Функционалдық сауаттылық тапсырмалары 5 сынып математикасы

«АЛМАТЫ ҚАЛАСЫ БІЛІМ БАСҚАРМАСЫ

ӘУЕЗОВ АУДАНЫ БОЙЫНША «№173 МЕКТЕП-ЛИЦЕЙ» КММ

«Функционалдық сауаттылықты дамытуға бағдарланған тапсырмалар топтамасы»

әдістемелік бағдарламасы 5 - 6 сынып

Математика пәні мұғалімі

Педагог – сарапшы: Ибраева Назерке Ускенбаевна

Алматы, 2024

Мазмұны

1. Кіріспе

«Кенгуру», «Алтын сақа», «Олимпиада» сайысытарында дайындалатын есептер

Логикалық есептер

Математикалық сауаттылық есептері

Есептердің шешулерімен жауаптары

Қиындығы жоғары олимпиадалық есептер

Қорытынды

Пайдаланылған әдебиеттер тізімі.

Кіріспе

Білім беру саясатының негізгі міндеті – оның іргелі сипатын сақтау және тұлғаның, қоғамның және мемлекеттің қазіргі және келешек қажеттіліктеріне сәйкестігі негізінде білім берудің заманауи сапасын қамтамасыз ету.

Жалпы білім беретін мектепті жаңғырту білім берудің белгілі бір білім көлемін игеруге ғана емес, жеке тұлғаның, оның танымдық және шығармашылық қабілеттерін дамытуға бағытталуын білдіреді.

Қазіргі таңда жаңартылған блім мазмұны-оқу, білім, білік дағдыға біршама міндеттерқойыпотыр.Дәстүрлі білімберуформатыменсалыстырғанда орындалатын тапсырмалар түрлері оқушылардың логикалық сауаттылығының жоғары дәрежеде болуын талап етеді. Яғни, атап айтсақ, математика пәнінен орындалатынтапсырмалар,есептероқушылардыңзейініменлогикалық қабілттерінің арқасында шығарылатын есептер. Сондықтан, аталған әдістемелік бағдарламамныңбағытын,өзектілігінлогикалықтапсырмаларбағытына бағыттап, тақырыбымды «5-6 сынып математика сабағында оқу мақсаттарына сәйкесфункционалдықсауаттылықтыдамытуғабағдарланғантапсырмалар топтамасы»дептаңдапалдым.Бағдарламанегізгіоқуматериалдарын басшылыққа ала отырып, бұл бағдарлама оқушылардың математикадан алған білім, білік,дағдыларын, танымдық қабілеттерін және пәнге деген қызығушылықтарын арттырады. Тереңдетілген бағытта алынған бағдарлама құрылымында оқушылардың жас ерекшеліктері мен даму деңгейін ескеріледі. Балалардың танымдық қабілеттерін дамытып пәнге деген қызығушылықтарын арттырудың негізгі бір жолы – логикалық тапсырмалар мен қызықты есептер. Есептер зерделілікке, қиялдауға, тапқырлыққа, шапшаң есептеу қабілеттерін дамытуға тәрбиелейді. Математикалық викт

арналған.

Бағдарламаның мақсаты:

Оқушыларға матемитакалық білім, білік, дағдыларын игерту;

Шығармашылық қабілеттерін арттыру;

Зейінін, еске сақтау, байқағыштық, қиялдау, танымдық іс-әрекеттерімен өздігінен білім алуға, ізденуге бейімдеу.

Бағдарламаның ерекшелігі: аталған бағдарламада құрастрылған тапсырмалар оқушылардың логикалық ой –өрісін қалыптастырады. Тапсырмалар оңайдан жеңілге қарай негізделген. Әрбір тақырыпқа құрастырылған есептер оқушлардың пәнге деген қызығушылығын арттыру мақсатында қызықты әрі логикалық тұрғыда құрастырылған.

Бағдарламаның міндеті:

Оқушының тұлға ретінде қалыптасуына әсер ету;

Ақыл-ойын және ерік пен сезім белсенділігін арттыру;

Логикалық ойлау қабілеттерін арттыру;

Математикалық тілде сөйлеу машығын қалыптастыру;

Оқушылардың танымдық қабілетін дамытып, қызығушылығын арттыру.

Оқушылардың біліктілігіне қойылатын талаптар

Әр түрлі математикалық білім көздерінен мағұлмат ала білу

Математикалық есептеудің бастапқы дағдыларын үйрету

Математикалық білімді күнделікті өмірде пайдалана білу

Интеллектуалдықойындар,конкурстар,жарыстар,олимпиадаларда жетістіктерге жетуге ұмтылу

Өзбетіншеесептердіталдауарқылыматематикағақызығушылығын арттыру

Күтілетін нәтиже :

Оқушыларкеңістікденелерді,геометриялықфигуралардыажыратып, логикалық ойды дамытуға арналған білімдерді меңгереді.

Математикалықтілдесөйлеугемашықтанып,ой-өрісін,қабілетін дамытады.

Даму мониторингі айқын көрінеді.

Шығармашылық ой- өрісі дамиды

«Кенгуру», «Алтын сақа», «Олимпиада» сайысытарында дайындалатын есептер

Кенгуру есептер жинағы

Айдана алты нүктені нөмірлеп, алдымен жұп

нүктелерді, содан кейін тақ нүктелерді қоса отырып,екі үшбұрыш салады. Алынған үшбұрыштарды ол

әрқайсысына өз түсімен бояды. Осы әрекеттердің нәтижесінде Айдана бес нұсқаның қайсысына ие болуы мүмкін?

Б жауап

Марат қайықпен жүзіп келе жатып, суретте көрсетілгендей бес қалтқыны айналдырды. Марат қалтқылардың қайсысын сағат тіліне қарсы айналдырды?

А)1,4 В)2,3,5 С)2,3D)1,4,5D)1,3

Лазерсәулесісуреттекөрсетілгендейайналар жүйесінде көрінеді. Бес әріптің қайсысына түседі

AB) CC) CD) DE) F

Шарлар 5, 10 немесе 25 дана қораптарда сатылады. Мадинаға тура 95 мәрмәр керек. Ол сатып алуы үшін ең аз қорапшалар саны қанша болуы керек?

4B) 5C) 7D) 8E) 10

Егер ABCP қабырғасы 10 см квадрат болса, көлеңкеленген аймақтың ауданы неге тең?

А) 40 см2 B) 45 см2 C) 50см2 D) 55см2 E) 60 см2

Лаура қатарынан жеті картаны орналастыру арқылы сандарды құрайды. 4, 69,113 9 51 5 67 Осы карталардан ең кіші он екі таңбалы санмен аяқталатын үш цифрды атаңыз?

(A)699 (B)113 (C)551 (D)967 (E)459

Суретте көрсетілген гаражда тұрақтағы көліктер алға немесе артқа жылжи алады. Қара көлік гараждан кедергісіз шығып кетуі үшін ең аз көліктердің санын өзгерту керек пе?

2B)4C)5D)6E)7

Ева тақтаға бір сызыққа 60 нүкте сызды. Айжан Едил салған әрбір алтыншы нүктені өшіріп тастады. Қалған ұпайлардың ішінде Баян әрбір бесіншісін өшірді. Содан кейін Венера Баяннан кейін қалғандардың әрбір төртіншісін өшірді. Ақырында, Динара қалған барлық нүктелерді өшірді. Динара қанша нүктені өшірді?

0B) 10C) 30D) 40E) 50

Ақ кабина ең жоғарғы жағында болуы үшін айналамақ толық айналымның қанша бөлігін жасауы керек?

А)1

Б) 1

В) 1

Г)

Д) 5

Г)

Д) 5

Бес піл мен төрт пілдің баласы соқпақпен келе жатыр.

Жол екіге бөлінгенде, олардың әрқайсысы оңға не солға бұрылады. Пілдер мен пілдер балаларының екі жол бойымен таратудың келесі нұсқалардың қайсысы мүмкін емес?

Жауап В

Ереже әрбір көрсеткіге белгілі бір арифметикалық амалды тағайындайды

12 санынан бастап, оң жақта көрсетілген маршрут бойынша жүрсек, қандай жауап аламыз?

(A) 3 (B) 6 (C) 12 (D) 24 (e) 48

12.Максим 66 текшеден 2022 санын жасады. Осыдан кейін ол құрылымның бетін бояумен бояды. Неше текшенің төрт беті боялған?

(A) 16 (B) 30 (C) 46 (D) 54 (E) 60

13.1x2x4 метр өлшемдегі жабық аквариумға 25 см қабат су құйылды (сол жақтағы сурет). Осыдан кейін аквариум 1x2 метр тіктөртбұрыш оның негізі болатындай етіп бұрылды (оң сурет). Ондағы су қабатының қалыңдығы қазір қанша?

25см B) 50см C) 75см D) 1 мЕ) 1,25м

Шаршы пішінді мөлдір пленкаға үлгі қолданылды. Содан кейін фильм суретте көрсетілгендей екі рет бүктеледі. Осы түрлендірулерден кейін қандай үлгі алынады?

Жауап в

Шаршының ауданы 100 см2. Ондағы көлеңкеленген фигураның ауданы қандай?

А)20cm2 B)25cm2 C)30cm2 D)35cm2 Е)40cm2

16.2022 жыл ерекше жыл, өйткені оның жазбасында сандардың төменгі жағы үш рет көрсетіледі. Ева Піл алдыңғы ерекше жылы дүниеге келген. Ева 2022 жылдың 31 желтоқсанында неше жаста болады?

А) 18 Б)22 В )23 Г) 111 (д) 134

Андрей 1, 2, 3 және 4 сандарын шеңберге жазады, осылайша әрбір баған, әрбір жол және жолдармен байланыстырылған шеңберлердің әрбір тобы осы сандардың толық жиынтығынан тұрады. Осы ережені сақтай отырып, сұрақ белгісінің

орнына қандай санды жазады?

А)1 B) 2 (C) H (D) 4 E) Бір мағыналы анықтау мүмкін емес.

Саша суретте көрсетілген шеңберлерге 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9 сандарын жазғысы келді, осылайша бір түзуде жатқан үш санның қосындысы 1 бір- біріне тең болады. Саша алатын сызықтағы сандардың ең үлкен

қосындысының мәні қандай?

А)16(Б18В)20Г)22D)28.

Миша 3х4 кестенің әрбір ұяшығын 1-ден 12-ге дейінгі натурал санмен жазады, осылайша қатардағы сандар ортақ жағы бар ұяшықтарда орналасады. Миша кестеге 1 және 12 сандарын қойып үлгерді. Көлеңкеленген қорапқа ол қандай санды жазады?

(A) 10 (B) 9 (C) 8 (D)7 (e)6

Бір-біріне ұялаған сегіз бірдей стақанның биіктігі 42 см, ал осындай екі стаканның биіктігі 18 см.Бір-біріне ұялаған алты стаканның биіктігі қандай? (A) 22 см (B) 24 см (C) 28 см (D) 34 см

(L) 40 см

Кестеде әртүрлі жануарларға әртүрлі натурал сандар берілген. Әр бағанның астында сол бағандағы екі жануарға сәйкес сандардың қосындысы берілген. Бірінші жолдағы сандардың мүмкін болатын ең үлкен қосындысы қандай?

(A)18 (B) 19 (C)20 (D)21 (E)22

Түйіндеме кодын шешу үшін төрт құлып беріледі:

үш цифрдың біреуі дұрыс және дұрыс орында; 2) үш цифрдың біреуі дұрыс, бірақ дұрыс емес жерде; 3) үш цифрдың екеуі дұрыс, бірақ дұрыс емес орындарда; 4) үш цифр да қате. Құлыпты ашу коды қандай?

604 (5) 082 (C) 640 (D) 042 (e) 046

Аня оң жақтағы суретте көрсетілген фигураны текшелерден жинады. Төмендегі бес фигураның қайсысы Аня құрастырған фигураға сәйкес келеді?

Жауап А

Валя 2, 3, 4, 5, 6 сандарының ішінен төрт түрлі сан таңдап, өрнек шынайы теңдікке айналуы үшін төртбұрыштарға салады. Толтырылған

шаршыға неше түрлі сан жазуға болады?

A)1 B)2 C)3 D)4 E)6

Лиоша 3, 4, 5, 6, 7 сандарын әр үшбұрыштың ішіндегі сан оның төбелеріне жазылған сандардың көбейтіндісіне тең болатындай етіп шеңберге орналастырады.

Толтырылған үшбұрыштың төбелеріндегі сандардың қосындысы неге тең?

А)12В)14С)15Д) 17Е)18

Төмендегі кері айналдырулардың қайсысын бүктеу мүмкін емес. Жауап А

Төрт А, В, С және О ауылдары түзу жолда осы ретпен орналасқан. Кез келген көршілес екі ауылдың арасы 10 шақырым. А ауылында 10 оқушы, Б ауылында 20 оқушы, С ауылында 30 оқушы, О ауылында 40 оқушы оқиды. Барлық төрт ауылдың оқушыларының үйден мектепке дейінгі жалпы қашықтығы аз болуы үшін ауыл тұрғындары мектепті қайда салу керек?

A) A -ның ішіндеB) C -ның ішінде

C) В мен C арасындаD) С даД) D ішінде

Суретте текшелерден жасалған фигураның жоғарғы, алдыңғы және оң жақ көріністері көрсетілген. Бұл фигураны құрастыру үшін пайдалануға болатын текшелердің ең көп саны қанша?

А)18 В)19 С)20 Д)21 Е)22

Дөңгелек үстелде 30 адам отыр. Олардың кейбіреулері қалпақ киеді. Қалпағы барлар әрқашан шындықты айтады, ал қалпақсыздар шындықты да, өтірік те айтады. Әрқайсысы: «Екі көршімнің тым болмаса біреуі бас киім кимейді» деді. Осы үстелде отыратын қалпақ киген адамдардың максималды саны қанша болуы мүмкін?

А)5Б)10В) 15Г) 20Д) 25

Ара гүлге жету керек. Егер әрбір көрсеткі бір ұяшықты осы көрсеткінің бағытымен жылжытса, ол қай жолмен жүруі керек?

Рита он тиынды сызылған шаршыға орналастырды. Әр жол мен әр бағанда дәл екі тиын болатындай әріптермен белгіленген монеталардың қайсысын бос ұяшыққа жылжыту қажет?

А)АБ)ВВ)СГ)ДД)Е

Өзен бойындағы екі айлақтың арақашықтығы 43,2 км. Моторлы қайық өзен ағысымен осы жолға 2 сағ 24 мин уақыт жұмсайды. Өзен ағысының жылдамдығы 1,8 км/сағ болса, моторлы қайық ағысқа қарсы осы жолға қанша уақыт жұмсайды?

Жауабы: 3

А айлағынан В айлағына дейін қайық өзен ағысымен 32 сағ, ал керіқайтқанда 48сағ жұмсайды. А айлағынан В айлағына дейін осы жолды сал қанша уақытта жүреді?

Жауабы: 3

Пароход екі айлақтың арасын өзен ағысымен 4,5 сағатта жүзеді.

Кері қайтқанда 6,3 сағат жұмсайды. Өзен ағысының жылдамдығы минутына 40м. Екі айлақтың арасы неше километр?

Жауабы: p, 4p² + 1 и 6p² + 1 – жай сандар. p- ны табыңдар.

Логикалық есептер

І деңгей

Жолаушының бір ешкісі, бір капустасы, бір қасқыры бар. Ол өзеннің бір жағынан екінші жағына екі орынды қайық арқылы өтуі керек. жолаушы ешкіні, капуста және қасқырды өзеннен қалай өткізді? Қасқырды ешкімен қалдыра алмайды, ал ешкіні капустамен қалдыра алмайтыны белглі болса?

Шешімі: Ол үшін үшеуін де қадағалаусыз қалмауы керек. Бірінші қатынағанда жолаушы өзеннің ар жағына ешкіні апарады. Екінші қатынағанда жолаушы қасқырды алады, капуста қалады. Өзеннің ар жағына жеткен…