Фариза Оңғарсынованың өлеңін талдауға арналған сабақ, 9-сынып

Пәні: Қазақ әдебиеті Мектеп: №21 Күні: Мұғалімнің аты-жөні: Мурсалова Ж.А. Сынып: 9-сынып Қатысқандар: Қатыспағандар: Бөлім Адам жанының құпиясы Сабақтың тақырыбы

Фариза Оңғарсынова «Өлең, мен сені аялап өтем»

Осы сабақ арқылы жүзеге асатын оқу мақсаты

А/И 9.2.3. 1 - шығармадағы әдеби тілді құбылту мен айшықтаудың (троп пен фигура) түрлерін талдай отырып, автор стиліне баға беру; А/И 9.2.4. 1 - автор стиліне сүйене отырып, шығармашылық жұмыс жазу Сабақ мақсаттары

Барлық оқушы орындай алады: өлеңдегі әдеби тілді құбылту мен айшықтау түрлерін талдап, автор стиліне баға береді, соған сүйене отырып, шығармашылық жұмыс жазады; Оқушылардың көпшілігі орындай алады: өлеңдегі құбылту мен айшықтау түрлерін талдап, теңеу, эпитет, арнауды тауып, автор стиліне баға беріп, өлең жазады; Кейбір оқушылар орындай алады: өлеңдегі құбылту мен айшықтау түрлерін жан-жақты талдап, автор стилін, автор бейнесін танып, өмірлік мәселелермен байланыстыра отырып, өлең жаза алады. Ойлау дағдыларыны ң деңгейі

Қолдану, талдау, жинақтау

Бағалау критерилері

*өлеңдегі құбылту мен айшықтау түрлерін талдайды; *автор стиліне баға береді; *автор стиліне сүйене отырып шығармашылық жұмыс жазады. Тілдік мақсат Оқушылар орындай алады: өлеңдегі құбылту мен айшықтау түрлерін талдап, автор стиліне баға беріп, өлең жазады Пәнге қатысты сөздік қор мен терминдер: поэзия, ақын, автор бейнесі, автор стилі, троп, фигура, теңеу, эпитет, арнау Диалог құруға/ шығарма жазуға арналған пайдалы тіркестер: сыйлы үні, символы, еленбеген, көп емдеген, өлеңменен Талқылауға арналған сұрақтар:

- Белгілі өлшеммен: буын, бунақ, ұйқаспен жазылатын әдеби туынды қалай аталады? - Поэзиялық туындыларды жазатын адам қандай адам? - «Поэзия падишасы», «поэзия патшайымы» атанған қазақтың ақын қызы кім? - Құбылту мен айшықтау түрлеріне не жатады? - Өлеңнің көркемдік ерекшелігін не құрайды? Пәнаралық байланыс

Қазақ тілі, бейнелеу өнері, адам және қоғам, өзін-өзі тану

Құндылықтар Жалпыға бірдей еңбек қоғамы Білім алушы «Мәңгілік Ел» жалпыұлттық идеясының Еңбек және шығармашылық, ынтымақтастық, өмір бойы

білім алу құндылықтарын бойына сіңіруге жұмыстанады. Әлемді алақанда аялаған «Мәңгілік ел» болу үшін білім алу мен еңбек етудің маңызын сіңіреді. Табиғат-ананың бәрінен бәсі артық байлығы – дені сау, рухани бай адам екенін түсінеді Алдыңғы оқу Т.Айбергенов «Сағыныш» өлеңі

Жоспар Жоспарланға н уақыт

Жоспарланған жаттығу түрлері Ресурстар

Басы 5 минут

Ширату жатығуы «Тұлғаны танып біл» әдісі арқылы оқушыларға парақтар таратылады, онда әдебиет және қоғам қайраткерінің портреті жапсырылған. Балалар портреттегі тұлғаның аты-жөнін, туған жерін, әдеби тұлғасын, тарихтағы рөлін, қызмет ету кезеңін, оның атына байланысты оқиғаларды, ол жазған шығармаларды және т.б. естеріне түсіріп, Фариза Оңғарсынованы таниды.

Топқа бөлу «Атаулар туралы үш сұрақ» әдісі арқылы Фариза портретінің артында жазылған сөздермен жауап береді: 1-сұрақ: Белгілі өлшеммен: буын, бунақ, ұйқаспен жазылатын әдеби туынды қалай аталады? 2-сұрақ: Поэзиялық туындыларды жазатын адам қандай адам? 3-сұрақ: «Поэзия падишасы», «поэзия патшайымы» атанған қазақтың ақын қызы кім?

1-топ: «Өлең» 2-топ: «Ақын» 3-топ: «Фариза»

Жаңа әдіс- тәсілдер қоржыны, 86- бет.

Жаңа әдіс- тәсілдер қоржыны, 5- бет

Ортасы 30 минут

15 минут

1-тапсырма. Өлең оқуға арналған тапсырмалар Өлеңді талдаңдар. Кестеге өлеңнен мысалдар жазып, өзара түсіндіріңдер.

Эпитет Теңеу және арнау

Автор бейнесі

Дескриптор: -өлеңнен құбылту түрлерін таба алады; -өлеңнен айшықтау түрлерін таба алады; -автор бейнесін ажырата алады;

Қазақ әдебиеті, 9- сыныпқа арналған оқулық, 206- бет Ақтанова А.С., Жүндібаева А.Қ., Жұмекенова Л.К. «Атамұра» баспасы, 2019 жыл.

15 минут

-автор стиліне баға бере алалды.

Қалыптастырушы бағалау: Ауызша (қабілетті, дарынды оқушыларға: Өлеңдегі теңеуді, эпитетті, арнауды дұрыс таптың, жарайсың! Бәрекелді, өлең мазмұны, көркем тілі арқылы автор бейнесін, стилін жақсы таныдың! Орта деңгейлі оқушыларға: Эпитетті дұрыс таптың, өте жақсы! Теңеу қалай жасалатын еді? Арнаудың неше түрі бар, жауабыңды әлде де нақтылай түс! Автор бейнесін жақсы аштың. Қолдауды қажет ететін оқушыларға: Дұрыс-ақ, осындай көркем тіркестерге мән берсең, таба аласың. Өлең не туралы, кім туралы, жауабыңды нақтылай түс!) Графикалық (жасыл, сары, қызыл жұлдызшалар арқылы)

2-тапсырма: «Ұйқасын тап» әдісі «Ақын» тобы ақын туралы кезектес ұйқаспен өлең жазу: ..........................................................., ........................................... сыйлы үні. ........................................................... ............................................ символы.

«Өлең» тобы өлең туралы қара өлең ұйқасымен өлең жазу: .................................................... еленбеген, .................................................... көп емдеген, .......................................................................... ................................................. өлеңменен.

«Фариза» тобы «Синквейн» әдісі арқылы 5 жолды өлең жазады: 1-жол: Тақырыптың атауы (зат есім). Фариза 2-жол: Тақырыпты сипаттайтын екі сөз (сын есім). 3-жол: Тақырып туралы қимылды білдіретін үш сөз (етістік). 4-жол: Тақырыпқа қатысты төрт сөзден тұратын сөз орамы. 5-жол: Тақырыптың мәнін ашатын синоним сөз.

Дескриптор: -автор стилін ажырата алады; -өлең жаза алады.

10-үлестірме матиериал. Өлең оқуға арналған тапсырмалар. 8-күн, 3-сабақ.

Жаңа әдіс- тәсілдер, 88- бет.

Мәтінмен жұмыстың тиімді тәсілдері, 11- бет.