Ғылыми-техникалық революция туралы тұсаукесер

№ 6 Тобы 1 2 3 4 6 Сабақт ы өту күні

Сабақтың тақырыбы: Ғылыми техникалық революция сипат белгілері Сабақтың түрі: Конференция сабағы Уақыты: 80 мин Сабақтың мақсаты:

Білімділік: Ғылыми -техникалық революция және дүниежүзілік шаруашылықтың дамуы туралы білім беру. ҒТР құрылымы, құрамдас бөліктері, оның негізгі белгілері, ғылыми- өндірістік кешендер, ғылыми-техникалық революцияның шаруашылық құрылымына ықпалы, постиндустриялық құрылым ерекшеліктері, дүниежүзілік шаруашылықтың өндірістік саладағы өзгерістері. Ғылым мен техника жетістіктерін пайдалану нәтижесі туралы түсінік қалыптастыру. Дамытушылық: Оқулық мәтіні мен қосымша ақпаратты пайдаланып, қазіргі заманғы және дәстүрлі ҒТР-дің өнеркәсіпке және ауыл шаруашылығына әсерін анықтау. ҒТР-дің шаруашылық құрылымына ықпалын сипаттау. Қосымша ақпарат кездері арқылы қазіргі заманғы ғылымға негізделген жоғары технологиялық салалармен таныстыру және ҒТР-дің қоғамға тигізетін кері әсерлерін талқылау. Тәрбиелік: Қазақстандағы ҒТР-дің әр кезеңдегі әсерін және ҒТР-дің зиянды әсерлерін айтып ету. Сабақ барысында қолданылатын педагогикалық технологиялар: Ақылға шабуыл; Дебат; Кестемен жұмыс; Белгіленген технологияны іске асыру әдістері: Зерттеу; «Заман тынысы» жаңалықтары; Пікірталас; Пәнішілік байланыс:

Пәндер аралық байланыс (қамтитын және қамтылатын пәндер):

Тарих, ғылым және техника, әскери іс, техника және технология. Сабақтың жабдықталуы: Көрнекті құралдар: ҒТР-дың негізгі белгілері мен құрылымы 33-ші сызбанұсқа; Әлемдегі және озық мемлекеттердегі ірі ғылым қалалары 13-ші кесте;

Ғылымды қажет ететін өнімдерді сыртқа шығаратын жетекші елдер 14-ші кесте; Үлестірме материалдар: мәтіндік тесттер, мәтіндік тарқатпалар. Техникалық оқу құралдары: Интерактивті тақта, электрондық оқулық. География. Ұлттық информатизация орталығы. 2008.

Сабақ барысында қолданылатын оқу-әдістемелік құралдар: Негізгі: В.П.Максаковский, Ш.М.Надыров. Экономикалық және әлеуметтік әлем географиясы. Алматы: «Просвещение-Казахстана» 2004г. Қосымша: География 10, жаратылыстану-математикалық бағыты, Алматы «Мектеп» 2010 ж. Полулях Л.Н. Дүние жүзінің экономикалық және әлеуметтік географиясы 2-ші бөлім Жалпы шолу. Тәуелсіз мемлекеттер достсатығының елдері 10 сынып / Қазақ тіліне аударған М. Б. Жакиянова – Алматы: « 8 & 8», 2010 жыл Оқушының жеке жұмыс істеуіне арналған тапсырмалары бар дәптер 13- тақырып. 13-14 бет.

Сабақтың жоспары мен хронокартасы

№ Сабақ бөлімдерінің атауы Уақыты 1 Ұйымдастыру кезеңі 3 минут 2 Оқытушының кіріспе сөзі 5 минут 3 Үй тапсырмасын сұрау, тексеру 20 минут 4 Оқушылардың білімін бағалау 5 минут 5 Жаңа тақырыпты түсіндіру 30 минут 6 Сабақты қорытындылау 15 минут 7 Үйге тапсырма беру 2 минут

Сабақтың барысы: 1 Ұйымдастыру кезеңі (3 минут): Сәлемдесу, студенттердің және аудиторияның сабаққа дайындығын қадағалау, түгелдеу және көңіл-күйі, денсаулығымен қызығу және «Заман тынысы» апталық саяси жаңалықтармен танысу. 2 Сабақтың мақсаты мен жоспарын хабарлау (5 мин): Ғылыми -техникалық революция және дүниежүзілік шаруашылықтың дамуы туралы білім беру. ҒТР құрылымы, құрамдас бөліктері, оның негізгі белгілері, ғылыми-өндірістік кешендер, ғылыми-техникалық революцияның шаруашылық құрылымына ықпалы, постиндустриялық құрылым ерекшеліктері, дүниежүзілік шаруашылықтың өндірістік саладағы өзгерістері. Ғылым мен техника жетістіктерін пайдалану нәтижесі. Оқулық мәтіні мен қосымша ақпаратты пайдаланып, қазіргі заманғы және дәстүрлі ҒТР-дің өнеркәсіпке және ауылшаруашылығына әсерін анықтау. ҒТР-дің шаруашылық құрылымына ықпалын сипаттау. Қосымша ақпарат көздері арқылы қазіргі заманғы ғылымға негізделген жоғары технологиялық салалармен таныстыру. Қазақстандағы ҒТР-дің әр

кезеңдегі әсерін және ҒТР-дің зиянды әсерлерін айтып ету және топтар арасында А, Б командасын түзіп дебат өткізу. 3 Білім деңгейін көрнекілік және оқытудың техникалық құралдарының көмегімен бақылау (20 мин): Үйге берілген тапсырманы «Халық географиясы» бөлімі бойынша қорытындылап, студенттердің өзіндік шығармашылық жұмыстарын қорғату. 4 Оқушыларды бағалау (5 мин): 5- студенттердің езіндік шығармашылық жұмыстарын қорғағанына, белсенді сұрақ-жауапқа қатысқаны үшін, 4- үй жұмысын орындап, сабаққа белсенді катынасқаны үшін, 3- сабаққа дайындығы төмен және үй жұмысын орындағаны үшін, 2- үй жұмысын орындамағаны және сабақ өтуге кедергі жасағаны үшін.

Тест сұрақтары 1. Адамзаттың пайда болған орны а) Қытай б) Аустралия с) Шығыс Африка д) Азия е) Батыс Еуропа 2. Алғашқы халық санақтары ... жүргізілген а) Скандинавия, АҚШ б) Ежелгі Қытай мен Египет с) Үндістан мен Латын Америка д) Африка мен Араб елдері е) Солтүстік Америка мен Канада 3. Халық санының күрт өсуі - ... аталады а) демографилық көктем б) демографиялық саясат с) демографиялық жарылыс д) демографилық проблема е) демографилық белсенділік 4. Халық санын өсіруге, реттеуге бағытталған шаралар жиынтығы а) демографилық көктем б) демографиялық саясат с) демографиялық жарылыс д) демографилық проблема е) демографилық белсенділік 5. Халық санының ұдайы өсіуін реттеу саясатын жүргізетін елдер а) Италия, Австрия б) Франция, Дания с) ГФР, Ұлыбритания д) Үндістан, Қытай е) Пәкістан, Ұлыбритания

6. Ер адамдар санының үлесі жоғары елдер а) Қытай, Үндістан, Бангладеш, Пәкістан б) Ресей, Канада, Бразилия с) Жапония, Нигерия, Сингапур д) Бразилия, Аргентина, ОАР е) АҚШ, Индонезия, Канада

7. Белгілі бір табиғи қоршаған ортаның жағдайларына бейімделу нәтижесінде ... қалыптасады а) ұлт б) тайпа с) нәсіл д) этнос е) ұлыс 8. Жер шары халықтарының негізгі нәсілдік топтары а) 2 б) 4 с) 6 д) 3 е) 5 9. Дүние жүзі этностар саны шамамен а) 5-6 мың б) 1-2 мың с) 3-4 мың д) 5 мың е) 1 мың 10. Әлемдегі аса ірі этнос а) бенгалиялықтар б) пенджабтықтар

с) қытайлар д) хиндилер

е) ағылшындар

Эталон: 1-С, 2-Б, 3-С, 4-Д, 5-А, 6-А, 7-С, 8-Д, 9-А, 10-А 5 Жаңа тақырыпты түсіндіру (30 минут): Ғылыми техникалық революция сипат белгілері, құрамдас бөліктері. 1. ҒТР ұғымы. 2. ҒТР-дің сипатты белгілері және құрамдас бөліктері. 3. Техника мен технология дамуының эволюциялық және революциялық жолдары. 4. Өндіріс дамуының негізгі алты бағыты. 5. Кестемен және мәтіндік тестпен жұмыс. Жеке елдiң ғылыми-техникалык күшi осы салада жұмыс iстейтiндер санымен, ғылыми-зерттеу жұмыстарын жүргiзуге белiнетiн қаржының келемiмен және бұл жұмыстардың тиiмдi ұйымдастырылуымен анықталады. Ғылым мен техника саласында жұмыс iстейтiндер саны женiнен дүниежүзiнде экономикалық даму деңгейi жоғары елдер (АҚШ, Жапония және Германия) жетекшi орын алуда. Дамыған елдерде ғылымға маманданған қалалар пайда болды, олардың аса iрiлерiнің керсеткiштерi 13-шi кестеде берiлген.

кесте 1. Әлемдегi аса iрi ғылым қалалары

Қала Ел Ғылыми-зерттеу мекемелерi мен университеттер саны Цукуба Жапония 52

София Болгария 49

Рейли АҚШ 40

Иль-де-Франс Франция 26

Новосибирск Ресей 21

Жоғары дамыған елдерде сыртқы сауданың ғылымды көп қажет ететiн өнiмдердiң үлесi жоғары. Ғылымды қажет ететiн өнiмдердiң дүниежүзiлiк нарықтағы көлемi 2300 млрд долларды (2008 ж.) құрайды. Оның 39%-ы АҚШ, 30%-ы Жапония, 16%-ы Германияға тиесiлi болады. Сонымен мұндай өнiмнің 90%-дан астамы жоғары дамыған және жетекшi елдерде өндiрiледi.