Компьютерлік ойындарға тәуелділік туралы ғылыми жұмыс

Компьютерлік ойындарға тәуелділік

Дайындаған: «Педагогика және психология » мамандығының 2 курс студенті Сәкенқызы Ақдидар

Мақсаты:

Ғылыми жұмыс жүргізу барысында ұсынылған гипотезаларға сүйене отырып, қазіргі уақытта белең алып отырған мәселе компьютерге тәуелділіктің алдын алу және болдырмау .

Міндеті:

1. Теориялық мәлімет жинау;

2. Сауалнама құру;

3. Диагностика құру;

Болжамы:

Егер әр адам өзінің уақытын дұрыс ұйымдастыра білсе, онда компьютерлік ойындарға әуестігі азаяр еді.

Компьютерлік ойындар – бұл тек ойын шығармашылығы емес , бұл – әлемді қайта тұрғызу . Аталған терминді бірнеше жыл бұрын психолог А.Г.Асмолов енгізген болатын . Әлемді қайта тұрғызу – адамның психикасында әлемнің бейнесін құру процесі . Нақты заттар , географиялық объектілер , адамдар , дәуірлер , тіпті галактиканың өзі компьютерлік ойындар әлеміне енгізілген . Мұндай ойындардың мағынасын ұғу үшін әлемнің көрінісін адам миында түсінікті түрде қалыптастыру керек.Компьютерлік ойындардың негізгі түрі — атыс-шабыс , төбелес .

Компьютерлік ойындарға тәуелділік кибераддикция деп аталады. Ал психологияда « аддиктивтікті шынайылықтан кету» деп аталады . Бірқатар психологтардың пікірінше компьютерлік ойындар дәл осы « шынайылықтан кетулерге » әкеліп соғады . Көптеген ойындар өздерінің шынайылығын , өз әлемін , өз лексикасын (жаргон) тудырады .

Компьютерлік ойындарға тәуелді балалардың мінез-құлығының психологиялык ерекшеліктеріне :

Бұл жеткіншектің жүйкесіне кері әсер етеді.Үнемі осындай ойынды ойнаған бала ашушаң , ұрысқақ , түнеріп жүреді . Компьютер алдынан тұрған соң да, ойыннан шығып кете алмайды . Ойша әлі де ұрыс алаңында жүреді . Ондай балаға басқа дүниенің бәрі кейінгі дәрежелі болып қалады . Ештеңені ойлауға шамасы жетпейді . Басында үнемі қарсыласын қалай жер жастандыру , қалай жеңіске жету туралы ғана ой жүреді . Бұл баланың денсаулығына да, психологиясына да қауіпті . Кей жағдайда бұл балаларды өз-өзіне қол жұмсауына да апаруы мүмкін . Өз сезімдерін рационалды корсете алмау себебінен мүндай жасөспірімдердің эмоционалды реакциялары шектен тыс агрессивті , адекватты емес болады да, ол айналасындағылардың таңырқауын , қорқынышын және жеккөрінішін тудырады . Адамның компьютерлік ойындардан тәуелді болу қатері күшті , себебі компьютерлік ойындардағы оқиғалар қайталанбайды жэне айтарльқтай өзгерістерде отеді , ал ойын процессінің өзі үздіксіз жүреді . Кез-келген ойын аяқталғанға дейін оның қандайда бір логикалық стадиялары бар, олар коп бөлігі бойынша бір-бірімен қатты байланысқан , бүл субъектінің аландамай бүкіл ойынды басынан бастап аяғына дейін бір тұтас процесс ретінде қабылдап өтуді талап егеді .

Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы компьютерлік ойынға құмарлықты нашақұмарлық , араққұмарлық дертімен қатар қойып отыр . Өйткені мамандар мұндай құмарлыққа бой алдырған баланың дерттен айығуы өте қиын деседі . Балалардың ұзақ уақыт тапжылмай отыруы өскелең жеткіншектің физиологиялық дамуына , дене бітімінің дұрыс қалыптаспауына кері әсер етеді екен .

Компьютерлік тәуелділіктің даму динамикасының келесі түрлерін болжауға болады : Алғашында әуестіктің адаптациялық түрі жүреді , мұнда адам ойындарды жиі ойнауды бастайды ;

Екінші тәуелділікте жылдам қалыптастыратын шапшаң өсу кезеңі өтеді ;

Компьютерлік ойындарға деген тәуелділіктің психологиялық дамуының

Сатылары:

Жеңіл қызығушылық сатысы

Қызығушылық сатысы

Тәуелділік сатысы

Құштарлық сатысы

Жеңіл қызығушылық сатысы . Бір немесе бірнеше рет рольдік компьютерлік ойынды ойнап көргеннен кейін , оларға қызығушылық басталады . Ойыншыларға ойындардағы компьютерлік графика, дыбыс , жалпы фантастикалық не шынайы өмірге ұқсас етіп жасалған сюжет ұнай бастайды , бүл біреу автоматтан атып көруді , ал екіншісі Ferrari автокөлігінің рулінде отыруды , ал үшіншісі соғыс қимылдарына арналған жойғыштардың штурвалында болуды армандауына байланысты болады . Ойыншы сол рольді қабылдауға деген қажеттілікті өзі де байқамай қалыптастыруды бастайды . Осы компьютерлік ойынды ойнау барысында адам жайлылықты сезініп , одан көңіл-күйі де көтеріңкі болады . Адамзат табиғаты өзін рахатқа бөлейтін , қажеттілігін қанағаттандыратын әрекетгерді кайталауга бейім тұрады . Осының нәтижесінде адам компьютер алдында кездейсоқ жағдаймен тап болмайды , ендігіде ол бір мақсатқа багытталған күйде…