Кәдімгі бөріқарақатты тұқыммен көбейту ғылыми жұмысы

Облыстық экологиялық-биологиялық орталығы

Зерттеу жұмыстың тақырыбы:

«Кәдімгі барбаристің тұқыммен көбеюі»

ҚБП: Арстангалиева Б.Б.

Орал, 2021 жыл

Зерттеу жұмысының тақырыбы: «Кәдімгі бөріқарақатты көбеюі». Бөріқарақат әртүрлі әдістермен таралады, соның ішінде: тұқыммен, қалемшелеумен, бұталарды бөлуімен. В. И. Некрасовтың "Тұқымдарды төмен температурада өңдеу" әдісін қолдана отырып, тұқымдарды көбейту әдісін таңдадым. Бұл зерттеу жұмысы тұқымның көбеюі сәндік ағаш-бұта түрлерін көбейтудің ең тиімді әдісі екенін растайды.

Мақсаты: қарапайым бөріқарақаттың тұқымдық таралу әдісіне төмен температураның әсерін анықтау.

Міндеттер:

- декоративті ағашты-бұталы тұқымдардың оқу- үлескелерін көгалдандыру үшін ассортименттерін көбейту;

- кәдімгі барбаристің тұқыммен көбеюін отырғызу материалын алу;

- жергілікті жерге өсіруге болатын мықты, күшті көшеттер алу;

Зерттеу тақырыбы: бөріқарақаттың тұқымдық көбеюі

Гипотеза: тұқымдарға төмен температура әсер еткен кезде қарапайым бөріқарақат өсіруге болады деген болжам.

Актуалдығы

Менің зерттеу жұмысым тәлімбақта кәдімгі бөріқарақатты тұқыммен көбеюі жолдары жайдан жай алынған жоқ. Себебі қазіргі уақытта Қазақстанда жасыл көшеттермен барлық ұйымдарды, елді мекендерді, мектеп аулаларын көгалдандыру жұмыстарын рационалды көбеютуге көп көңіл бөлуде. Жасылдандыру жұмыстарын шешуге жолдары жастардың қолында. Тәлімбақта өзінің өсірген көшеттерін көгалдандыру жұмыстарына пайдалануға септігін тигізеді.

Білім өте ауқымды болу керек сонда ғана дұрыс нәтижелі шешу жолдарын өз бетімен жүзеге асыруға болады. Бұл зерттеу жұмысы декоративті ағашты-бұталы тұқымдардың көбеюіне оңтайлы әдіс табуға, көшеттердің бойын, өсуін бақылауға және келешекте ағаш түрлерінің таралуына көмегі зор.

Зерттеу әдістері:

1.Теориялық (әдебиеттерді талдау);

2.Тәлімбақта, үлескеде практикалық зерттеулер;

3. Нәтижелерді талдау.

1.Теориялық (әдебиеттерді талдау);

Кәдімгі бөріқарақат немесе Зерек (лат. Berberis vulgaris) — Бөріқарақат тұқымдасына жататын бұталы өсімдік.

Ол бұтақты болады да жапырақтары спираль тәрізді бұралып өседі. Ұзындығы 1-2 метрге дейін жетеді. Тамыры ағашқа ұқсас, жерге тармақталып тарайды да, бұтақтары үшке бөлініп түйінделіп өседі, олардың қысқа бұталарында жапырақтар шоғыры болады. Желектері мен аталықтары тостағанша жапырақшаларға қарсы орналасады, төменнен жоғары қарай ашылады. Жемісі – қызыл түсті, сопақша миуа.

Таралуы

Орта Азияда, Ресейдің Еуропалық бөлігінде және Кавказда өседі. Жатаған тауларда, қалың орманды, өзенді сайларда, жылғаларда, бөктер тау беткейлеріндегі бұталар арасында өседі.

Жинау және өңдеу әдісі

Тамыры, қабығы және жемісі дәрі болады. Тамыры мен қабығын жылдың әрқандай мезгілінде, көбінесе көктем, күз айларында жинап алып, тазалап, жапырақтап турап кептіреді. Тамыры және сабағының қалың қабығының астындағы сары астары сары дәрі болады.

Басты ем болатын аурулары және пайдаланылуы

Бактериалық дизентерияға, ішек асқазан қабынуға: сары ағаштан 15 г-ды суға қайнатып ішеді.

Қайталамалы сүзекке: сары ағаштан 2 г турап,оны 10 л суға қайнатып, 5 л қалғанда әр ретте 100 мг-нан күніне 2-3 рет ішеді.

Кеңірдекшенің созылмалы қабынуына: сары ағаш 30г, тұт ағаш (шелковица)