Гуморальдық және жасушалық иммунитет ашық сабағы 8 сынып

Қош келдіңіздер!

Сабақтың тақырыбы: Иммунитет. Гуморальдық және жасушалық иммунитет. Лейкоциттердің түрлі типтері және олардың қызметтері. Т – және В- лимфоциттердің әрекет етуі. Жұқпалы аурулардың алдын алу: амебалық қантышқақ, фитофтороз, оба

Оқу мақсаты: 8.1.3.4 гуморальдық және жасушалық иммунитетті салыстыру 8.4.3.1 қарапайымдылар,саңырауқұлақтар,бактериялар мен вирустар қоздыруынан туындайтын аурулардың ерекшеліктерін сипаттау және алдын алу шараларын сипаттау. Бағалау критерийі: Иммунитет, фагоцитоз, антидене ұғымдарымен танысып, туа және жүре пайда болған иммунитет түрлері туралы түсінеді; Жұқпалы аурулар қоздырушылары туралы біледі ;

Жасанды иммунитет- Егу арқылы қалыптастыруға болады.Жасанды жолмен ағзада қарсы дене түзіледі

Иммунитет- Ағзаның жұқпалы аурулар бөгде денеге қарсы тұру , яғни қорғану қабілеті.Иммунитеттің негізін салған И.И.Мечников

Иммунитет

Туа пайда болған

иммунитет

Жүре пайда болған

иммунитет

Табиғи иммунитет- Туа біткен иммунитет тұқым қуалау арқылы беріледі

Фагоцитоз -қатты бөлшектерді жасушалардың ұстап қалуы (ж алған аяқтары арқылы ). Амеба мен лейкоциттердің көптеген түрлері , фагоцитозға қабілетті , оларды фагоциттер деп атайды . Сонымен қатар фагоциттер зияндды бөлшектерді кездестірген кезде оларды жалған аяқтарымен қоршап алады да, цитоплазмада лизосома көмегімен қорытады .

Антидене -лимфоциттердің кейбір түрлерін бөгде заттардың антигендердің енуіне жауап ретінде бөліп шығаратын ерекше нәруыздар . Антиденелер микроағзаларды өзара жабыстырып, оларды жоя алады. Сонымен қатар антиденелер улы заттардың молекулаларымен химиялық реакцияға түсіп, оларды бейтараптайды.

Лейкоциттер

Түйіршіксіз лейкоциттер

Эозинофиллдер

Түйіршікті лейкоциттер

Базофиллдер

Нейтрофиллдер

Лимфоциттер

Т - лимфоциттер

В - лимфоциттер

Моноциттер

нейтрофилл базофилл эозинофилл моноцит лимфоцит

нейтрофилл

Бұл қандай жасушалар?

Оларды қалай топтауға болады?

Нейтрофил

ядросы көпжапырақшалы

Қызметі - бактерияларды фагоцитоздау

ядросы екі жапырақшалары

Қызметі :

1) паразит құрттарды жою

2) антиген- антидене жиынтықтарын бұзу

3) химиялық аллергия кезінде қабынуды бәсеңдету

Эозинофил

Базофил

Қызметі :

1) қабыну кезінде гистамин түзеді

2) Гепарин – қанның ұюын болдырмайтын нәруызын бөледі

Лимфоциттер

Ірі ядр олы

Қызметі :

бөгде денелер мен бактерияларға қарсы антиденелер түзеді .

Иммунитет ке жауапты

Оның екі түрі болады :

В лимфоциттер : антидене деп аталатын арнайы нәруызды түзеді. Олар патогеннен бөлінетін антигенмен қосылып, патогенді жояды.

Т-лимфоциттер: бөтен жасушалар мен денелерді танып, жояды.

Моноцит

ядросы U тәрізді

Қызметі :

1.Фагоцитоз

2. Ұлпаларда макрофагтарға айналады

Адам және басқа да омыртқалы жануарлардың иммунды жүйесі иммунды қызмет атқаратын мүшелер мен жасушалар кешенінен тұрады . Иммунды жауапты алдымен лейкоциттер атқарады. Иммунды жүйенің жасушаларының үлкен бөлігі қан түзу мүшелері мен ұлпаларынан ( сүйектің қызыл кемігі , айырша без, жілік майы ) шығады. Ересек адамдарда бұл жасушалардың дамуы жілік майында басталады . Тек T- лимфоциттер айырша безде (тимус) толық дамиды . Дамыған жасушалар лимфоидті мүшелерде және сыртқы орта шекарасы тері мен шырышты қабық аймақтарында орналасады .

В лимфоциттері немесе В жасушалары - гуморальдық немесе антиденелермен қозғалатын иммунитетке қатысатын лимфоциттердің екінші түрі . Олар сонымен қатар агранулоциттер . В…