Фонетикалық ойындар мен жаттығулар жинағы

КІМ НЕ ЕСТИДІ?

Дидактикалық міндеті: қоршаған әлемдегі дыбыстар туралы түсінік беру.

Құралдар: шымылдық, қоңырау, барабан, стақан, кәстрөл, ағаш қасық немесе ағаштан жасалған зат, шай қасығы.

Мазмұны: Педагог немесе балалардың біреуі шымылдықтың артында тұрып, қоңырау соғады, қасықпен шыны стақанды, металды немесе ағаш затты соғады және т.б. Балалар дыбысты және дыбыс арқылы затты анықтайды.

ДАУЫС АРҚЫЛЫ

Дидактикалық міндеті: балалардың фонематикалық есту қабілетін дамыту.

Құралдар: орамал.

Мазмұны: Балалар шеңберге тұрады. Жүргізуші орамалмен көзін байлайды. Балалар шеңбермен жүріп, мынадай сөздерді айтады: «Сен жұмбақты шешіп ал, кім сені атады, соны біліп ал». Содан кейін балалардың біреуі жүргізушінің атын атайды. Егер ол дұрыс айтса, шеңберге тұрады, ал атын айтқан бала жүргізуші болады.

КІМ ЕҢ МҰҚИЯТ?

Дидактикалық міндеті: балалардың фонематикалық есту қабілетін дамыту; сөздердегі керекті дыбысты есту біліктілігін қалыптастыру.

Қралдар: жетондар.

Мазмұны: Балалар педагогтың қысқа әңгімесін немесе жаңылтпашты тыңдап алғаннан кейін, керекті дыбыстан басталатын сөздерді айтып береді. Көп сөздерді айтып берген бала, жеңімпаз болады. Тапсырманы өзгертуге болады.

ҚАНДАЙ ДЫБЫС

Дидактикалық міндеті: дауысты және дауыссыз дыбыстырды айыру біліктілігін дамыту; дыбыстарды белгілер арқылы көрсетуді үйрету.

Құралдар: дауысты және дауыссыз дыбыстардың карточкалары.

Мазмұны. Педагог түрлі дауысты және дауыссыз дыбыстарды айтады, ал балалар керекті карточкаларды көрсетеді. Ойынды қайталағанда дыбыстарды жабық көздермен естуге болады.

ЖУАН НЕМЕСЕ ЖІҢІШКЕ?

Дидактиклық міндеті: жуан және жіңішке дауыссыз дыбыстарды айыруға үйрету.

Құралдар: көк және қара түсті фишкалар.

Мазмұны. Педагог жуан және жіңішке дауыссыз дыбыстарды жұппен немесе араластырып айтады. Балалар керекті фишканы көрсетеді: жуан дыбысқа – қараны, жіңішке дауыссыз дыбысқа – көк фишканы. Кім бәрін дұрыс көрсетсе, жеңімпаз болады.

ОЙЫНШЫҚТЫ ТАҢДА

Дидактикалық міндеті: берілген сөздегі буынның санын дұрыс анықтауға үйрету.

Құралдар: ойыншықтардың түрлі жинақтары (немесе суреттер).

Мазмұны. Педагогтың тапсырмасы бойынша, балаларға ойыншықтарды немесе суреттерді көрсетеді, ал олар карточкаларды көрсетеді. Мысалы: доп – 1 буыны бар карточканы көрсету және т.б. Тапсырманы өзгертуге болады.

ШЕШІМДІ ТАҢДА

Дидактикалық міндеті: сөздің құрылымы туралы білімдерін бекіту.

Құралдар: буындар және сөздер .

Содержание. Педагог сөздерді және буындарды екі дыбыстан, содан соң үш дыбыстан араластырып айтады, мысалы: су, па, ме, то, доп және т.б. Балалар әрбір буынға немесе сөзге сәйкес құрылым бойынша карточканы көрсетеді. Кім қате жіберді, тұрады.

БУЫНДЫ ҚОС

Дидактикалық міндеті: сөзді буынға бөлу механизмін қалыптастыру.

Құралдар: доп, фанталар, карточкалар,

Содержание. Балалар шеңберге тұрады, педагог буынды айтып, бір балаға допты лақтырады. Бала допты ұстап алып, бір немесе бірнеше буынды қосып, сөзді жалғастырады. Кім дұрыс айта алмаса немесе тез буынды айтпаса, фантпен төлейді. Мысалы: ас+паз, кі+тап, ба+лық, ба+ла. Ойынды өзгертуге болады.

ҚЫЗЫҚТЫ ҚҰРЫЛЫМДАР

Дидактикалық міндеті: балаларды сөзді дыбыстық құрамына талдауға жаттықтыру.

Құралдар: сөздердің құрылымдары, жетондар.

Мазмұны. Тақтада үш сөздің құрылымдары, мысалы: доп, шана, қоян, әке және т. б. Балалар берілген құрылымдар бойынша сөздерді тауып айтады. Жеңімпаз балаларға жетондар беріледі.

ГРАФИКАЛЫҚ ОЙЫНДАР МЕН ЖАТТЫҒУЛАР

ӘРІПТІҢ ЖАРТЫСЫ

Дидактикалық міндеті: әріптің баспа түрін есте сақтау .

Құралдар: шағын шымылдық (қатты қағаздың жартысы, кітап, дәптер және т. б.), әріп кассасы.

Мазмұны. Педагог асықпай шымылдықтан әріптің жартысын көрсетеді. Балалар әріптің жартысының баспа түрін қарындашпен жазады. Әріпті айтқаннан кейін, педагог әріпті түгел көрсетеді.

ЛЕКСИКАЛЫҚ ОЙЫНДАР МЕН ЖАТТЫҒУЛАР

ЕСТЕ САҚТА ЖӘНЕ АЙТЫП БЕР

Дидактикалық міндеті: сөздердің мағынасын айқындауға үйрету; балалардың фонематикалық есту қабілеттерін дамыту.

Құралдар: өлеңдер, шағын әңгімелер.

Мазмұны. Педагог шағын әңгімені немесе өлеңді оқиды. Ал балалар әңгіме немесе өлеңдегі затын білдіретін сөздерді есте сақтап, айтып береді (мысалы, азық-түліктер). Кім көп сөз айтып берсе, сол жеңімпаз болады. Өлеңдер мен әңгімелерді өзгерту керек.

ТЕРІС ҚАРАЙ АЙТУ

Дидактикалық міндеті: антонимдермен лексиканы байыту.

Құралдар: жұлдызшалар.

Мазмұны. Педагог белгілі бір сөзді айтады, ал балалар мағынасы қарсы сөзді айтады, мысалы: биік – аласа, суық – жылы, тар – кең. Кейбір кезде сөздерді сөз тіркес сияқты айтуға болады, мысалы: кең жол – тар жол, биік үй – аласа үй.Дұрыс жауапқа балаға жұлдызша беріледі.

БАСҚА СӨЗБЕН АЙТ

Дидактикалық міндеті: берілген сөзге синоним сөзді таңдап алуға үйрету; балалардың сөздік қорын дамыту.

Құралдар: қызыл, көк, жасыл түсті жалаушалар немесе фишкалар.

Мазмұны. Педагог сөзді айтады, ал балалар мағынасы бірдей сөзді тауып айтып береді, мысалы: сұлу - әсем, мұғалім – ұстаз және т.б. Жеңімпаз балалар түрлі-түсті жалаушалармен немесе фишкалармен марапатталады.

КІМ БІЛСЕ, СОЛ ЖАЛҒАСТЫРСЫН

Дидактикалық міндеті: топтық ұғымдарды айыруға үйрету.

Құралдар: фанталар.

Мазмұны. Педагог топтық түсініктерді айтады, ал балалар бұл топқа жататын сөздерді, мысалы; жабайы аңдар – аю, қасқыр, арыстан және т.б. Бір сабақтың үстінде бірнеше топтық ұғымдарды беруге болады. Кім қате жіберсе, фанттан айырылады.

ГРАММАТИКАЛЫҚ ОЙЫНДАР МЕН ЖАТТЫҒУЛАР

БІЗ СУРЕТТЕ НЕНІ КӨРЕМІЗ?

Дидактикалық міндеті: сурет бойынша сөйлемдерді құрастыруға үйрету; жай сөйлемдерді толықтыруға үйрету.

Құралдар: «Балабақшада», «Мектеп», «Жазғы орманда», «Дүкенде»тақырыптарындағы мазмұнды суреттер.

Мазмұны. Педагог балаларға суретті көрсетіп, жай сөйлемді құрастырып айтады, мысалы: Әсем келе жатыр. Балалар сөйлемді қайталап, бір-екі сөзді қосып айтады, мысалы: Әсем балабақшаға келе жатыр. Келесі бала тағы бір-екі сөйлемді қосады. Кім ең үлкен сөйлемді құрастырып айтса, жеңімпаз болады.

СӨЙЛЕМДІ ТОЛЫҚТЫР

Дидактикалық міндеті: балаларды жай және күрделі сөйлемдер құрастыруға үйрету.

Мазмұны. Педагог сөйлемді бастайды, ал балалар жалғастырады оны, мысалы:Асхат таңертең ...

ҚАНДАЙ ЕРТЕГІДЕН?

Дидактикалық міндеті: оқыған шығармадан сөйлемді аяқтауға үйрету, есте сақтау қабілеттерін дамыту.

Құралдар: оқуға арналған кітап.

Мазмұны. Педагог балаларға таңыс әңгімеден немесе өлеңнен сөйлемді айтып береді, ал балалар сөйлемді айтқан шығарманың атын айтады. Ойынды балалардың көмегімен жалғастыруға болады.

СӨЙЛЕМДІ ӨЗІҢ ҚҰРАСТЫР

Дидактикалық міндеті: сөйлемді құрастыру дағдыларын бекіту.

Құрал: фишкалар.

Мазмұны.Педагог балаларға бірнеше сөзден сөйлем құрастыруға тапсырма береді. Кім тапсырманы тез орындаса, фишканы алады.

Нұсқа. Педагог екі-үш сөзді айтып береді, ал балалар олардан сөйлемдер құрастырады.

МАТЕМАТИКАҒА ДАЙЫНДЫҚ