Кейінді ықпал тақырыбына арналған ашық сабақ, 5 сынып

Қазақ тілі Уақыты: Кабинет: Мұғалім:

Сабақтың атауы Кейінді ықпал

Сілтеме Қазақ тілі оқулығының әдістемесі

Сабақтың жабдығы

Тақта,суреттер,кеспе қағаздар

Жалпы мақсаттар

Оқыту нәтижесі

Кейінді ықпал – қатар келген екі дыбыстың соңғысының өзінен бурынғы дыбысқа әсер етуі туралы түсінік Ой белсенділігін, қазақ тіліне деген сауаттылығын қалыптастыру.

Топқа бөлу Сыныпты жыл мезгілдеріне қарай төрт топқа бөлу. Күз айында туылғандар 1 - топ, қыс айында дүниеге келгендер 2 - топ, көктем айындағылар 3 - топ, жаз айындағылар 4 - топ болып бөлінеді.

Ынтымақтастық атмосферасы

Күн күлімдеп нұр төкті, бізге жолдап... Балалар: Сәлем! Жақсы сөздер нұр септі, бізге жолдап... Балалар: Сәлем! Еске сақтап кеңесті, достарға сыйла... Балалар: Сәлем! Кел,қосылып айтайық бір-бірімізге... Балалар: Сәлем! Қызығушылықт ы ояту

Кейінді ыкпал Кейінді ықпал – қатар келген екі дыбыстың соңғысының өзінен бурынғы дыбысқа әсер етуі. а) Кейінді ықпалдың кездесетін орындары:

1. Түбір мен қосымша арасында, бас + шы башшы; 2. Күрделі сөздерде: а) біріккен сөз: Есенгелді (Есемгелді) ә) тіркескен сөз: он бес (ом бес) б) кос сөз: астан-кестен (астаң-кестең)

1. Екі сөз арасында: ақ лақ (ағ лақ) ә) Кейінді ықпалдың жазылуда ескерілетін орындары: 1) (қ, к, п + дауысты = ғ, г, б ) Сөз қатаң қ, к, п дауыссыз дыбыстарының біріне аяқталып, оған дауысты дыбыстан бастапатын қосымша жалғансақ, к, п дыбыстары өзгеріп, уяң ғ, г, б дыбыстарына айналады. аяқ + ы - аяғы күрек + і = күрегі доп + ы = добы жақ (жаға бастады) төк (төге бастады) сеп (себе бастады) 2) (п + -ып, -іп =уып, уіп) Етістіктің түбірі п дыбысына аякталып, оған көсемшенің -ып, - іп жұрнағы жалғанса, п дыбысты өзгеріп, үнді удыбысына айналады. шап + ып = шауып кеп + іп = кеүіп сеп +іп = сеуіп жап+ып=жауып