Ішкі сымдардың құрылымы ашық сабағы

Сабақтың тақырыбы: «Ішкі сымдардың құрылымы»

Сабақтың мақсаты: Ауыл шаруашылық құрылғыларын, электр жабдықтарды, кабель және сымдарды дұрыс пайдалана білуге үйрету.

Дамытушылық мақсаты: Өткен сабақтардан алған білімдерін қайталауға арналған әртүрлі жаттығулар арқылы балаларды тез ойланып, жауаптарын тиянақты, жүйелі айта алуға дағдыландыру.

Тәрбиелік мақсаты: Өндірісте атқарылатын міндетін айқын сезінуге, асқақ арман, биік мұраттарға талпына алатын, көзқарастары мен сенімін қалыптастыру.

ОТҚ және көрнекі-дидактикалық құралдар: Интерактивті тақта.

Оқыту тәсілі:Дамыта оқыту

Сабақтың түрі: Аралас сабақ

Ішкі сымдардың құрылымы.

Электр таралым дегеніміз – өткізгіштер мен кабельдердің оларды бекітуге, ұстатуға қорғауға қатынасы бар құрылғылар жиынтығы. Орпналасуына қарай таралымдар ішкі, сыртқы, сондай-ақ ашық және жасырын деп бөлінеді.

Сыртқы электр таралымға ғимараттардың, құрылыстардың сыртқы керегелері мен олардың аралары арқылы жаппалардың астына, сондай-ақ арақашықтықтары 25 м дейін болатын жол мен көшеден аулақ орнатылған бағандардың араларына тартылған электр сымдарын атайды. Сыртқы таралым өткізгіштері кабельдер, жалаңаш немесе оқшаулағыш сымдар бола алады. Ашық электр тарамдары керегелердің және төбелердің беттеріне, ғимараттың белдеулері мен құрылғыларына, машиналардың және жабдықтардың қабырғаларына тартылады.

Жасырын электр таралымдар құрылыстың құраушы элементтеріне, керегісіне, еден мен шатырларға көрінбейтін етіп жүргізіледі. Жасырын таралымдардың ашық таралымдардын біраз артықшылықтары бар: олар қауіпсіз, ұзақ шыдайды, механикалық зақымданудан қорғалған, таза, керегелер мен төбе көрінісін бұзбайды. Бірақ олар қымбат, қажет кезінде ауыстыруды қиындатады:

Электр таралымдарына мынандай талаптар қойылады:

Электр таралымның механикалық, электрлік бекемдігі ішкі таралымның 10-12 жылға, кабель желілерінің 25 жылға шыдамдылығын қамтамасыз етуі тиіс;

Электр таралымдарды ғимараттың, жабдықтың сыртқы көрінісін бұзбайтындай етіп жүргізу керек;

Электр таралымның құрылымы өткізгіштерді ауыстыруға мүмкіндік беретін, қызмет көрсету, эксплуатациялау кезінде қауіпсіз болатындай орналасуы тиіс;

Электр таралымдарын экономикалық талаптарды ескере отырып жүргізу керек.

Ашық электр таралымды жүргізгенде электр өткізгітерді орналастырудың мына әдістері қолданылады: керегелердің бетіне тікелей орналастыру; роликтерге бекіту; оқшаулағышқа бекіту, сым арқандарға ілу; виниплас, болат құбырлардың ішіне, қораптарға салу. Жасырын таралымдарда өткізгіштерді жүргізудің мынадай әдістері қолданылады: майлаудың астына жіберу, пластмасса, болат құбырларға орналастыру, темір-бетон құрылғылардың қуысына және т.б. орналастыру.

Өткізгіш таңдауда, мынадай жалпы ережелерді сақтау керек:

Құрғақ және дымқыл, жанбайтын ғимараттарға өткізгіштердің барлық түрін де қолдануға болады;

Өткізгіштер мен кабеьдерді өзінің негізгі қызметі бойынша пайдалану керек. Мысалы, АППВС – құбырсыз жасырын таралымдар үшін, АППВ, АПП – ашық таралымғы, тек қана жанбайтын беттерге жүргізуге, АПР, АПРВ, АПВ – ашық роликтердің үсті арқылы, изоляторлар, сым арқандар арқылы жүргізуге, АППР – жанатын, және жанбайтын ашық беттерге жүргізуге, ПРГ, ПГВ – электр желісін жабдықтың жылжымалы бөлігімен жалғастыруға, АПВ, АПРГО – барлық категориядағы ғимараттарға құбырдың ішіне салып жүргізуге арналған;

Электр таралымдарды құбырдың ішімен өткізуді, таралымдарды құбырсыз салуға болмайтын жағдайларда ғана қолдану керек;

Дымқыл және аса дымқыл ғимараттарға құбырдың ішімен таралым жүргізгенде, АПВ-ны (АПРТО-ның орнына) пайдалану тиімдірек;

Тозаңданатын, дымқыл және аса дымқыл ғимараттарда роликке бекітілген таралымдар жүргізуге болмайды;

Аса дымқыл ғимараттар мен химялық активті орта түзілетін ғимараттарда таралымдарды роликке, пластмасса құбырыда және майлаудың астына жүргізуге болмайды;

Отқа қауіпті бар ғимараттарға роликке бекітіп, пластмасса құбырға салып, сым арқанға бекіткен жерден және сым арқанды өткізгіштерден таралым жүргізуге, ал жанғыш құрылғыларда майлаудың астымен винипласт құбырлар кигізілген таралымдар жүргізуге болмайды.

Жобалаған кезде ұсынылған өткізгіштерді бірінші қолдану керек. Алып жүретін және жылжымалы электр қабылдағыштарға, соған арналған мыс тарамды майысқақ өткізгіштер мен кобельдерді, механикалық зақымдануды ескере отырып пайдалану керек.

Бұл өткізгіштердің барлық тарамдары, жерлемесімен қоса, бір қабыршықтың ішіне орналасқан болуы тиіс.Электр таралымға кабельдерді таңдау кезінде кабель оқшаулағыштары кернеуге сай келетіндей, нөлге…