Геометриялық оптика және жарықтың таралуы 11 сынып

ҚМЖ 11 сынып

Ұзақ мерзімді жоспардың тарауы:

Мектеп:№11 Б.Момышұлы

Күні

Мұғалімнің аты жөні:Г.Айдаева

Сынып:11

Қатысқаны:

Қатыспағаны

Сабақтың тақырыбы:

§4.8. Геометриялық оптика. Жарықтың түзусызықты таралуы. Көлеңке, сағым, тұтылу. Жарықтың жылдамдығын эксперимент жүзінде анықтау

Осы сабақта қол жеткізілетін оқу мақсаттары(оқу бағдарламасына сілтеме)

Сабақтың мақсаты

Геометриялық оптика. Жарықтың түзусызықты таралуы жайлы мағлұмат беру

Геометриялық оптика. Жарықтың түзусызықты таралуын күнделікті тұрмыста қолдана білуге үйрету

Күннің және Айдың тұтылулары, көлеңке, сағымның пайда болуы және жарықтың жылдамдығын өлшеу туралы түсінік беру

Бағалау критерийі

Геометриялық оптика. Жарықтың түзусызықты таралуы жайлы мағлұмат алады

Геометриялық оптика. Жарықтың түзусызықты таралуын күнделікті тұрмыста қолдана білуге үйренеді

Күннің және Айдың тұтылулары, көлеңке, сағымның пайда болуы және жарықтың жылдамдығын өлшеу туралы түсінеді

Тілдік мақсаттар

Оқушылар өздерінің түсініктерін көрсететін жаңа сөздерді пайдаланулары керек. Олар терминдерді түсінулері және қолдана алулары керек: нормаль, түскен сәуле, сынған сәуле, түсу бұрышы, сыну бұрышы, жарықтың толық шағылуы, шекті бұрыш.

Арнайы пәндік лексика және терминология:

сыну – преломление – refraction

түскен сәуле – падающий луч – incident beam

сынған сәуле – преломленный луч – refracted beam

түсу бұрышы – угол падения - angle of incidence

сыну бұрышы – угол преломления – angle of refraction

ортаның сыну көрсеткіші – показатель преломление среды - the refractive index of the medium

Диалогқа/жазуға қажетті сөз тіркестері:

Екі әртүрлі ортаның кездесу орны ортаның бөліну шекарасы деп аталады.

Жарықтың барлық сынуы бөліну шекарасында жүзеге асырылады. Жарық

бөліну шекарасынан өткен кезде сынады, ол кезде жарық баяу қозғалатын

ррппл болады.

Құндылықтарға баулу

Ұлттық қауіпсіздік және еліміздің бүкіләлемдік өңірлік мәселелерді шешуге жаһандық тұрғыдан қатысуы. Индустрияландыру мен инновацияларға негізделген экономикалық өсу, шығармашылық пен сын тұрғысынан ойлау өндірісті, білім мен ғылымды біріктіру, кәсіби маман даярлау

Пәнаралық байланыстар

Математика (есеп шығаруда), жаратылыстану (теория)

Алдыңғы білім

8 сынып

Жарықтың таралу заңы

Жарықтың шағылу заңы

Жазық айна. Жазық айнадан кескін алу

Сабақ барысы

Сабақтың жоспарланған кезеңдері

Сабақтағы жоспарланған жаттығу түрлері

Ресурстар

Сабақтың басы

Сәлемдесу.Good morning

Sit down-отырыңдар

Who is on duty today?-бүгін кім кезекші?

Who is absent?-кім жоқ?

Үй тапсырмасын сұрау (4 минут)

Ньютонның үшбұрышты призмамен жүргізген тәжірибесін айтып беріңдер.

Қандай құбылысты дисперсия деп атаймыз?

Толықтауыш түстер деп қандай түстерді айтамыз?

Алғашқы түстер деген не?

Кемпірқосақтың пайда болуын түсіндіріңдер.

Турмалин кристалында болатын жарық поляризация құбылысын сипаттап беріңдер.

Қандай жарық табиғи, ал қандай жарық поляризацияланған деп аталады.

Поляризациялағыштың талдағыштан айырмашылығы неде?

Поляроидтар дегеніміз не?

Үлестірме кеспелер

Сабақтың ортасы

Геометриялық оптика заңдары:

Жарықтың түзу сызықты таралу заңы: жарық сәулесі біртекті ортада түзусызық бойымен таралады.

Жарықтың тәуелсіз таралу заңы: жарық сәулелері бір-бірімен кездескенде әрқайсысының әрі қарай таралуына әсер етпейді.

Жарықтың шағылу заңы: 1) (1) түскен сәуле, (2) шағылған сәуле және екі ортаның шекарасындағы сәуленің түсу нүктесіне жүргізілген перпендикуляр бір жазықтықта жатады; 2) түсу бұрышы шағылу бұрышына тең.

Жарықтың сыну заңы: 1) (1) түскен сәуле, (3) сынған сәуле, орталарды бөлетін шекарада сәуленің түсу нүктесіне тұрғызылған перпендикуляр бір жазықтықта жатады; 2) түсу бұрышының синусының сыну бұрышының синусына қатынасы берілген екі орта үшін тұрақты шама болады да, бірінші ортаның екінші ортаға қатысты сыну көрсеткіші деп аталады, яғни

Ферма принципі: жарық кеңістіктің бір нүктесінен екінші нүктесіне ең аз уақыт кететін жолмен жүріп өтеді.

Көлеңке дегеніміз –мөлдір емес дененің артындағы кеңістіктің жарық энергиясы түспейтін аумағы.

Күн мен Ай тұтылулары.

Жарық жылдамдығын анықтаған ғалымдар:

Астрономиялық әдістермен:

1675 ж. дат астрономы Оле Ремер. с=2,27ּ105 км/с.

1722 ж. ағылшын астрономы Джеймс Брадлей. с= 30300 км/с.

Лабораториялық әдістермен:

1849 ж. француз физигі Арман Ипполит Луи Физо. с= 315000 км/с.

1923 ж. Майкельсон. . с= (2997964) км/с.