Есту қабілетін дамыту жұмыстарының мазмұны презентациясы

Есту қабілетін дамыту жұмыстарының мазмұны

«Талдықорған қаласының облыстық есту қабілеті бұзылған балаларға арнайы мектеп-интернаты» КММ дефектологы: Тру c бекова С.К .

ЕСТУ АҚАУЛЫҚТАРЫНЫҢ ЖІКТЕЛУІ Есту ақаулықтарының жіктелуі сөйлеу тілінің және есту қабілетінің бұзылу ерекшеліктерімен анықталады . Осыған байланысты есту кемістіктері саңыраулық және мүкістік болып екі түрге бөлінеді . Саңырау дегеніміз есту қабілеті қатты бұзылғандықтан сөйлеу тілін анық түсініп болмайтын ақаулық . Мүлде естімейтін тас саңыраулар сирек кездеседі . Көп жағдайларда есту қабілетінің аз да болса саңылауы сақталады . Осы болмашы саңылаудың жәрдемі мен бала өте қатты айқайлап анық айтқанды , зыңылдаған , шаңқылдаған сияқты жеке дыбыстарды , сөздің үзіліп шыққан жеке дыбыстарын , ал кейде құлақтың түбіне тақап қатты айтқан қысқа таныс сөздерді естіп түсіне алады .

Саңыраулық іштен туа бітуі және кейіннен пайда болуы мүмкін . Іштен туа біткен саңыраулық сирек кездеседі . Оның пайда болу себептері : 1) ана құрсағындағы кезеңінде есту мүшелерінің дұрыс дамымауынан / тұқым қуалау себебінің ықпалынан да/ болады ; 2) ананың екіқабат кезінде тұмау , қызылша , зақым және басқа да жұқпалы аурулардың ішімдікке салынуының , стрептомицинмен және басқа да емдік дәрілермен емдеуінің , екіқабат кезінің алғашқы айларын құрсақты зақымдануының зиянды себептерінің әсерінен болады . Кейіннен пайда болған саңыраулық делбе , қызылша , қызамық , тұмау , мысқыл және тағы да әр түрлі аурулардың зиянды әсерінен есту нервісінің және құлақтың ішінің ісіп қызару барысының нәтижесінен жиі пайда болады . Саңыраулық пайда болу уақытына байланысты ерте саңыраулану саңырауланудың тіл шыққанға дейінгі кезеңінде пайда болуы , кеш саңыраулану , баланың сөйлеу тілі қалыптасқанда саңыраулану басталған саңыраулану болып бөлінеді .

Құлақ мүкістігі естудің нашарлығынан сөйлеу тілін түсінуін қиындататын есту қабілетінің зақымдануынан болады . Егер саңыраулықта сөйлеу тілінің мүмкіндігі қатты шектелген болса , ал мүкістікке дыбыс күшейткіш аппаратты қолдану арқылы арнайы жағдай жасап сөйлеу тілін түсінуінің мүмкіндігін арттыруға болады . Мүкістіктің пайда болу себебі әр түрлі , есту қабілетінің нашарлауы : - орта құлақтың күшті немесе созылмалы қабынуының нәтижесінде құлақ жарғағының тесілуі , тыртық тану , құлақ жарғағының ширақтығының және есту сүйектерінің қатарының бұзылуы сияқты орта құлақтың ішіне патологиялық өзгерістердің болуынан ; - мұрынның және мұрын жұтқыншағының созылып ауруының нәтижесінде евстахиев түтігінің өткізгіштігінің бұзыдуынан ; - тұмау , қызылша , қызамық сияқты жұқпалы аурулардың нәтижесінен ; - ұрықтың даму кезеңіндегі есту мүшелерінің іштен туа біткен ақаулықтарының нәтижесінен . Мүкістік сыбырлап сөйлегенді түсінуінің болар-болмас бұзылуынан бастап дауыстап сөйлегенді түсіну мүмкіндігінің қатты шектелуіне дейінгі әр түрлі дәрежеде көрінуі мүмкін .

Есту қабілетінің бұзылуының бірнеше топтастыру түрі бар, олардың ішіндегі ең көп таралғандары Б.С.Преображенскийдің және Л.В.Нейманның топтастыруы . Есту қабілетінің төмендігіне сәйкес бірінші топ қалыпты және сыбырлап сөйлеу тілін қандай қашықтықтан түсінуіне байланысты жеңіл орташа , едәуір , ауыр болып төрт дәрежеге бөлінеді . Бұндағы түсіну өрісі онша толық болмайды . Сонымен , сыбырлап сөйлеу тілін қабілетінің төмендігінің жеңіл дәрежесінде 3 м- ден 6 м- ге дейінгі , ал ауыр дәрежесін 0-дан 0,5 м- ге дейінгі қашықтықа түсінуге болады . Л.В.Нейман мүкістігі сөйлеу тілін түсінудің ара қашықтығы бойынша ғана емес , сонымен бірге сөйлеу тілінің жағдайын да ескере отырып үш…