ХІХ ғасырдың аяғы мен ХХ ғасыр басындағы мәдениет

«Дүниежүзі тарихы» пәні бойынша 8 сынып оқушысының өзіндік жұмысының жоспары

Бөлімі:

1-бөлім.

ХХ ғасырдың басындағы әлем

Сабақтың нөмірі:

3-сабақ

Сабақтың тақырыбы:

§ 4 XIX ғасырдың аяғы - ХХ ғасырдың басында өнер қалайша өзгерді? ХХ ғасырдың бірінші жартысындағы мәдениет пен қоғамдық ойдың дамуы

Мақсаты:

XIX ғасырдағы - XX ғасырдың басындағы өнердегі негізгі ағымдарды сипаттау, ХХ ғасырдың бірінші жартысында бұқаралық мәдениеттің қоғамның рухани дамуына ықпалын талдау.

Күтілетін нәтиже:

Мәдениет пен өнердің дамуының бағыттарын анықтайды, салыстырады.

Жаңа концепциялар мен ғылыми жаңалықтардың қоғам өміріндегі орнын анықтайды.

Мәдениет пен қоғамдық ойдың дамуына өзіндің баға береді.

Ресурстар:

«Дүниежүзі тарихы» оқулығы 1-бөлім Мектеп 2019жыл 21-25 - беттер

Сабақ барысы:

Техникалық прогресс және қоғамдық ой-сана. ХІХ ғ. соңы – ХХ ғ. басында Еуропа мен Америка елдерінде елеулі өзгерістер болып өтті. Жаратылыстанудағы революция, жаңа индустриалды дәуір, дүниетанымдағы классикалық жүйенің дағдарысы өзгеріске ұшырыған өмір салтын қайта қарастыруға және оның мәні туралы мәселені ұғынуға итермеледі. Сол заманның философиялық пікір алмасуларында бір біріне қарама қарсы көзқарастар мен теориялар қақтығысқа түсті. Неміс философтары А. Шопенгауер мен Ф. Ницше негізін қалаған «Өмір философиясының» жақтастары, рационализмге қарсы шықты, адам психикасындағы иррационалдылыққа шақырды. Неоромантизм. Модерн стилі. Өнер мен әдебиеттің көптеген қайраткерлері өз шығармаларында өнердегі жаңа бір бағытты, идеялық жаңашылдықты іздей бастады. Осылайша ХХ ғ. басында неоромантизм яғни, адамзаттың өткен мәдени мұрасын қайта пайымдау, жаңамен сәйкестендіруге тырысқан бағыт, пайда болды. Неоромантизм заманының қойнауында композитор Р.Вагнер бастамашы болған, әдеби символизм дамыды. ХІХғ. 60-70-ші жылдарында Францияда пайда болған (Ш.Бодлер, П.Варлен, С.Маларме және басқалар), символизм өнердің басқа да түрлеріне – театр, көркемсурет, музыка саласына басымдық жасады. Өнердегі

Шығыстың өркениетік құндылықтарын мойындаудың мысалы ретінде 1913 жылы Үнді жазушысы әрі ойшылы Рабиндранат Тагорға Нобель сыйлығының берілгендігін айтуға болады. Әдебиет дамуының ерекшеліктері. Сыни реализм. ХХ ғ. басындағы өнер мен әдебиет қайраткерлерін шығармашылық мәселелермен қатар әлеуметтік теңсіздік, империализм, отаршылдық, милитаризм мен соғыстар сияқты өмірдің қиындықтары мен қайшылықтар да алаңдатты. Жазушылар мен драматургтер осы кезде…