Функция ұғымы және оның формуламен берілуі

Сабақ тақырыбы: “Функция туралы ұғым. Функцияның формуламен берілуі». Сабақ мақсаты:

Функция анықтамасымен таныстыру. Тәуелсіз айнымалы және тәуелді айнымалы ұғымдарын беру. Аргументтің мәніне сәйкес функцияның мәнін табуды, функцияның мәні берілсе, аргументтің мәнін табуды қарастыру. Функцияның анықталу аймағы, функцияның мәндерінің аймағы анықтамаларын түсіндіру, пайдаланып есептер шығаруға үйрету.

Логикалық ойлау қабілеттерін және математикалық тілде сөйлей білу дағдыларын жетілдіру, дамыту.

Ізгілікке, мейірімділікке, үлкендерді құрметтеуге тәрбиелеу.

Сабақ типі: Жаңа білімді меңгерту. Сабақтың әдіс-тәсілі: Сұрақ – жауап, түсіндіру. Сабақ жоспары:

І. Ұйымдастыру.

ІІ. Үй тапсырмасын тексеру.

ІІІ. Жаңа сабақты түсіндіру.

ІV. Бекіту.

V. Қорытынды.

Сабақ барысы: І. Ұйымдастыру.

Оқушыларды түгендеп сабаққа әзірліктерін тексеремін.

ІІ. Үй тапсырмасын тексеру.

VΙ тарау бойынша қайталау тапсырмалары.

1.Координаталар жүйесі қалай құрылады?

2.Координаталық жазықтықтағы нүктелердің координаталары қалай аталады?

3.Параллель түзулер анықтамасы.

4.Осьтік симметриясы бар фигураларға мысал келтір.

5.π саны неге тең?

6.Шеңбердің ұзындығы неге тең?

6.Дөңгелектің ауданы қалай табылады?

ІІІ. Жаңа сабақты түсіндіру.

Техникада, шаруашылықта және күнделікті өмірде бір шаманың мәні екінші шаманың мәніне тәуелді болатынын жиі кездестіреміз. Мысалы: заттың құны оның саны мен бағасын тәуелді, жүрілген жолдың ұзындығы жылдамдыққа немесе уақытқа тәуелді.Есеп: Квадраттын қабырғасы а см. Оның периметрін (Р) табу керек. Мұндағы а=2; 5;7. Шешуі: егер а=2 болса, Р = 4*2 =8 (см);

а=5 болса, Р = 4*5 =20 (см);

а=7 болса, Р = 4*7 =28 (см).

Р айнымалысының а айнымалысына тәуелділігін Р = 4а түрінде жазуға болады. Мұндағы а - тәуелсіз айнымалы,

ал Р - тәуелді айнымалы. Тәуелсіз айнымалының әрбір мәніне тәуелді айнымалының бір ғана мәні сәйкес келетін тәуелділікті функционалдық тәуелділік немесе функция деп атайды. Тәуелсіз айнымалы аргумент деп аталады. Тәуелді айнымалы – осы аргументтің функциясы немесе функция деп аталады.Функционалдық тәуелділіктің жазылуының жалпы түрі: y=f(x), оқылуы “икстен эф”. Мұндағы x – аргумент, y – функция. Тәуелсіз айнымалының қабылдайтын мәндерінің жиыны функцияның анықталу аймағы деп аталады.

1 - мысал: функциясының анықталу аймағы 4 санынан басқа барлық нақты сандар,

яғни

2 - мысал: y=x2 немесе f (x)=x2 функциясының анықталу аймағы барлық нақты сандар жиыны.