Кәсіптік пәндерде компьютерлік бағдарламаларды пайдалану әдістері

УДК 621.3 (042)

К.Т. Керимбаев 1 М.Тынышбаев атындағы Қазақ көлік және коммуникациялар академиясының Шымкент көлік колледжі, Шымкент қ., Қазақстан

ЖАЛПЫ КӘСІПТІК ЖӘНЕ АРНАЙЫ ПӘНДЕРДІ ОҚЫП-

МЕҢГЕРУДЕ КОМПЬЮТЕРЛІК ПРОГРАММАЛАРДЫ

ПАЙДАЛАНУДЫҢ ӘДІСТЕРІ

Аңдатпа. Ақпараттық компьютерлік және бағдарламалық- техникалық кешенді технологияларды пайдаланып, тәжірибелік және математикалық компьютерлік программалармен жұмыс жасау әдіс- тәсілдері кәсіптік және арнайы пәндерді оқып-меңгеруді жеңілдетіп жетілдіреді.

Түйінді сөздер: технология, әдіс, программа, MathCad, Color and Code.

Аннотация. Использование информационно-компьютерных и программно-технических комплексных технологий, методы работать компьютерно-математическими и практическими программами излегчает изучение специальных дисциплин и получение профессионального образования.

Ключевые слова: технология, метод, программа, MathCad, Color and Code.

Abstract. The use computer’s information and with software technical complex technologies, methods working with practical and mathematical computer programs, methods of the professional and special disciplines for aguisition of profess and education.

Key words: technology, method, program, MathCad, Color and Code.

Жұмыстың мақсаты: «Color and Code» 10.6 және Mathcad 2000 Professional компьютерлік математика программасын пайдаланып күрделі электр тізбектерін контурлық тоқтар әдісі арқылы есептеу.

Жұмысқа қажетті құрал-жабдықтар мен компьютерлік программалар:

1. Дербес компьютерлер; 2.«Color and Code» 10.6 радиоэлементтерді маркировкасы бойынша анықтау программасы;

3.«Mathcad 2000 Professional» компьютерлік математика программасы;

Кирхгоф заңдарының көмегімен кез келген электрлік тізбекті есептеуге мүмкіндік бар. Бірақ күрделі тармақталған тізбектер жағдайында өте қолайсыз үлкен теңдеулер жүйесін есептеу қажет. Есептеулерді контурлы тоқтар әдісі жеңілдетеді.

Әдістің мәнісі мынада:  Жалған, шартты (есептейтін) контурлы тоқтар туралы түсінік енгізіледі және ол тек өзінің көршілес контурлық тоқтарымен тұйықталған;

 Контурлы тоқтар тармақтағы нақты тоқпен байланысады (аналитикалық түрде);

 Контурлы тоқтар үшін Кирхгофтың ІІ – заңы бойынша теңдеулер жүйесі құрылады; нақты тоқтардан контурлы тоқтардың саны едәуір аз, сондай-ақ жүйедегі теңдеулер саны да азаяды;

 Теңдеулер жүйесі шешіліп, контурлы тоқтар анықталады;  Аналитикалық тәуелділіктер көмегімен нақты тоқтар анықталады. [1, 2]

Mathcad – тың негізгі мүмкіндіктері Компьютерлік математика – ғылыми техникадағы жаңа бағыт. Ол классикалық математика мен информатиканың түйісумен туындайды. Компьютерлік математиканың маңыздылығы оның программалық жүйемен қамтамасыз етілуінде және кез-келген математикалық есептерді шешу қабілетінде. Компьютерлік математика жүйесі батыстың mathsost, Maple, Wolsrom секілді фирмаларда жасалған. Mathcad ғылым мен білімнің және техниканың әр түрлі аймақтарын автоматтандыру үшін математикалық есептеулерге арналған. Жүйенің аталуы екі сөзден құралған, яғни MATHematica (математика) және САD (Computer Aided Desing – автоматты жобалау жүйесі немесе АЖЖ ).

Сондықтан MATHCAD математикалық автоматты модельдеу жүйесі деп аталады. MATHCAD-тың көмегімен кітап, диссертация, ғылыми есеп дипломдық және курстық жобаларды тек әртүрлі үлгідегі сапалы мәтін мен ғана емес, ең күрделі математикалық формула жиынтығымен, есептеулермен, графиктік көріністермен дайындауға болады. MATHCAD программасының мұндай мүмкіндіктері электрондық сабақтар, лекциялар курсы, электронды кітаптар жазуда маңызды жабдыққа айналып отыр. MATHCAD жүйесінің файлдары .mcd кеңейтілуіне ие болады. Мұндай файлдар текстік форматта болады, сондықтан оларды кез келген текстік редакторда оқуға болады. MATHCAD файлдарының құжатында программаның толық тексті болады. [4]

Mathcad – тың мүмкіндіктері: Mathcad компьютерде формулаларды бастапқы күйінде жазуға мүмкіндік береді;

Қарапайым калькулятордың орнын алмастырады, оңай және күрделі есептерді шығара алады;

Көбейткіштерге жіктеу; Теңсіздіктерді есептеу; Мәнін есептеуге; Теңдеулерді шешу; Қарапайым бөлшектерді жіктеу; Физикалық есептерді шығару; Функциялардың графиктерін тұрғызу (2D, 3D).

Негізгі түсініктер мен бұйрықтар MathCad түйсікті – пайымды интерфейске ие. Бағдарламаны жаңадан ашқан әрбір жан интерфейсті тез ұғады. MathCad интерфейсіне жатады:

- Меню - Жұмыс аймақтары - Құралдар (Standart, пішіндеу, math) [4]

Mathcad – тың қарапайым құрылымы Standart, Formatting құралдар тақтасында кәдімгі Word құралдары қолданылады:

Math тақтасыда орналасқан құралдар көмегімен формула енгізу, графиктер тұрғызу іске асырылады (2-кесте).

2-кесте Пиктограм

ма Құрал Құралдың міндеті

Инженерлік калькулятордың мүмкіндіктері Графиктер тұрғызу 2D, 3D Векторлар мен матрицалар енгізу

Меншіктеу және нәтиже операторлары

Туынды, интеграл, мәндер т.б

Логикалық операторлар

Программалау операторы

Грек әліпбиі

Символдық есептеу үшін, кілт сөздерді енгізу

Жұмыстың орындалу тәртібі: 1) Әр жұп нұсқасы бойынша берілгендерді алу керек: бірінші сан – сұлба нұсқасы, екінші сан – берілген мәндер нұсқасы (3- кесте). Мысалы: 27-нұсқа, 2-сұлба, 7-берілген мәндер нұсқасы.