Ерекше білім беру қажеттілігі бар оқушыларды қолдау

Қазақ тілі сабағында ЕБҚ оқушыларға қолдау көрсету

Мектеп оқушыларының ерекше білім беру қажеттіліктерін қамтамасыз ету мәселесін бүкіл мұғалімдер халықаралық деңгейде талқылауда. Қазақстанның саясаты әлеуметтік мәдени мәртебесіне қарамастан, барлық азаматтардың сапалы білім алу құқықтарын қамтамасыз етуге бағытталған. Ел Президенті өзінің жыл сайынғы Жолдауында ерекше қажеттіліктері бар азаматтарымызға назар аударуды күшейтуді тапсырды. Соңғы уақытта арнаулы білім жүйесінде мүмкіндігі шектеулі балаларды сапалы біліммен қамту өзекті мәселеге айналып отырғаны белгілі баршамызға белгілі.

Ең бірінші сөз басында инклюзивті білім беру деген не соған тоқталып өтейін. Инклюзивті білім беру деген – жалпы білім беруде ЕБҚ балаларды оқыту дегенді білдіреді. Ал ЕБҚ оқушы – мұғалімнің талаптары мен нұсқаулықтарын қиын түсініп қабылдайтын, белгілі бір іс әрекетті орындау үшін үнемі мұғалімнің жеке көмегін не қолдауын қажет ететін балалар.

Мектеп ЕБҚ оқушыны оның жеке қажеттілігіктеріне қарай табысты оқуы үшін барлық қажетті жағдайлармен қамтамасыз етеді. ЕБҚ дүниежүзілік қоғамдастықтың көптеген елдерінде кең тараған ұғым. Ал Қазақстанда ЕБҚ бар балаларға денсаулығына байланысты.

Әр мектептің сыныптарында ерекше білім беру қажеттіліктері бар оқушылар кездеседі. Оны балалардың қажеттіліктерін байқау, ата-аналармен және басқа мұғалімдермен талқылау арқылы анықтауға болады.

Мен қазақ тілі мен әдебиеті пәні сабағында сол оқушылармен сабақты қалай жоспарлау керек, оның ерекшеліктері қандай екеніне тоқталып өтейін. ЕББҚ сабақта оларды назардан тыс қалып қалмауын қадағалап, ол оқушыларға жеке тапсырмалар ойластырған жөн.

Қазақ тілі бойынша, оқытудың ЕБҚ нысаны бар оқушыларға арналған оқу бағдарламасы оқушының жасына қарамастан, қазақ тілінде сөйлеу, коммуникация дағдыларын дамыту, ауызша сөйлеуді түсіну дағдыларын дамытуды көздейді. Сондай-ақ, алған білім, білік дағдыларын өмірде пайдалана білу, дамыту басты міндет, мақсат.

Бұл балаларды оқытатын мұғалімдердің алдына төмендегідей міндеттер қойылады:

Баланың білім алуға деген дайындығын анықтау;

Сабақта педагогикалық көмек, қолдау көрсету;

Сабақты жоспарлауда ЕБҚ мақсатын ескеру.

ЕБҚ терминнің қолдану аясы өте кең.

Дене бітімі, психологиялық ерекшеліктері, қабылдауы, мінез – құлқы бұзылған.

Созылмалы аурулары бар: ауруханада не үйде емделіп жүрген балалар.

Тұрмысы қолайсыз отбасылардан шыққан немесе жетім т.б.

ЕБҚ бағалау мен қолдауда мұғалім тікелей мыналарды жүзеге асырады. Сол себепті ЕББҚ анықталған балалармен жұмыс жасау үшін әр мұғалім ҚМЖ жоспарында ЕБҚ балаларға көрсететін қолдауын дұрыс жоспарлай білуі керек.

Бір сыныпта әртүрлі деңгейдегі оқушылар отырғандықтан оларға берілетін тапсырмалар да әртүрлі болмақ. Ебқ баламен оңайдан күрделіге қарай жұмыс жүргізіледі және бұл балалар бір сыныпта бірге отырғандықтан,…