Ерлер мен әйелдер құқығының теңдігі туралы мақала

Гендерлік теңдік: ерлер мен әйелдердің құқығы тең болу қажет пе?

Қазіргі әлемде гендерлік теңдік мәселесі қызу талқылануда. Көптеген адамдар ерлер мен әйелдердің құқығы тең болу қажет деп есептейді. Алайда бұл мәселеге қарсы пікір айтушылар да аз емес. Бұл эсседе мен екі жақтың көзқарасын қарастырып, өз қорытындымды ұсынғым келеді.

Гендерлік теңдікті қолдайтындар бұл әділеттіліктің негізі екенін айтады. Жынысқа байланысты шектеу қою — адамның дамуына, елдің өркендеуіне тосқауыл. Мысалы, Швеция мен Норвегия сияқты елдерде ерлер мен әйелдерге тең құқықтар берілген. Әйелдер үкіметте, бизнес саласында, ғылым мен технологияда белсенді рөл атқарады. Бұл елдердің экономикасы тұрақты, халқының өмір сүру сапасы жоғары.

Саясатта әйелдердің болуы қоғамға жаңа көзқарас пен әділеттілік әкеледі. Жаңа Зеландияның экс-премьер-министрі Джасинда Ардерн пандемия кезінде батыл әрі жанашыр саясат жүргізіп, әлемге үлгі болды.

Білім беру мен денсаулық сақтау салаларында да теңдік маңызды. Егер қыз балалар білім алуға тең қол жеткізсе, ерте некелер мен кедейлік азаяды. ЮНИСЕФ мәліметі бойынша, гендерлік теңдік дамушы елдердің экономикалық және әлеуметтік мәселелерін шешуге көмектеседі.

Алайда гендерлік теңдікке қарсы пікір айтатындар да бар. Кейбіреулер ерлер мен әйелдердің табиғи ерекшеліктері бар екенін айтып, барлық салада тең құқық беру дұрыс емес деп санайды. Мысалы, ауыр физикалық еңбек немесе әскери қызмет секілді салаларда ерлерге артықшылық берілуі керек деген пікір бар.

Кейбір дәстүрлі қоғамдарда, әсіресе Таяу Шығыс елдерінде, әйелдердің рөлі шектеулі. Олардың ойынша, әйел — отбасының тірегі, ал ер адам — қоғамның көшбасшысы. Мұндай елдерде гендерлік теңдікке тырысу әлеуметтік тұрақсыздыққа, мәдени қақтығыстарға әкелуі мүмкін деп есептеледі.

Сонымен қатар, кейбір адамдар «гендерлік теңдік» ұғымы шектен шығып, ерлердің құқығына зиян келтіріп жатыр деп санайды. Мысалы, жұмысқа қабылдауда немесе квота беруде кейде ер адамдар әділетсіз жағдайда қалуы мүмкін.

Гендерлік теңдік – күрделі әрі көпқырлы мәселе. Бір жағынан, бұл әділеттілік пен даму үшін қажет болса, екінші жағынан, әр елдің мәдениеті мен дәстүріне сай тәсіл қажет. Менің ойымша, ерлер мен әйелдердің құқығы тең болу керек, бірақ бұл теңдік…