Есту бұзылысы бар балаларға түзете көмек туралы мақала

Есту бұзылысы бар балаларға түзете көмек көрсету

Қазіргі таңда еліміздегі экологиялық тепе-теңдіктің бұзылуынан, туа біткен, тұқым қуалаған, жүре пайда болған аурулар салдарынан қаршадай бастарынан қасірет дертке шалдыққан мүмкіндігі шектеулі балалар саны жылдан жылға артуда. Солардың бір тобы – есту қабілеті зақымдалған балалар.

Тілді меңгеру, бұл сана мен ойдың құралы екенін ескерсек, тіл – адамдардың бір-бірімен пікір алмасу, қарым-қатынас жасау құралы ғана емес, сонымен қатар, әр адамның мәдени және рухани өсуінің басты көрсеткіші болып табылады.

«Бала естімейді» - деген анықтама – ата-ана, туған-туыстары үшін үлкен қайғы. Мұндай жағдайда, байбаламға салынбай кімнің кінәсі екенін іздемей, барлық бар мүмкіндіктерді пайдаланып, тілді дамыту жұмыстарын ерте бастан, отбасынан қолға алудың әлеуметтік, қоғамдық, тәрбиелік маңызы зор.

Балғын балалық шақта қоршаған ортаны танып білуге әр баланың құмарлығы, қызығушылығы ерекше. Бұл кезеңде баланың белсенділігі, сөйлеу қабілетінің дамуы, сұрақ-жауап арқылы қарым-қатынас жасап, өз ойын басқаға жеткізу қажеттілігі туындайды.

Қоршаған ортада болып жатқан өзгерістер туралы ақпараттардың 98 пайызы көзбен көру, ал 2 пайызы ғана құлақпен есту арқылы қабыладанады. Сондықтан сөйлеу тілін ауызекі қалыптастырғанда, бала тілінің жанындағы адамдарға ұғынықты болуы тек баланың өзіне ғана емес, оны қоршаған ортамен таныстыра отырып, оған лайықты тәлім-тәрбие берілуіне де тікелей байланысты.

Осыған байланысты ұйымдастырылған оқу-тәрбие жұмысы барысында сурдопедагог баланы сөйлеуге дағдыландырады. Көру, қозғалыс жүйесіне және есту мүмкіндігін кеңінен пайдалануға баса көңіл бөледі. Есту қабілетін күшейту арнайы жаттығулар, дыбыс күшейткіш аппараттар арқылы жүзеге асырылады.

Есту мүмкіндігін барынша пайдаланудың маңызы зор. Баланың сөз айту қабілеті есту қалдығының мүмкіндігіне тікелей байланысты. Сондықтан оның есту қабілетінің бұзылу себебі нақты анықталған кезде ғана баламен жұмыс істеу тиімді болады. Сол үшін баланың сөйлеу тілінің аудиометриясын білген жөн.

Құлақтың естімеуі екіншілік бұзылыс сөйлеу тілінің дамымауына себепші болады. Соның әсерінен бала айналасындағы адамдармен қарым-қатынасын үзеді де, тұйықталып, өзімен-өзі оқшау болуға тырысады. Осы ретте балаға ата-анасының, туыстарының көтермелеуі өте қажет жағдай болып табылады.