ХІХ ғасыр соңы мен ХХ ғасыр басы, 10-сынып

Сабақтың тақырыбы: ХІХ ғ. соңы – ХХ ғ. басындағы Еуропа мен Солтүстік Америка елдері

Сабақтың мақсаты:

Білімділік: Еуропа мен Солтүстік Америка елдерінің даму бағыттары жайлы мағлұмат алады

Дамытушылық: Тақырып бойынша студенттердің белсенділігін арттырып, білімдерін жетілдіру, жүйелі ойлау мен талдай білу, бірлесіп және өздігінен жұмыс істеу дағдыларын жетілдіре отырып, оқушының жан- жақты іздене білуін қалыптастыру.

Тәрбиелік: Тарихи санасы қалыптасқан, дүниежүзілік мәдениетпен сусындаған, ұлттық рухы жоғары, шығармашыл жеке тұлға тәрбиелеу.

Сабақтың түрі: аралас сабақ;

Сабақтың көрнекілігі: оқулық, тақта, а4.

Сабақ барысы:

Ұйымдастыру кезеңі. ( 5 мин)

Оқушылардың біліктілігі мен дағдысын тексеру (25 мин)

Жаңа тақырыптың мазмұнымен жүйесі. (30 мин)

Жаңа материалды бекіту ( 20 мин)

Бағалау ( 5 мин)

Үйге тапсырма. (5 мин)

І. Ұйымдастыру кезеңі: 1. Студенттермен амандасу.

2. Топтың құрамын тексеру

3.Студенттердің көңілін сабаққа бейімдеу.

ІІ. Үй тапсырмасын тексеру: қайталау

ІІІ. Жаңа сабақ.

Қоғам дамуының ХІХ ғасыр соңы мен ХХ ғасыр басындағы қорытындылары. Бірінші дүниежүзілік соғыстың алдыңғы екі-үш он жылыдықтың ішінде Еуропа мен Солтүстік Америкада әлуметтік-экономикалық, саяси және рухани өмірдің барлық салаларында аса ірі өзгерістер орын алды. Дүние жүзі тарихының бұл өтпелі кезеңінің мазмұны капиталистік буржуазиялық қоғамның орнығу кезеңінің аяқталып, буржуазиялықреволютциялар дәуірінің өткендігімен айқындалады.

Партиялар мен талаптардың күресі ашық сипат алды. Консерватизім, либерализм, социализм және марксизм басты идеялақ ағымдар есебіне толық қалыптасып тиісті партиялар түрінде саяси көрініс тапты. Саяси өмірдің алғы шебіне әлуметтік мәселелер, мемлекеттің әлуметтік қызмсеттері, еңбек пен капитал арасындағы жұмысшылар мен кәсіпкерлер және мемлекеттік билік арасындағы қайшылықтар шықты. ХХ ғасыр соңында кәсіп одақтар қарқынды дами бастады. Қоғамды демократияландыру үшін шіркеудің рөлінің әлсіреуі, негізінен алғандаоның мемлекет пен зайырлы биліктен бөлінуі, сонымен қарат қоғамдық сананың еркіндік алуы, зайырлы мектеп принциптерінің орнығуы, жалпыға бірдей бастауыш білім беру сияқты құбылыстардың маңызы зор болды.

ХІХ ғасырдың соңы мен ХХ ғасырдың басында басты капиталистік елдердеірі демографиялық өзгерістер орын алды. Еуропа халқы 1870-1914ж.ж. аралығында 300 млн-нан 450-ға млн дейін өсті. Еуропа елдерінің көпшілігіндеөмір сүру деңгейі едәуір артты. Аталған жылдар ішінде еуропалық елдерден мұхиттың арғы жағына 26 млн адам қоныс аударды, оның жартысы АҚШ пен Канадаға жайғасты. Бұл қоныс аудару тасқынында Ұлыбритания, Германия, Ресей, Австро-Венгрия, Италиядан шыққандардың үлес салмағы басым болды.

Бұл әлуметтік шиеленісті бірсыпыра бәсеңдеткенімен, қарқынды индустрияландыру мен қалалардың күрт өсуінің әлуметтік мәселелерін шеше алмады. 1880ж. Еуропа халқының саны 1,5 млн асатын 8 қала болса, 1914 жылы олардың саны 29 жетті.

ХІХ ғасырдың соңы мен ХХ ғасырдың басында капиталистік қоғамда маңызды өзгерістер орын алды, бірақ капитализімнің негізгі белгілері – жеке меншік, нарық қатнастары, пайда, бәсеке, экономикалық шешім қабылдау еркіндігі және т.б. сақталып қалды. Капиталистік жүйенің ішкі заңдылықтарымен, құрылып келе жатқан дүниежүзілікрынокпен, дүниежүзілік шаруашылықпен, өзгеріп отыратын мемлекет қызметтерімен анықталатын даму бағыттарының ауқымы өзгерді.

ХІХ ғасырдың соңы мен ХХ ғасырдың басындаиндустриялды елдердің азғана тобының арасында Африкадағы, Азиядағы және Тынық мұхиттағы жерлерді басып алу жөніндегі бәсеке өрши түсті. Қорытындысында ХХғ. Басында отаршы елдердің арасында дүниежүзін территориялық бөлісу аяқталды.

ХІХғ. 80-шы жылдары басына дейінеуропалық отаршы елдердің Африкадағы территориясының 90 пайызына осы уақытқа дейін отаршылдардың етігінің табаны тимеген болатын. Ал 1900 жылдың тұсында Африканы жеті еуропалық ел түгелдей өзара бөлісіп алды. Ірі Африка елдері Нигерия, Кения, Уганда, Танганьика, Оңтүстік Африкада – Родезия және басқалары Англияның отарларына айналды. Англия Египет пен…