Инклюзивті оқытудағы өзара әрекеттестікті арттыру

Инклюзивті оқыту – өзара әрекеттестікті ұлғайтудың тиімді әдісі

Рахимжонова Гулноза Дониёркызы.

Шымкент қаласы, №80 мектеп-лицей, тел: +77077390094,

почта [email protected]

«Мүмкіндігі шектеулі азаматтарымызға көбірек көңіл бөлукерек.

Олар бізде аз емес. Ондай адамдарғақамқорлық көрсетілуі тиіс.

Бұл өзіміздің және қоғам алдындағы біздің парызымыз»

Н.Ә. Назарбаев

Мемлекет қазіргі таңда даму мүмкіндігі шектеулі жандарға айрықша назарын аударып, қамқорлық көрсетіп отыр. Бұл қамқорлықтың бәрі Елбасының халыққа жолдауында, ҚР Білім туралы заңында:«Кемтар балаларды әлеуметтік-медициналық –педагогикалық түзеу арқылы қолдау туралы» жолдауында басты назарда болып, айтылды. Психологиялық тексеру – кемтар балалардың психикалық жағдайының ерекшеліктері мен психикалық дамуындағы әлеуметтік мүмкіндіктерінің тиімді жүйесі, оларды оқыту, тәрбиелеу, еңбекке баулу және кәсіби даярлығын шешуде бала мүгедектігінің алдын-алуға бағытталған көптеген көкейтесті мәселелері жан-жақты қарастырылған. Білім беруді дамытудың 2011-2020 жылдарға арналған мемлекеттік бағдарламасында «Балалардың сапалы тәрбие және оқытумен толық қамтылуын, олардың мектепке дейінгі тәрбие оқыту бағдарламаларына теңдей қол жеткізуін және «инклюзивті білім беру жүйесін жетілдіруін» қамтамасыз ету көзделген.

Даму мүмкіндігіне қарай мұғалім тапсырма бере отырып, балаға дұрыс бағыт-бағдар көрсетіп, ата-аналарымен бірлесе отырып тәрбиелеу, оларды келешек қоғамдық орында өзін-өзі басқаруға ықпал жасайды. Даму мүмкіндігі шектеулі балалармен жұмыс істеу өте қиын, қиын болса да мұғалім үздіксіз еңбек етуден жалықпайды.

Танымдық қабілеттердің көлемін анықтау

Даму мүмкіндігі шектеулі балалармен түзете-дамыту сабақтарын түрлендіріп өткізу.

Ойлау қабілеті, есту қабілеті, эмоцианалдық сезімдер, зейіннің тұрақтылығы,елестету қабілеті, қабылдау, ой-өрісінің дамуы, сөйлеу қабілетін бағдарлау.

Сөйлеу тілінің қол саусақтарының қозғалысы арасында өзара байланыстылық бар зерттеуші М.М.Кольцова балалардың сөйлеу тілі қол саусақтарының импульсімен байланысты дамитындығын көрсетеді.

Түзету тапсырмалары балалардың игеру қиындығына қарай 3 кезеңге деңгейлеп бөлініп топтастырылды.

1. Деңгейлік жеңіл ойындарда басты назар мүгедек балалардың қол мен саусақ моторикасының қызметін жетілдіруге арналады.

2. Орта деңгейлік ойындар. Ойын мазмұны күрделеніп, қазақтың спорттық ойын түрлері (асық, бөшкедегі басқадыргы т.б) мен әдеп тәрбиелерімен балалардың ақыл-ойы мен сөйлеу тіліне, есте сақтауына арналады.

3. Жоғары деңгейлік ойындар. Қазақтың ұлттық ойындарымен қоса, спорттық тренажерлермен ойындар ұйымдастырылады.

Мыс: Орта деңгейлік ойындар арқылы, балалардың сөйлеу тілін жетілдіру, ақыл-ойын, есте сақтау қабілетін арттыруға болады.

1) Түр-түсті ажырата білуін, заттарды танып ажырата білуін, зейіннің қажетті объектіге тұрақтата алуын анықтау. Алма түсі қандай? Қызыл, қатты, тәтті, домалақ.

Лимон - қышқыл, сары, жұмсақ, сопақ Суретпен жұмыс жасау.

2) Он саусақ Неше қол бар? 1 қолда 5 саусақ, 2 қолда болады 10 саусақ.

5+5 =10 екі қолда 10 саусақ 10-5=5 бір қолда 5 саусақ. Саусақ жаттығуын жасаймыз.

Саусақтарға сипаттама бер. Бас бармақ, балалы үйрек, ортан терек, шылдыр шүмек, кішкентай бөбек.

Саусақ ойыны — бұл ұрпақтан - ұрпаққа жалғасын тауып келе жатқан, әрі үлкен мәні бар мәдени шығармашылық.Саусақтардың көмегімен қандай да болмасын ертегіні немесе өлең-тақпақ шумағын сахналауға…