Оқушылардың оқу жетістігін бағалау ғылыми жұмысы

Шағын жоба

Тақырыбы:

Оқушылардың оқу жетістіктерін бағалау.

Кіріспе Еліміздің 12 жылдық білім беруге көшкен кезде бағалау жүйесі

өзгереді ме? «Бала жетістігін бағалаудың тағы қандай баламаларын ұсына

аламыз ?» деген сұраққа бүгінгі күні педагогикалық қауымдастықты толғандырады. Сабақ барысында әр оқушының тұлғалық қалыптасу бағдарын

баланың жеке ерекшелігі мен қабілетін есепке ала отырып жоспарлау үшін, төмендегідей шараларды ескеру шарт болмақ:

 сабақ үрдісінің орталық нүктесі-оқушы , оның білімге ынтасы мен шығармашылық қызметі;  мұғалімнің рөлі дәстүрлі оқыту кезіндегідей емес, мұндай оқу үрдісінде өзгеше жауапты;  сабақтың сәтті өтуі үшін оқушылар аса ынталы болады әрі өздерін соған жауапты сезінеді;  бұлай оқытудағы басты мақсат- әрбір оқушының биік интеллектісі мен шығармашылық қабілетін дамыту, мектепті бітірген соң өз мүмкіндігін қоғам қажетіне керегінше еркін жұмсай алуға дайындау, өздігінен ой түйіп, келелі шешім қабылдай алуға үйрету. Бірақ, жоғарыдағы мақсаттардың іске асуы үшін, ұсынылып отырған дидактикалық жүйенің жетіспей тұрған бір үзігі бар, ол- психологтарша айтқанда, рефлексия, яғни оқушылардың өзін-өзі объективті бағалау қабілетін қалыптастыру. Егер оқушының қабілет деңгейін дұрыс бағаламаса, баланың санасында соған лайық пікір қалыптасады. Сондықтан өзін-өзі бағалай білуді қалыптастыру проблемасы, яғни рефлексия проблемасы отандық және шетелдік психологтар тарапынан жеке тұлғаның толыққанды да жан-жақты дамуы мәселесінде көптен бері айтылып келеді. Шет мемлекеттердің тәжірибесінде оқушы жетістігін бағалаудың бір түрі ретінде Портфолио әдісі (Porfolio assessment) әдісі кеңінен қолданылады.

Мақсат: Оқушының оқу жетістіктерің бағалауда портфолио мүмкіндіктерің қарастыру.

Міндеттер:

1. Портфолио туралы жалпы түсінік алу 2. Портфолио құрылымы мен мазмүнымен танысу. 3. Портфолио оқу нәтижесінде оқушының пәндер бойынша

өзін-өзі дамытуда рөлін қарастыру. 4. Оқушы портфолиосының жобасын жасау.

5. Білім берудегі оқушылырды бағалаудағы портфолионың тиімділігің аңықтау.

Күтілетін нәтижелер:

1. Портфолио жөнінде түсінік алу. 2. Портфолио моделі. 3. Портфолио тиімділігің аңықтауда диагностикалық құралдарды анықтау.

Негізгі бөлім

Оқушылардың оқу жетістіктерін бағалаудағы жаңа көзқарастар. Білім беру аспектілері. Әр аспектінің мазмұндық негізі жинақталып мына төмендегілерді құрайды:

- білім беру саясаты; - білім беруді дамыту бағыттары; - білім беру процесінің мазмұндық және процессуальдық негіздері. Мысалы: білім беруді дамыту тарихы (оның ішінде КСРО). XXI ғасыр: жаңа мүмкіндіктер.

- әлемді сақтау; - әлем мәденитеі; - әлемнің тұрақты дамуы; - жаһандық дағдарыс; - адамға қойылатын жоғары талаптар. Парадигма – Бұл біз осы күнге дейін сеніп бағалаған қателіктердің жиынтығы. Жалпы тенденция Білім берудің жаңа миссиясы «білім беру» түсінігінің кеңейтілген трактовкасы:

 оқыту және тәрбиелеу, әлеуметтану;  адамды әлемнің бір бөлшегі ретінде қалыптастыру;  қоғамдағы адамның өмір сүру дағдысын ізгілік қасиеттерге бұруға ықпал ету. Білім берудің жаңа миссиясы

 адамды дамыту әлемді өзгертудің әдісі;  адам әлеуетін дамытудың рыногын құру;  адамгершілік қасиеттермен бірге адамның ой-санасын дамыту үшін ортасын, жағдайын, алғышарттарын жасау;  адамның өзін-өзі және қолайлы шынайы орта қалыптастыру қабілетін дамыту. Білім берудің жаңа миссиясын іске асыру

 мақсатты ұсынымдар деңгейінде;  білім берудің мазмұны деңгейінде;

 білім беру процесі деңгейінде. Мақсатты ұсынымдар саласында жинақталған тәжірибелер.

 Білім беру мақсатының дәстүрлі түсінігі.  Білім беру мақсатының жүйесі түрінде «шығатын» білім беру нәтижелерін нақты суреттеу.  Осы білім беру нәтижелерінің жиынтығы түлектің идеалын, моделін қалыптастырады.  Түлектің моделі адамның қоғамдағы өмір сүру дағдысын қалыптастыруға, өзін әлемнің бір бөлшегі ретінде тануына ықпал етеді. «Шығу» барысында күтілетін нәтиже ретінде ұлттық деңгейдің мақсатын анықтау (1 әдіс) Өмірлік рөлдерді тікелей суреттеу жолымен.

АҚШ- тың Колорадо штатында 5 осындай шығу барысында күтілетін нәтижелер белгіленген:

- өз бетімен оқитындар; - көшірмелік жұмысшы, - күрделі ой иесі, - сапалы өндіруші, - қоғамшыл. «Шығу» барысында күтілетін нәтиже ретінде ұлттық деңгейдің мақсатын анықтау (2 әдіс) Мектеп қабырғасында маңызды және қажетті болып саналатын білім, шеберлік және дағдылары беріледі:

 Біліктілік: ойлай білу, өз бетімен оқу және т.б.;  Бағалау: өмірді, Отанды, денсаулықты, мәдени мұраларды және т.б.;  Дамыту: проблемаларды шешу дағдысы, талдай білу қабілеті, өз бетімен шешім қабылдау дағдылары;  Түсіну: өзін және өзгелерді, өмір сүру жағдайларын және т.б.;  Білу: өзінің құқтары мен міндеттерін және т.б. Білім беру мазмұнын анықтау саласында жинақталған тәжірибелер.

 әлеуметтік тәжірибе моделі,  білім беру мазмұнын іріктеу қағидаттары,  білім беру мазмұнының өтпелі компоненттері,  пәндік центризм,  оқу пәндері мазмұынын анықтайтын білімдік центристік ұстаным,  білім беру мазмұнының көлемін нормалау механизмі. Білім берудің мазмұндық негізінің басқа да жақтары (құзыреттілік ұстаным).

Білім беру процесін ұйымдастыруда жинақталған тәжірибелер.

 Репродуктивті және ішінара продуктивті деңгейде қажетті пәндік білімдерді игерудің бағыт-бағдары;  Субъеуті-объектілі өзара бірлескен қарым-қатынас;  Субъекті-субъектілі өзара бірлескен қарым-қатынас. Білім беру нәтижелері. Қажетті пәндік сауаттылық

 Қажетті пәндік саладағы ББД-лар;  Білім беру нәтижелері пәндер бойынша ББД-ны игеру санымен өлшенеді. Салдары:

 Оқу пәндері бойынша игерілген білім жиынтығын нақты өмірде пайдалануға даярлықтың жеткіліксіздігі;  ББД-лар түрінде оқыту нәтижелері мектепте білім беру сапасына жеткіліксіз әсер етеді. Білім беру мақсатын ұйымдастыру әдіснамасы Орта білім берудің ұзақ мерзімдік мақсаттары үш түрлі құзыретпен берілген:

 базалық құзыреттер;  шешуші құзыреттер;  пәндік құзыреттер. Базалық құзыреттер. Базалық құзыреттер Қазақстан Республикасы азаматының конструктивті рөлі түрінде беріледі:

 қайырымды адам;  отбасының қамқоршы мүшесі;  шығармашылық жеке тұлға;  жауапты адам;  денсаулық және жетілдірілген жеке тұлға. Шешуші құзыреттер:

 ақпараттық құзыреттер;  коммуникатитік құзыреттер;  проблемаларды шешу құзыреттері. Шешуші құзыреттер – алынған ББД-ны біріктіру қабілеті және белгілі бір контексте мақсатқа жету үшін өмірлік тәжірибе. Күтілетін нәтижелер барлық құзырет түрлерінің бір тұтас болып бірігуі табылады: Базалық құзыреттер Шешуші құзыреттер Пәндік құзыреттер Күтілетін нәтижелер БЖҰ-ды енгізу жағдайында

 білім беру процесі оған қатысушылардың субъект-субъектілі қарым-қатынасы негізінде іске асырылады;