Географиялық есептерді шығаруда сыни ойлау туралы мақала

«Географиялық есептерді шығаруда оқушылардың сыни ойлауына қадамдар»

Ильяшова Ж.Р.

Қарағанды қаласы,

№39 гимназияның география пәнінің мұғалімі

Қазіргі білім беру саласындағы басты мақсат – еліміздің әлеуметтік, экономикалық және саяси өміріне белсене қатысуға дайын, бәсекеге қабілетті жеке тұлға дайындау.

Құзыреттілікті қалыптастыру – білім беру саласының өзекті мәселесі. Сол себепті мектеп мұғалімдерінің әдістемелік шығармашылығын дамытуды педагог-мамандардың біліктілігін жетілдіру жүйесінде ұйымдастыруды олардың кәсіби құзіреттілігі кезінде жүзеге асыру қажеттігі туындайды.

Осы орайда, мен өз сабақтарымда СТО технологиясының маңызын байқап жүрмін. СТО технологиясының мақсаты – педагогтардың оқытуда жаттанды ақпараттан гөрі, ондағы қойылған мәселені зерттеуге, талдауға және салыстыруға, ой толғауға және бағалауға көшуіне күш салуы үшін көмектесу.

Мен әсіресе 6-7-ші сынып оқушыларына географиялық есептерді үйретуге ерекше көңіл бөлемін. Әсіресе «План және карта», «Атмосфера – Жердің ауа қабаты» тарауларына арналған тақырыптарды өткенде оқушылар географиялық есептер шығаруға қызығушылық танытады. Олар негізінен, географиялық ендіктер мен бойлықтарды, яғни географиялық координаталарды анықтау, масштабты анықтау, географиялық нысандар арасындағы градуспен және километрмен алғандағы арақашықтықтарды анықтау, ауаның температурасы мен қысымының айырмашылықтарын анықтау, салыстырмалы және абсолютті ылғалдылықты анықтауға арналған есептер.

Осы сияқты тапсырмалар қолдану оқушылардың логикалық ойлауына, ой-өрісінің дамуына, жылдам шешім қабылдай алуына ықпал етеді деп ойлаймын.

Сын тұрғысынан ойлауды дамыту күрделі ойлау процесі болып келеді. Сыни ойлау ақпарат алудан басталып, қаралатын мәселеге байланысты шешім қабылдаумен аяқталады. Сыни ойлау кез келген жас аралықтарына тән күрделі үрдіс болғандықтан, оқушыға сыни ойлау ортасын жасау қажет. Бұл жағдайды жүзеге асыруға бізге көмекке СТО стратегиялары келеді.

Мәтінмен жұмысқа арналған стратегиялар: Жигсо, Жигсо -1, Инсерт, ойланып оқу стратегиялары арқылы оқушы тек қана жаңа ақпарат алып қана қоймайды, ол тақырыптың негізгі түйінін жасап, тақырып бойынша ой қозғап, өз бетімен білім алуға белсенділігі артады, өз пікірін ортаға салады. Оқушылар топпен жұмыс жүргізуге дағдыланады.

Жазбаша жұмысқа арналған стратегиялар: еркін жазу, 5 минуттық эссе сияқты стратегиялар аркылы оқушы: берілген тақырып бойынша өзінің пікірін, ойын, аргументтерін жазады. Оқушылар осы стратегиялар арқылы өздерінің танымдылық құзырлығын дамытады.