Физикадан 7–10 сыныптарға ұзақ мерзімді жоспар

Ұзақ мерзімді жоспар үлгісі

Пән: Физика

7-сынып

Ұзақ мерзімді жоспардың бөлімі

Тақырыптар/ Ұзақ мерзімді жоспардың мазмұны

Оқу мақсаттары

1-тоқсан

Физика – табиғат туралы ғылым

7.1.1.1 Физикалық құбылыстарға мысалдар келтіру;

Табиғатты зерттеудің ғылыми әдістері

7.1.1.2 табиғат заңдарын зерттеудің әдістерін ажырату;

Физикалық шамалар мен өлшеулер

Халықаралық бірліктер жүйесі (ХБЖ)

7.1.2.1 физикалық шамаларды олардың ХБЖ-дегі өлшем бірліктерімен сәйкестендіру;

Өлшеулер мен есептеулердің дәлдігі

Үлкен және кіші сандарды ықшамдап жазу

№1 зертханалық жұмыс. Физикалық шамаларды өлшеу

№2-зертханалық жұмыс. Кішкентай денелердің өлшемін анықтау

7.1.2.3 үлкен және кіші сандарды жазған кезде еселік және үлестік қосымшаларды білу және қолдану: микро (μ), милли (m), санти (c), деци (d), кило (k) және мега (M);

7.1.3.1 аспаптардың қателіктерін есепке ала отырып, дененің ұзындығын, көлемін, температурасын және уақытты өлшеу;

7.1.3.2 кішкентай денелердің өлшемін қатарлау әдісі арқылы анықтау;

Механикалық қозғалыс

Механикалық қозғалыс және оның сипаттамасы

Санақ жүйесі

7.2.1.1 келесі терминдердің физикалық мағынасын түсіндіру – санақ жүйесі, механикалық қозғалыстың салыстырмалылығы, траектория, жол, орын ауыстыру;

Қозғалыстың салыстырмалылығы

7.2.1.2 механикалық қозғалыстың салыстырмалылығына мысалдар келтіру;

Түзусызықты бірқалыпты және бірқалыпсыз қозғалыстар

7.2.1.3 түзу сызықты бірқалыпты қозғалыс пен бірқалыпсыз қозғалысты ажырата білу;

Жылдамдық және орташа жылдамдықты есептеу

7.2.1.4 қозғалыстағы дененің жылдамдығы мен орташа жылдамдығын есептеу;

Әртүрлі механикалық қозғалыстардың графиктері

7.2.1.5 бірқалыпты түзусызықты қозғалыс кезiндегi орын ауыстырудың уақытқа тәуелділік графигін тұрғызуда координата осьтерінде және кестелерде өлшем бірліктерін дұрыс белгілеу;

7.2.1.6 бірқалыпты қозғалған дененің орын ауыстыруының уақытқа тәуелділік графигінен жылдамдығын анықтау;

7.2.1.7 бірқалыпты түзусызықты қозғалыс кезіндегі дененің жылдамдығының уақытқа тәуелділік графигінен орын ауыстыруды анықтау;

2-тоқсан

Тығыздық

Масса және денелердің массасын өлшеу

7.2.2.11 электронды, серіппелі, иінді таразылардың көмегімен дененің массасын өлшеу және құралдардың дәлдік кластарын талдау;

Дұрыс пішінді және дұрыс емес пішінді денелердің көлемін өлшеу

7.2.2.12 әртүрлі пішіндегі қатты дененің немесе сұйықтың көлемін өлшеу үшін өлшеуіш цилиндрді(мензурка) қолдану;

Заттың тығыздығы және тығыздықтың өлшем бірліг. №3 зертханалық жұмыс. Сұйықтар мен қатты денелердің тығыздығын анықтау

7.2.2.13 тығыздықтың физикалық мағынасын түсіндіру;

7.2.2.14 сұйықтар мен қатты денелердің тығыздығын тәжірибе арқылы анықтау;

Тығыздықты есептеу

7.2.2.15 тығыздықтың формуласын есептер шығаруда қолдану;

Денелердің өзара әрекеттесуі

Инерция құбылысы

7.2.2.1 табиғаттағы инерция құбылысына мысалдар келтіру;

Күш

7.2.2.2 күнделікті өмірден күштердің әрекет етуіне мысалдар келтіру;

Скаляр және векторлық физикалық шамалар

7.1.2.2 скаляр және векторлық физикалық шамаларды ажырату және мысалдар келтіру;

Тартылыс құбылысы және ауырлық күші

Салмақ

7.2.2.10 масса, салмақ және ауырлық күші ұғымдарын ажырату;

Деформация

№4 зертханалық жұмыс. Серпімді деформацияларды зерделеу

7.2.2.3 пластикалық және серпімді деформацияларды ажырату, мысалдар келтіру;

7.2.2.4 тәуелді, тәуелсіз және бақыланатын шамаларды ажырата отырып, серіппенің қатаңдық коэффициентін тәжірибе жүзінде анықтау;

Серпімділік күші, Гук заңы

7.2.2.5 Гук заңын дененің серпімділік қасиетін сипаттайтын физикалық шамаларды есептеп табу үшін қолдану;

Үйкеліс күші

Зертханалық жұмыс №5 Сырғанау үйкеліс күшін зерттеу

7.2.2.6 тыныштық, домалау және сырғанау үйкелістерін сипаттау;

7.2.2.7 үйкеліс күшінің пайдалы және зиянды әсерлеріне мысалдар келтіру;

7.2.2.8 үйкеліс күшінің дененің салмағына, жанасушы беттердің тегіне және олардың өңделу сапасына тәуелділігін зерттеу;

Бір түзу бойымен денеге әрекет еткен күштерді қосу

7.2.2.8 күштерді берілген масштабта графикалық түрде көрсету;

7.2.2.9 күштерді берілген масштабта графикалық түрде көрсету және денеге бір түзудің бойымен әрекет ететін күштердің тең әрекетті күшінің модулі мен бағытын анықтау;

3-тоқсан

Қысым

Қатты денелердің, сұйықтардың және газдардың молекулалық құрылымы

7.3.1.1 заттардың молекулалық құрылысы негізінде қатты денелердің, сұйықтар мен газдардың құрылымын сипаттау;

Қатты денелердегі қысым

7.3.1.2 қысымның физикалық мағынасын түсіндіру және өзгерту әдістерін сипаттау;

7.3.1.3 есептер шығаруда қысымның формуласын қолдану;

Сұйықтар мен газдардағы қысым, Паскаль заңы

7.3.1.4 газ қысымын заттардың молекулалық құрылым негізінде түсіндіру;

7.3.1.5 сұйықтардағы гидростатикалық қысымның формуласын шығару және оны есептер шығаруда қолдану;

Қатынас ыдыстар

7.3.1.6 қатынас ыдыстардың қолданылуына мысалдар келтіру;

Гидравликалық машиналар

7.3.1.7 гидравликалық машиналардың жұмыс істеу принципін сипаттау;

7.3.1.8 гидравликалық машиналарды қолдану кезіндегі күштен ұтысты есептеу;

Атмосфералық қысым. Атмосфералық қысымды өлшеу

7.3.1.9 атмосфералық қысымның табиғатын түсіндіру және оны өлшеудің әдістерін ұсыну;

Манометрлер. Сорғылар

7.3.1.10 манометр мен сорғылардың жұмыс істеу принципін сипаттау;

№ 6 зертханалық жұмыс. Архимед заңын зерделеу

7.3.1.11 кері итеруші күшті анықтау және оның сұйыққа батырылған дененің көлеміне тәуелділігін зерттеу;

Кері итеруші күш

7.3.1.12 сұйықтар мен газдардағы кері итеруші күштің табиғатын түсіндіру;

7.3.1.13 есептер шығаруда Архимед заңын қолдану;

№ 7 зертханалық жұмыс. Дененің сұйықта жүзу шарттарын анықтау

7.3.1.14 дененің сұйықта жүзу шарттарын зерттеу;

Жұмыс және қуат

Механикалық жұмыс

Қуат

7.2.3.1 механикалық жұмыс ұғымының физикалық мағынасын түсіндіру;

7.2.3.7 қуат ұғымының физикалық мағынасын түсіндіру;

7.2.3.8 механикалық жұмыс пен қуаттың формулаларын есептер шығаруда қолдану;

4 тоқсан

Энергия

Кинетикалық энергия

Потенциалдық энергия

7.2.3.2 механикалық энергияның түрлерін ажырату;

7.2.3.3 кинетикалық энергия формуласын есептер шығаруда қолдану;

7.2.3.4 жоғары көтерілген дене үшін потенциалдық энергиясының формуласын қолдану;

Энергияның сақталуы және айналуы

7.2.3.5 механикалық энергияның түрленуіне мысалдар келтіру;

7.2.3.6 механикалық энергияның сақталу заңын есептер шығаруда қолдану;

Күш моменті

Жай механизмдер

7.2.4.1 қарапайым механизмдердің қолданылуына мысалдар келтіру және «Механиканың алтын ережесін» тұжырымдау;

7.2.4.2 күш моменті ұғымының физикалық мағынасын түсіндіру;

Дененің массалық центрі №8 зертханалық жұмыс. Жазық фигураның масса центрін анықтау

7.2.4.3 жазық фигураның массалық центрін тәжірибеде анықтау;

№9 зертханалық жұмыс. Иіндіктің тепе-теңдік шарттарын анықтау

7.2.4.5 тәжірибеде иіндіктің тепе-теңдік шарттарын анықтау;

Иіндіктің тепе-теңдік шарты

7.2.4.4 тепе-теңдікте тұрған денелер үшін күш моменттер ережесін тұжырымдау және есептер шығаруда қолдану;

Пайдалы әсер коэффициенті (ПӘК)

№10 зертханалық жұмыс. Көлбеу жазықтықтың ПӘК-ін анықтау

7.2.4.6 көлбеу жазықтықтың пайдалы әсер коэффициентін тәжірибеде анықтау;

Жер және Ғарыш

Аспан денелері туралы ғылым

7.7.1.1 геоцентрлік және гелиоцентрлік жүйелерді салыстыру

Күн жүйесі

7.7.1.2 Күн жүйесінің нысандарын жіктеу;

Күнтізбе негіздері (тәулік, ай, жыл)

7.7.1.3 жыл мезгілдерінің ендіктерге байланысты ауысуы және күн мен түннің ұзақтығын түсіндіру.

2) 8-сынып:

Ұзақ мерзімді жоспардың бөлімі

Тақырыптар/Ұзақ мерзімді жоспардың мазмұны

Оқыту мақсаттары

Білім алушылар:

1-тоқсан

Жылу құбылыстары

Жылулық қозғалыс, броундық қозғалыс, диффузия

8.3.1.1 молекула-кинетикалық теорияның негізгі қағидаларын дәлелдейтін мысалдар келтіру және тәжірибені сипаттау

Температура, оны өлшеу тәсілдері, температураның шкалалары

8.3.1.3 Температураны өлшеуді жылулық ұлғаю негізінде сипаттау;8.3.1.2 температураны әр түрлі шкала (Цельсий, Кельвин) бойынша өрнектеу

Ішкi энергия, ішкi энергияны өзгерту тәсiлдерi

8.3.2.1 дененің ішкі энергиясын өзгерту тәсілдерін сипаттау;

Жылуөткізгіштік, конвекция, сәуле шығару

8.3.2.2 жылу берілудің түрлерін салыстыру

Табиғаттағы және техникадағы жылу берілу

8.3.2.3 техникада және тұрмыста жылу беру түрлерінің қолданылуына мысалдар келтіру

Жылу құбылыстарының тірі ағзалардың өмірлеріндегі ролі

8.3.2.4 әр түрлі температураларда тірі ағзалардың бейімделуіне мысалдар келтіру

Жылу мөлшері.Заттың меншікті жылу сыйымдылығы

8.3.2.5 жылу алмасу процесі кезінде алған немесе берген жылу мөлшерін анықтау;8.3.2.6 заттың меншікті жылу сыйымдылығының мағынасын түсіндіру

Отынның энергиясыОтынның меншікті жану жылуы

8.3.2.7 отынның жануы кезінде бөлінген жылу мөлшерін анықтау

№ 1-зертханалық жұмыс. "Температуралары әр түрлi суды араластырғандағы жылу мөлшерлерін салыстыру"

8.3.2.8 жылу құбылыстарындағы энергияның сақталу және айналу заңын зерттеу;8.1.3.2 тәжірибені жүргізуге әсер ететін факторларды анықтау;8.1.3.3 физика кабинетінде қауіпсіздік ережелерін білу және сақтау

Жылу үдерістеріндегі энергияның сақталу және айналу заңы

8.3.2.9 жылулық тепе-теңдік теңдеуін есептер шығаруда қолдану

Заттың агрегаттық күйлері

Қатты денелердiң балқуы және қатаюы, балқу температурасы, меншiктi балқу жылуы

8.3.1.4 молекула-кинетикалық теория негізінде қатты күйден сұйыққа және кері айналуды сипаттау;8.3.2.10 балқу/кристалдану кезіндегі жұтылатын/бөлінетін жылу мөлшерінің формуласын есептер шығаруға қолдану;8.3.2.11 заттың балқу және қатаю үдерісі кезіндегі температураның уақытқа тәуелділік графигін талдау

№ 2-зертханалық жұмыс. "Мұздың меншiктi балқу жылуын анықтау"

8.3.2.12 эксперимент көмегімен мұздың меншікті балқу жылуын анықтау;8.1.3.3 физика кабинетінде қауіпсіздік ережелерін білу және сақтау

Булану және конденсация.Қаныққан және қанықпаған булар

8.3.1.5 молекула-кинетикалық теория негізінде заттың сұйық күйден газ күйіне және кері айналуын сипаттау;8.3.2.13 заттың булану және конденсация үдерісі кезіндегі температураның уақытқа тәуелділік графигін талдау;8.3.2.14 су буының мысалы негізінде қанығу күйін сипаттау

Қайнау, меншiктi булану жылуы.Қайнау температурасының атмосфералық қысымға байланыстылығын анықтау

8.3.2.15 меншікті булану жылуын анықтау;8.3.2.16 қайнау температурасының сыртқы қысымға тәуелділігін түсіндіру

2-тоқсан

Термодинамика негiздерi

Термодинамиканың бiрiншi заңы, газдың және будың жұмысы

8.3.2.17 термодинамиканың бірінші заңының мағынасын түсіндіру

Жылу үдерістерінің қайтымсыздығы, термодинамиканың екінші заңы

8.3.2.18 термодинамиканың екінші заңының мағынасын түсіндіру

Жылу қозғалтқыштары

8.3.2.22 жылу қозғалтқыштарындағы энергияның түрленуін сипаттау;8.3.2.20 іштен жану қозғалтқышының, бу турбинасының жұмыс істеу принципін сипаттау

Жылу қозғалтқыштарының пайдалы әрекет коэффициенті

8.3.2.19 жылу қозғалтқышының пайдалы әрекет коэффициентін анықтау;8.3.2.21 жылу қозғалтқыштарын жетілдіру жолдарын ұсыну

Жылу машиналарын пайдаланудағы экологиялық мәселелер

8.3.2.23 жылу машиналарының қоршаған ортаның экологиясына әсерін бағалау

Электростатика негіздері

Денелердің электрленуі, электр заряды, өткізгіштер мен диэлектриктер

8.4.1.1 электр зарядын сипаттау;8.4.1.2 Үйкеліс арқылы денені электрлену және индукция құбылысын түсіндіру;8.4.1.3 электрленудің оң және теріс әсеріне мысалдар келтіру

Электр зарядының сақталу заңы,қозғалмайтын зарядтардың өзара әрекеттесуi, Кулон заңы, элементар электр заряды

8.4.1.4 электр зарядының сақталу заңын түсіндіру;8.4.1.5 Кулон заңын есептер шығаруда қолдану

Электр өрiсi, электр өрісінің кернеулігі

8.4.1.6 электр өрісі және оның күштік сипаттамасы ұғымдарының физикалық мағынасын түсіндіру; 8.4.1.7 біртекті электростатикалық өрістегі зарядқа әсер етуші күшті есептеу;8.4.1.8 электр өрісін күш сызықтар арқылы кескіндеу

Электр өрісінің потенциалы және потенциалдар айырымы, конденсатор

8.4.1.9 потенциалдар айырымының және потенциалдың физикалық мағынасын түсіндіру;8.4.1.10 конденсаторлардың құрылысын және қолданылуын сипаттау

3-тоқсан

Тұрақты электр тогы

Электр тогы, электр тогы көздері

8.4.2.1 электр тогы ұғымын және электр тогының пайда болу шарттарын түсіндіру

Электр тізбегі және оның құрамды бөліктері, ток күшi, кернеу

8.4.2.2 электр схемасын графикалық бейнелеуде электр тізбегі элементтерінің шартты белгілерін қолдану; 8.4.2.3 кернеудің физикалық мағына-сын, оның өлшем бірлігін түсіндіру

№ 3-зертханалық жұмыс. "Электр тiзбегiн құрастыру және оның әртүрлi бөлiктерiндегi ток күшiн өлшеу"

8.4.2.4 электр тізбегіндегі ток күші мен кернеуді анықтау;8.1.3.3 физика кабинетінде қауіпсіздік ережелерін білу және сақтау

№ 4-зертханалық жұмыс. "Тiзбек бөлiгi үшiн ток күшінің кернеуге тәуелділігін зерттеу"

8.4.2.5 тұрақты температурада металл өткізгіштің вольт-амперлік сипаттамасын графикалық түрде бейнелеу және түсіндіру;8.1.3.1 эксперименттен деректерін жинақ-тау, талдау және өлшеу және қателіктерін ескеріп жазу

Тiзбек бөлiгi үшiн Ом заңы

8.4.2.6 тізбек бөлігі үшін Ом заңын есептер шығаруда қолдану;

Өткiзгiштiң электр кедергiсi, өткiзгiштiң меншiктi кедергiсi, реостат

8.4.2.7 кедергінің физикалық мағынасын, оның өлшем бірлігін түсіндіру;8.4.2.8 есеп шығаруғанда өткiзгiштiң меншiктi кедергiсiн формуласын қолдану

№ 5-зертханалық жұмыс. "Өткiзгiштердi тiзбектей қосуды зерделеу"