Эволюциялық ілім негіздері бойынша авторлық бағдарлама, 9-сынып

Түсінік хат

Бұл таңдау курс бағдарламасын жасауда 2018-2019 оқу жылында Қазақстан Республикасының және ғылым Министрлігінің 2012 жылғы 23 тамыздағы № 1080 бұйрығымен бекітілген оқу бағдарламасы негізге алынды және Қазақстан Республикасының Білім және ғылым министрінің 2013 жылғы 3 сәуірдегі №115 бұйрығымен бекітілген жалпы білім беретін пәндердің, таңдау курстарының және факультативтердің үлгілік оқу бағдарламалары негізінде сәйкестендіріліп жасалған.Бағдарлама 9класс оқушыларына арналған. Ол 34 сағатқа есептелген, аптасына 1сағат.

Курстың мақсаты: Эволюция ілімінің негізгі ерекшеліктеріне, жер бетінде тіршіліктің мәні мен дамуына, эволюцияның бағыттары мен заңдылықтарын білуге, макроэволюция туралы іліммен микроэволюция дәлелдемелерін оқып білуге үйрету. Оқушылардың ойлау қабілеттерін арттыру, шығармашылықпен жұмыс істеуге, ізденуге баулу;

Курстың міндеттері: 1.Оқушылардың эволюция туралы білімдерін кеңейту, жүйелеу дамыту; 2.Курсты оқытуда оқытудың әр түрлі тәсілдерін,пайдалана отырып, өз бетінше ізденуге, дағдыландыру; 3.Пәнге деген қызығушылықтарын арттыру; 4.Табиғатты аялай білуге үйрету;

Курс мазмұны: 1Бөлім. Эволюциялық ілім негіздері. Эволюциялық идеялардың даму тарихы.Дарвинге дейінгі кезеңдегі тірі табиғаттың дамуы жөнінде түсініктер Ерте заманғы және қайта өркендеу дәуіріндегі эволюциялық идеялар . Карл Линнейдің эволюциялық ілімі. Алғашқы эволюционерлер Ж.Кювьемен Э.Жоффру,Сент-Илердің көзқарастары. Ж.Б.Ламарктің эволюциялық ілімі оның негізгі қағидалары және оған берілген баға . XVIII ғасырда Ресейде эволюциялық идеялардың дамуы .

2-бөлім. Дарвинизм.

Ч.Дарвиннің эволюциялық теориясы. Ч.Дарвин ілімінің шығуының алғы шарттары. Дарвиннің қысқаша өмірбаяны мен еңбектері. Табиғи сұрыпталу теориясының негізгі қағидалары және оған берілген баға. Дарвиннің қолдан сұрыптау туралы ілімі, оның түрлері. Табиғи сұрыпталу - эволюцияның қозғаушы және бағыттаушы күші.Табиғи сұрыпталудың алғышарттары. Тіршілік үшін күрес. Табиғи сұрыпталудың формалары және шығармашылық ықпалы.

Түр-эволюцияның негізгі кезеңі.Түр тұжырымдамасының даму тарихы. Түр критерийлері. Тіршілік үшін күрес және оның түрлері.

№1 Зертханалық жұмыс.

Тақырыбы: Мәдени өсімдіктердің іріктемелерін пайдаланып қолдан сұрыптаудың нәтижесін пайдалану, түр критерийлерін, өзгергіштікті зерттеу.

Мақсаты: Итмұрынның (жабайы) гүлін, жапырағын мәдени раушан гүлдердің іріктемелерімен салыстыру;

Жергілікті жерде өсетін мәдени жеміс-жидектердің түрлерін, жануарлармен құстардың жабайы тегін салыстыру.

Топ серуен. Жануарлар қол тұқымының және өсімдіктер іріктемелері түрлерінің сан- алуандық негізінің себебі-қолдан сұрыптау деген тақырыпқа оқу тәжірибе үлескесінде, ауылшаруашылық көрмеге топ серуен жасау.

3.Бөлім.Микроэволюция туралы ілім.

Микроэволюция.Популяция-эволюцияның қарапайым өлшем бірлігі.Популяция туралы ұғым. Популяцияның құрылымы және негізгі сипаттамалары..Харди- Вайн берг заңы бойынша ұзақ уақыт бойы өзгермей, бірқалыпты сақталған “таза”популяцияның фенотипі арқылы генотиптерімен аллельді гендердің өзара арақатынастарының кездесу жилігін анықтау.

Бейімделушілік-табиғи сұрыпталу әрекетінің нәтижесі. Бейімделушіліктің пайда болу механизмі және түрлері. Бейімделушіліктің салыстырмалылығы.

Түр түзілу-микроэволюцияның нәтижесі.Түр түзілудің жолдары мен әдістері.

№2 Зертханалық жұмыс.

Тақырыбы: Организмдердің тіршілік ортасына бейімділігін зерттеп білу;

Мақсаты: өсімдіктер мен жануарлардағы бейімделушіліктің түрлеріне мысал келтіріп, бейімделушіліктің табиғи сұрыпталу әрекетінің нәтижесі екендігін оқушыларға толық мағлұмат беру;

Топ серуен.Табиғаттағы саналуан түрлердің шығу себептері, тақырыбында далаға, шөлге, шабындыққа, су қоймаға топ серуен жасау.

4-бөлім:Эволюцияның негізгі заңдылықтары.Макроэволюция.

Макроэволюция және оның дәлелдемелері. Биологиялық прогреске апаратын үш басты бағыттарды ұғыну; (арогенез, аллогенез, катагенез)

«Эволюциялық ілім негіздері»

Элективті курс 9 сынып

Тақырыптық жоспар

Сабақтың мазмұны

Сағат

саны

Мерзімі

Ұйымдастыру

формасы

Кіріспе

Баяндау

1-бөлім: Эволюциялық ілім негіздері

Баяндау

Эволюциялық көзқарастардың дамуы

Дәріс

К.Линнейдің эволюциялық ілімі

Баяндау,сұрақ-жауап

Алғашқы эволюционерлер

Баяндау,сұрақ-жауап

Ж.Б.Ламарктің эволюциялық теориясы

Дәріс

2-бөлім: Дарвинизм

Баяндау,сұрақ-жауап

Ч.Дарвин ілімінің қалыптасуы

Баяндау,сұрақ-жауап

Ч.Дарвиннің экспедициялық материалы

Баяндау,сұрақ-жауап

Ч.Дарвиннің өмірі мен қызметі

Баяндау,сұрақ-жауап

Ч.Дарвин ілімінің негізгі қағидалары

Баяндау,сұрақ-жауап

Ч.Дарвиннің қолдан сұрыптау туралы ілімі

Баяндау,сұрақ-жауап

Табиғи сұрыпталу туралы ілімі.

Баяндау,сұрақ-жауап

Түр-эволюциялық бірлік

Баяндау,сұрақ-жауап

Тіршілік үшін күрес және оның түрлері

Сайыс

Түрішілік күрес

Баяндау,сұрақ-жауап

Сыртқы ортаның қолайсыз жағдайларымен күрес

Баяндау,сұрақ-жауап

Қолдан сұрыптау

Зертханалық жұмыс

Топсеруен

Топтық жұмыс

Қорытындылау

Сайыс

3-бөлім: Микроэволюция туралы ілім

Мутациялардың эволюциялық рөлі

Баяндау,сұрақ-жауап

Популяц. генетикалық құрылымы, тұрақтылығы.

Баяндау,сұрақ-жауап

Харди-Вайнберг заңы

Практикалық жұмыс

Табиғи сұрыпталудың түрлері

Баяндау,сұрақ-жауап

Бейімделушілік

Баяндау,сұрақ-жауап

Түр.Түр түзілудің жолдары

Баяндау,сұрақ-жауап

Географиялық,түр түзілу

Баяндау,сұрақ-жауап

Модиф. өзгергіштіктің эволюциядағы рөлі

Баяндау,сұрақ-жауап

Организмдердің тіршілік ортасына бейімділігі

Зертханалық жұмыс

Топсеруен

Топтық жұмыс

Тест

Жазбаша тест

4-бөлім: Эволюцияның негізгі заңдылықтары

Макроэволюция.Палеонтологиялық

Дәлелдемелер

Баяндау,сұрақ-жауап

Эволюциялық процестің негізгі бағыттары

Баяндау,сұрақ-жауап

Эволюцияның негізгі заңдылықтары

Баяндау,сұрақ-жауап

Эволюцияның нәтижелері

Баяндау,сұрақ-жауап

Қорытынды-сынақ сабақ

Сынақ тест

Құмсай ЖББ орта мектебінің

биология пәнінің мұғалімі

А.О.Хасенованың «Эволюциялық

ілім негіздері»бағдарламасына

П і к і р

Бұл таңдау курс бағдарламасын жасауда 2018-2019 оқу жылында Қазақстан Республикасының және ғылым Министрлігінің 2012 жылғы 23 тамыздағы № 1080 бұйрығымен бекітілген оқу бағдарламасы негізге алынды және Қазақстан Республикасының Білім және ғылым министрінің 2013 жылғы 3 сәуірдегі №115 бұйрығымен бекітілген жалпы білім беретін пәндердің, таңдау курстарының және факультативтердің үлгілік оқу бағдарламалары негізінде сәйкестендіріліп жасалған.Бағдарлама 9класс оқушыларына арналған. Ол 34 сағатқа есептелген, аптасына 1сағат.

Курстың мақсаты:

Эволюция ілімінің негізгі ерекшеліктеріне, жер бетінде тіршіліктің мәні мен дамуына, эволюцияның бағыттары мен заңдылықтарын білуге, макроэволюция туралы іліммен микроэволюция дәлелдемелерін оқып білуге үйрету. Оқушылардың ойлау қабілеттерін арттыру, шығармашылықпен жұмыс істеуге, ізденуге баулу;

Курстың міндеттері:

1.Оқушылардың эволюция туралы білімдерін кеңейту, жүйелеу дамыту; 2.Курсты оқытуда оқытудың әр түрлі тәсілдерін,пайдалана отырып, өз бетінше ізденуге, дағдыландыру; 3.Пәнге деген қызығушылықтарын арттыру; 4.Табиғатты аялай білуге үйрету;

Курс мазмұны:

1Бөлім. Эволюциялық ілім негіздері. Эволюциялық идеялардың даму тарихы.Дарвинге дейінгі кезеңдегі тірі табиғаттың дамуы жөнінде түсініктер Ерте заманғы және қайта өркендеу дәуіріндегі эволюциялық идеялар . Карл Линнейдің эволюциялық ілімі. Алғашқы эволюционерлер Ж.Кювьемен Э.Жоффру,Сент-Илердің көзқарастары. Ж.Б.Ламарктің эволюциялық ілімі оның негізгі қағидалары және оған берілген баға . XVIII ғасырда Ресейде эволюциялық идеялардың дамуы .

Курстың белсенді әдістері:

Топтастыру,практикалық жұмыс, топтық жұмыс.

Оқу ісінің меңгерушісі: Г.Х.Байбулова

4.Бөлім. Эволюцияның негізгі заңдылықтары. Макроэволюция.

Макроэволюция және оның дәлелдемелері. Биологиялық прогреске апаратын үш басты бағыттарды ұғыну; (арогенез, аллогенез, катагенез)

Эволюциялық ілім негіздері. Қолданбалы курс 11 сынып тақырыптық жоспар.

Сабақтың мазмұны

Сағат

саны

Мерзімі

Ұйымдастыру

формасы

Кіріспе

Баяндау

1-бөлім: Эволюциялық ілім негіздері

Баяндау

Эволюциялық көзқарастардың дамуы

Дәріс

К.Линнейдің эволюциялық ілімі

Баяндау,сұрақ-жауап

Алғашқы эволюционерлер

Баяндау,сұрақ-жауап

Ж.Б.Ламарктің эволюциялық теориясы

Дәріс

2-бөлім: Дарвинизм

Баяндау,сұрақ-жауап

Ч.Дарвин ілімінің қалыптасуы

Баяндау,сұрақ-жауап

Ч.Дарвиннің экспедициялық материалы

Баяндау,сұрақ-жауап

Ч.Дарвиннің өмірі мен қызметі

Баяндау,сұрақ-жауап

Ч.Дарвин ілімінің негізгі қағидалары

Баяндау,сұрақ-жауап

Ч.Дарвиннің қолдан сұрыптау туралы ілімі

Баяндау,сұрақ-жауап

Табиғи сұрыпталу туралы ілімі.

Баяндау,сұрақ-жауап

Түр-эволюциялық бірлік

Баяндау,сұрақ-жауап

Тіршілік үшін күрес және оның түрлері

Сайыс

Түрішілік күрес

Баяндау,сұрақ-жауап

Сыртқы ортаның қолайсыз жағдайларымен күрес

Баяндау,сұрақ-жауап

Қолдан сұрыптау

Зертханалық жұмыс

Топсеруен

Топтық жұмыс

Қорытындылау

Сайыс

3-бөлім: Микроэволюция туралы ілім

Мутациялардың эволюциялық рөлі

Баяндау,сұрақ-жауап

Популяциялардың генетикалық құрылымы, тұрақтылығы.

Баяндау,сұрақ-жауап

Харди-Вайнберг заңы

Практикалық жұмыс

Табиғи сұрыпталудың түрлері

Баяндау,сұрақ-жауап

Бейімделушілік

Баяндау,сұрақ-жауап

Түр.Түр түзілудің жолдары

Баяндау,сұрақ-жауап

Географиялық,түр түзілу

Баяндау,сұрақ-жауап

Модификациялық өзгергіштіктің эволюциядағы рөлі

Баяндау,сұрақ-жауап

Организмдердің тіршілік ортасына бейімділігі

Зертханалық жұмыс

Топсеруен

Топтық жұмыс

Тест

Жазбаша тест

4-бөлім: Эволюцияның негізгі заңдылықтары

Макроэволюция.ПалеонтологиялықДәлелдемелер.

Баяндау,сұрақ-жауап

Эволюциялық процестің негізгі бағыттары

Баяндау,сұрақ-жауап

Эволюцияның негізгі заңдылықтары

Баяндау,сұрақ-жауап

Эволюцияның нәтижелері

Баяндау,сұрақ-жауап

Қорытынды-сынақсабақ

Сынақ тест

Түсінік хат

Бұл таңдау курс бағдарламасын жасауда 2018-2019 оқу жылында Қазақстан Республикасының және ғылым Министрлігінің 2016 жылғы 13 мамырдағы № 292 бұйрығымен бекітілген оқу бағдарламасы негізге алынды және Қазақстан Республикасының Білім және ғылым министрінің 2013 жылғы 3 сәуірдегі №115 бұйрығымен бекітілген жалпы білім беретін пәндердің, таңдау курстарының және факультативтердің үлгілік оқу бағдарламалары негізінде сәйкестендіріліп жасалған. Бағдарлама 7класс оқушыларына арналған. Ол 34 сағатқа есептелген, аптасына 1сағат. «Өсімдіктер физиологиясы негіздері» қолданбалы курсын енгізу бұл саланың жалпы биологиялық және практикалық маңыздылығында.Өсімдіктер физиологиясы негіздері курсында оқушылар өздерінің биология пәнінен алған білімдерін тереңдетіп, өсімдіктер әлеміне деген қызығушылығын оятып, табиғатты аялай білуге оның құндылықтарымен байлығын қорғауға тәрбиеленеді.«Өсімдіктер физиологиясы негіздері» қолданбалы курсы оқушылардың биология пәнінен алған білім, білік дағдысына негізделеді, оқушылардың осы салаға деген қызығушылықтарын арттырады. Оқушылардың осы салаға деген қызығушылығын арттыра отырып, болашақта мамандық таңдауда сол салаға бейімделетін қабілеттерін арттырады. «Өсімд

«Өсімдіктер физиологиясы негіздері» курсында алған білімдерін: агроном, орман шаруашылығы мамандығына, фитодизайн, гүл өсіру ісінде, бау-бақша шаруашылығы мамандықтарында қолдана алады.

«Өсімдіктер физиологиясы негіздері» курсы өзінің қазіргі кездегі осы мамандыққа деген сұранысының өзектілігі негізінде құрылған. Оқушының алған білімдері, оқушының табиғатқа оның ішінде өсімдіктер тіршілігіне деген қызығушылығын оятады.Оқылатын тақырыптар өмірімен байланысты қамтылған, оқушылардың алған білімдері күнделікті өмір тәжірибесінде әр түрлі мәселелерді шешу үшін қолдана алу қабілеттерің арттырады.