Химиялық қосылыстар формуласын құрастыру ашық сабағы

Ұзақ мерзімді жоспар бөлімі: Атомдағы электрондардың қозғалысы.

Мектеп:

Күні:

Мұғалімнің аты-жөні:

СЫНЫП: 8

Қатысқандар саны:

Қатыспағандар саны:0

Тақырып

Химиялық қосылыстар формуласын құрастыру

Сабақ негізделген оқу мақсаты (мақсаттары)

8.1.3.6 – «нөльдік қосынды» әдісімен қосылыстардың формуласын құрастыру.

Сабақ мақсаттары

- Химиялық қосылыстарды біледі және қосылыстағы формуласын құру ережесін ескере отырып, химиялық қосылыстың формуласын құрастырады.

-Бинарлы қосылыстардың тотығу дәрежесін табуда «нөлдік қосынды» әдісін қолданады.

- Химиялық қосылыстардың үш элементтен тұратын қосылыстың формуласын құрастыруда «нөлдік қосындысы» әдісін қолдана отырып есептеп шығарады, білімін қорытындылайды.

Бағалау критерийлері

- Химиялық қосылыстар формуласын біледі және «нөлдік» әдісті қолдана отырып, химиялық қосылыстардың формуласын құруы.

Тілдік мақсаттар

Химиялық қосылыстар формуласын құрастырып шығара алады.

Пәнге тән лексика мен терминология: тотығу дәрежесі, электртерістігі, атом, иондар, валенттік электрондар.

Диалог пен жазу үшін пайдалы сөздер мен тіркестер:

«Нөлдік» әдісі арқылы химиялық қосылыстардың формуласын құрамын, себебі....

Құндылықтарды дарыту

Жұптық жұмыста оқушылар бір- бірін тыңдап, ойларын ашық жеткізіп ынтымақтастықпен жұмыстанады. Бір- бірін құрметтеуге, пікірлерін тыңдайды.

Пәнаралық байланыстар

Физика- заряд, математика- теңдеу шешу.

Бастапқы білім

7.1.2.11 валенттілікті және олардың қосылыстардағы атомдық қатынастарын қолдана отырып, бинарлы химиялық қосылыстардың формулаларын дұрыс құра білу.

Сабақ барысы

Сабақтың жоспарланған кезеңдері

Сабақтағы жоспарланған іс-әрекет

Ресурстар

Сабақтың басы

5 мин

Ұйымдастыру кезеңі

Амандасу, түгендеу, жұптастыру

Әдіс: «Өз жұбыңды тап». Оқушыларды ортаға шақырып қолдарына қағаз қиындысын беремін. Қолдарыңа алған қағаз қиындысы арқылы енді өз жұптарыңызды тауып алыңыздар. Тапқан болсаңыздар. Қарасаңдар химиялық қосылыстың формуласы шыққанын байқадыңыздар. Осы жұп бойынша партамызға жұп болып отырайық.

ІІ. Үй тапсырмасын сұрау.

а) Белсенді тәсіл: «Бір минуттық әңгіме»

Оқушы бір- бірінен ақпарат алу дағдысын қалыптастыру. Оқушылар бір- бірімен әңгімелесу арқылы ой қорыта алады, жұптық жұмыс жүреді. Оқушылар қарама- қарсы сызық /парталас жұбы бойынша тізіліп тұрып бірінші адам сұрақ қояды, екінші адам жауап береді, екінші адам сұрағын қояды, бірінші адам жауап береді/ бойымен қатарға тұрып, жұптық әңгіме жүргізеді.

Иондар қалай түзіледі?

Иондар атомдар мен молекулалардың несімен ерекшеленеді?

Катион дегеніміз не?

Анион дегеніміз не?

Неліктен металдар сыртқы электрондық қабатындағы электрондарын беріп жіберуге тырысады, себебі?

Неліктен бейметалдар электрондарды қосып алуға тырысады?

ҚБ: «Қолпаштау» әдісі

Миға шабуыл: Өз жұбыңды тап бойынша жұптасқан болатынсыңдар.

- Одан нені байқадыңыздар?

- Не естеріңізге түседі?

- Қай элементтің валенттілігі І тең және эталон болып табылады?

- Оттектің валенттілігі неше?

ҚБ: «Мадақтау» әдісі /Жарайсыңдар оқушылар/

Химиялық қосылыстың формуласы жазылған парақша қиындылары.

Сабақтың ортасы

30 мин

Саралау тәсілі: «тапсырма»

Жұптық жұмыс: «Ойлан – жұптас- бөліс » әдіс арқылы жұмыстанады. Таратылған ресурстар (алгоритм) бойынша берілген мәтіндерді балалар оқып алады. Жұптағы оқушылар өз алдына ресурстарды оқиды. Алдарына химиялық қосылыс құруға арналған алгоритм тастаймын.

Бинарлы қосылыстардың формуласын құрастыру алгоритмі.

Қосылыс түрі

Ереже

Мысалы:

Бинарлы қосылыс типтері:

1.Металл және бейметал-дардан тұратын қосылыс

Элементтер таңбаларын тізбектеп жазамыз.

К және Ғ

Бірінші орында металл таңбасы жазылады.

КҒ

Әр элементтің иондарының зарядын жазамыз.

-1ê +1ê

К0 +19)))) →К+1 Ғ0+9)) →Ғ-1

атом 2881 ион атом 27 ион

К+1Ғ-1

Элементтерден кейін «нөлдік қосынды» алынатындай индекстерін қоямыз.

К+1Ғ-1

2.Бейметалл мен бейметалдардан тұратын қосылыс

Элементтер таңбаларын тізбектеп жазамыз.

Н және S

Әдетте, бірінші орында электртерістілігі төмен бейметалл таңбасы жазылады.

НS

Әр элементтің иондарының зарядын жазамыз.

Н+1 S-2

Элементтерден кейін «нөлдік қосынды» алынатындай индекстерін қоямыз.

Н2S

Мұнда «крест ережесін» қолдануға болады. Химиялық қосылыста 1 деген сан салынбайды. 1 саны таңбаны білдіреді.

3.Үш элементтерден тұратын қосылыс

Элементтер таңбаларын тізбектеп жазамыз.

К және Мn және О

Білетін элементерінің иондарының зарядын жазамыз.

Ал белгісіз элементтің зарядын Х деп белгілейміз.

К+1 Мnх О4-2.

Элементтерден кейін «нөлдік қосынды» алынатындай индекстерін қоямыз.

Математикалық теңдеу әдісімен

К+1 Мnх О4-2.

+1+ Х+(-2*4)= 0

+1+Х+ (-8) = 0

Х= +8 -1

Х= +7

Марганецтің тотығу дәрежесі +7 тең.

К+1 Мn+7 О4-2.

Ескертпелер:

І.Тотығу дәрежесі 0-ге тең қосылыстарға мысалдар:

1.Жай заттар: Н2; Са; О2

2.Күрделі заттар (атомдардың тотығу дәрежелерінің қосындысы?)

ІІ. Егер бинарлы қосылыстардың тотығу дәрежелерінің модульдері тең болса, онда формулада индекстер қойылмайды: Са+2О-2

Оқулықпен жұмыс: 1.Жұптық жұмыс. Мектеп оқулығындағы тапсырманы орындап жұптар өз ара ой бөліседі.

Оқулықтағы №2,3 есепті шығарады.

Есептің шығарып болғасын, интербелсенді тақтада есептің шығарған жолы көрсетіліп, жұптар қателескен жерін ой бөлісіп талдайды.

2. Әдісі: « Конверттегі тапсырма »

Әр оқушылардың жұбына тапсырмалар беріледі.

1-тапсырма. Тотығу дәрежелері бойынша келесі қосылыстардың формулаларын құрастырыңдар.

А) фосфор (V) оксиді;

А) азот (ІІ) оксиді;

Ә) алюминий бромиді;

Ә) алюминий хлориді

Б) магний хлориді

Б) кальций нитриді

Дескриптор: 1. Атау бойынша формула құрастыра алады;

2. Элементтің тотығу дәрежесін таба алады:

2-тапсырма. Бинарлы қосылыстардағы әр элементтің тотығу дәрежелерін «нөлдік қосынды» әдісімен тап.

СН4, ҒеСl3; Аl2S3; SО3