ХХІ ғасыр мұғалімінің болмысы туралы әдістемелік материал

ХХІ ғасыр мұғалімінің болмысы

(Эссе)

Ұстаз - ұлы eciм, қастерлі ұғым. Адамзаттың рухани құндылықтарын игерген, ұлт пен ұрпаққа қылаусыз кызмет ететін жаны таза, жүрегі жомарт, көңілі кәусар адам - мұғалім. Ол келешектің келбеті айқындайтын, ұлттық дәстүрлерді дәріптейтін, заман талабын жан-жүрегімен қабылдайтын танымы биік, талғамы жоғары - Тұлға. Өз кәсібін шебер меңгерген, білімге кенен, ойға жүйрік, ақылға бай, мейірімі мол, абыройы асқақ мәртебелі мамандық иeci. Барлық өмірін бала бағбаны болуға бағыштаған асыл жанның ардақ тұтар аяулы арманы тәуелсіз мемлекетіміздің, сүйікті Отанымыздың гүлденіп көркеюіне, әлем таныған әйгілі ел болуына қажырлы қызмет ету болса керек.

XXI ғасыр – ілім-білім ғасыры. Осындай дәуірде уақыт үрдісіне ілесіп, заман сыңайын аңдап «ақырын жүріп, анық басып» (Абай) ұстаздықпен айналысу әрине, қиын. Бүгінгі мұғалім кім? Оған жүктелер міндет қандай? Міне, осы сансыз сауалдарға тұжырымды жауап табу басты парыз болса керек. Мұғалім алдымен зиялы, дегдар адам. Зиялылық – тектілік белгісі. Пішіні әсем, мүсіні сұлу, сөзі сырлы, санасы сергек, ой-өpici кең, мерейі үстем, көркем мінезді адам - Мұғалім. Ендеше шын мұғалім ең әуелі баланы тұлға деп таниды, әріптес деп түсінеді. Алаш ардақтысы, ұлт ұстазы Мағжан Жумабаевтың: «Мұғалім баланын қаһарлы қожасы болмасын, жұмсақ жолдасы болсын» деген ұлағатты сөзі әр мұғалімнің көкейінде жүрері өмірлік қағида болуға тиіс.

Бүгінде бәсекелестік ілгерілеудің ілкімді тетігі, қоғамның қозғаушы күші. Елбасымыз: «Біздің жастарымыз оқуға, жаңа ғылым – білімді игеруге. Жаңа машықтар алуға, білім мен технологияны күнделікті өмірде шебер де тиімді пайдалануы тиіс. Біз бұл үшін барлық мүмкіндіктерді жасап, ең қолайлы жағдайлармен қамтамасыз етуіміз керек» - деп өте терең түйінді тұжырым жасаған болатын. Демек, өзара ынтымақтасқан сыпайы бәсекелестікпен еңбек ету қазіргі уақыттың үлкен талабы. Оны ойдағыдай орындау әр мұғалімге зор жауапкершілік жүктейтіні белгілі. Қазіргі мұғалімнің басты міндеті жан-жақты жарасымды дамыған, іске икемді, өмірге бейім, курделі мәселелердің күрмеуін шеше алатын, ата-бабалардың өсиетіне адал, ел болашағын ойлайтын, саналы, салиқалы ұрпақ тәрбиелеу екені түсінікті. Miне, осы бағытта еселеген күш-жігермен еңбек ету, тегеурінділік пен табандылық таныту мұғалімнің мерейлі міндеті.

Мұғалім - баланың жанашыры, қамқоршысы. Жауқазын жасөспірімнің шынайы жолбасшысы бола білген мұғалім бакытты. Өз кәсібін жан - тәнімен сүйетін, рухы мықты, жігері күшті, парасаты биік, пайымы жоғары ұстаз ғана бала бағбаны бола алады. Атақты ағартушы Ыбырай Алтынсарин айтқандай, «Мектептің жүрегі - мұғалім» қоғамның сәулетшісі, ұлттьң қызметшісі. Дана халқымыз «Ұстазы мықтының ұстамы мықты» - дейді. Шын мәнісінде жақсы мұғалім ел ертеңін ойлайды, бала тағдырына алаңдайды. Ол өмір көшіне жедел ілесіп, әрдайым жаңалықтарға ұмтылады.

Мұғалім - сұлулық символы. Оның кескін-кейпінен, сейлеген сөзінен, адамгершілік ғұрпынан ізгіліктің, әдептіліктің, мәдениеттіліктін caмал лебі eciп тұруға тиіс. Бала бақытын аялайтын, өз уақытын аямайтын ұстаз үлкен құрметке, ерекше ілтипатқа лайық. Қазіргі кезде егемен елімізде білім берудің жаңа жүйесі жасалып, әлемдік білім беру кеңістігіне енуге бағыт алуда. Бұл оқу-тәрбие үрдісіндегі елеулі өзгерістерге байланысты болып отыр. Себебі, білім беру парадигмасы өзгерді, білім берудің мазмұны жаңарып, жаңа көзқарас, жаңаша қарым-қатынас пайда болуда. Келер ұрпаққа қоғам талабына сай тәрбие мен білім беруде мұғалімдердің инновациялық іс-әрекетінің ғылыми-педагогикалық негіздерін меңгеруі маңызды мәселелердің бірі.

«Адамзат үшін ХХІ ғасыр – жаңа технологиялар ғасыры болмақ, ал осы жаңа технологияларды жүзеге асырып, өмірге енгізу, игеру және жетілдіру – бүгінгі…