Физикалық құбылыстар және Абай лирикасы үйірмесі

№ 255 негізгі мектеп.

Үйірме сабағының тақырыбы:

«Физикалық құбылыстар және лирика»

(Абай лирикасы).

Пән мұғалімі: Арушаева Шолпан.

Билібай ауылы.

Үйірме сабақтың тақырыбы: «Физикалық құбылыстар және лирика» (Абай лирикасы) Сабақтың мақсаты: 1) білімділік: • Ұлы ақын Абайдың өлеңдеріндегі физикалық құбылыстарды сипаттау. • Әлем туралы деректерді танып білу және ақын Абаймен Әлемді ұштастыра отырып нақты мәлімет беру. 2) дамытушылық: • Ой- өрісін, сөйлеу дағдысын, танымдылық белсенділігін арттыру. 3) тәрбиелік: • Табиғатты сүюге, оны қорғай білуге; • дүниетанымды қалыптастыру; • құштарлыққа тәрбиелеу; • адам баласының сезім мүшелері мүмкіндігінің шектеулілігіне қарамастан әлемді тануға болатындығына көз жеткізу; Сабақтың түрі: Қорытындылау сабағы Сабақтың көрнекіліктер: слайд, электрондық оқулық, компьютер, видеопроектор, экран, табиғат бейнеленген суреттер, әдеби кітаптар, интернет материалдары, энциклопедиялар, «Есептер жинағы» (гуманитарлық бағыт). Пән аралық байланысы: Қазақ тілі және әдебиет, дүниетану, жаратылыстану, информатика. Сабақтың барысы: 1. Ұйымдастыру кезеңі: 2. Физикалық құбылыстар мен ақын еңбектерін қайталап, еске түсіру. 3. Зерттеу бөлімі • Абайдың дүние құрылымы туралы моделі. • Табиғатты жырлаған Абай өлеңдері. • Дүние құрылымы туралы Абай моделі . • Дүние құрылымы туралы ғалымдардың пікірі. 4. Қорытынды.

“Күркіреп, күңіреніп, ұласып аспан, Сіркіреп, бұлт тамшылап, жаңбыр жауар” деген өлең шумағындағы бірнеше сөздерді физикалық тұрғыдан түсіндіруге болады. Күркіреу, бұлттың пайда болуы, жаңбырдың жаууы, тамшы формасы, төмен құлауы. Физикада конденцация құбылысын түсіндіруде қолдануға болады. Қырдағы ел ойдағы елмен араласып, Күлімдесіп, көрісіп, құшақтасып, Шаруа қуған жастардың мойны босап, Сыбырласып, сырласып, мауқын басқан. Жазғытұры (1890) өлеңінде Абай табиғат әлеміне кірген жаңалықтың иесі - ата-анадай елжіреген Күннің көзі көбірек айтылады. Күн сәулесінің көктемде жер бетіне мол түсетіндігін, Самарқанның көк тасын да жібітетінді деген аңызды мысалға келтіре отырып, қардың еріп, жердің бусанып жібитіндігі түсіндіріледі. Ал, 1886 жылы жазылған “Жаз” өлеңінде жазғы табиғаттың көркем көрінісін мен сан алуан қызықты құбылысын асқан шеберлікпен суреттейтіндігін, ауылдың қарбалас тіршілігі, қимыл-қозғалысын тамаша өлеңге қосатындығын төменгі өлең жолдарынан кездестіруге болады. Бұл өлең жолдарында жыл мезгіліне байланысты күннің ұзаруы айтылған. механика бөлімінің…