Көшпелілер мәдениеті бойынша ашық сабақ 7 сынып

ҚЫСҚА МЕРЗІМДІ ЖОСПАР

Сабақ: 7.2.1

Көшпенділер мәдениеті

Мектеп:

Алматы облысы Ақсу ауданы Сағакүрес негізгі орта мектебі

Күні:

Мұғалімнің аты-жөні: Кызайбаева Дарига Айткурмановна

Сынып: 7

Қатысқандар:

Қатыспағандар:

Сабақтың тақырыбы:

Көшпенділер мәдениеті – өркениеттің бастауы

Осы сабақ арқылы жүзеге асатын оқу мақсаттары:

Ж.7.1.Әртүрлі жанрдағы мәтіндерді жазу үшін құрылымын ескере отырып, күрделі жоспар құру.

О.7.7. Ғаламтор, энциклопедия, газет-журналдар, оқулықтардан алынған деректерді қолдану, авторына сілтеме жасау.

Сабақтың мақсаты:

Барлық оқушылар орындай алады:

Мәтінді түсініп, негізгі ойды анықтай алады.

Оқушылардың көпшілігі орындай алады:

Мәтіннің құрылымына сай жоспар құра алады.

Кейбір оқушылар орындай алады:

Мәтін бойынша күрделі жоспар құра алады.

Деректер қолданады, авторына сілтеме жасай алады.

Бағалау критерийі:

Мәтіннің мазмұнын түсінеді.

Мәтіннің құрылымын сақтайды.

Мәтін бойынша күрделі жоспар құрады.

Ғаламтор, энциклопедия, газет-журналдардан деректер қолданады.

Берілген дерекке сілтеме жасайды.

Тілдік мақсаттар:

Оқушылар орындай алады:

Тілдесім барысында көптік, септік, тәуелдік, жіктік жалғауларын сөйлем ішінде қолданады.

Диалог құруға /шығарма жазуға арналған пайдалы тіркестер:

Көшпенділер, ғұндар, қаңлылар, археология, ұлттық ойындар ,ат құлағында, зергерлік бұйымдар, мал шаруашылығы.

Талқылауға арналған сұрақтар:

Көшпенділер дегеніміз кімдер?

Құндылықтарға баулу

Құндылықтар:

-Жаһандық азаматтықты қалыптастыру

- патриотизм

-ұлттық сана-сезім

-тәуелсіздік

Пәнаралық байланыс

Тарих

Этнопедагогика

Алдыңғы білім

Ауа және климат. Климаттық аймақтар. Климаттық өзгерістер

Сабақтың жоспарланған кезеңдері

Сабақтағы жоспарланған жаттығу түрлері

Ресурстар

Сабақтың басы

3 минут

5 минут

Жағымды психологиялық ахуал туғызу.

-Сәлеметсіздер ме, балалар?

- Қайырлы күн!

Топқа бөлу:

-Балалар, сабағымызды бастамас бұрын екі топқа бөлініп алайық.

/ Балалар партаның үстіндегі кеспе қағаздарды таңдап алады. Кеспе қағаздарда «Ғұндар» және «Қаңлылар» деп жазылған сөздер жасырын тұрады. Балалар кеспе қағаздарын таңдап алып, екі топқа «Ғұндар» және «Қаңлылар» деп бөлінеді.

Алдыңғы оқуды еске түсіру. Топпен жұмыс.

Тапсырма. Екі топқа «Алақанға жан бітіру» әдісі арқылы алдыңғы оқу «Ауа және климат» тақырыбы бойынша алған негізгі ақпараттарын түсіру тапсырмасы беріледі.

«Алақанға жан бітіру» әдісі. Оқушылар топта бір алақанның суретін салады. Топ мүшелері бірлесе отырып, салған алақандарына алдыңғы оқу бойынша негізгі ақпараттарды түсіреді.

Тапсырма аяқталғаннан кейін 1-топ өз алқандарына жазылған ақпараттарды оқиды. Ал екінші топ бірінші топтың айтылған ақпараттарын қайталамай, тың ақпараттарды атайды.

Кері байланыс: бағалау-мадақтау бағытындағы кері байланыс беремін.( Берілген тапсырманың жауаптарынан өткен бөлімді жақсы меңгергендері айқындалады.)

Ой қозғау. Тақырыпқа болжам жасау мақсатында

сынып оқушыларының назарын экранға аударамын.

Интербелсенді тақтада «Көшпенділер атамұрасы» бейнежазбасын көрсетемін.

- Балалар, бейнежазбадан нені көрдіңдер?

- Ескерткіштер, көшпелі халықтар, жаугершілік, батырлар,т.б.

- Көшпенділер дегеніміз кімдер? / Талқылауға арналған сұрақ/

-Жарайсыңдар! Ал осы бейнежазбадан қандай ой түйдіңіздер?

- Бейнежазбада көшпенділер туралы, олардың мәдениеті жайлы айтылды.

- Өте жақсы, балалар! Бүгінгі біздің сабағымыздың тақырыбы «Көшпенділер мәдениеті – өркениет бастауы» деп аталады.

Сабағымыздың тақырыбын айқындап алдық. Енді оқу мақсатымызбен танысып алайық.

Бүгінгі сабағымыздың мақсаты:

Берілген мәтінмен танысамыз.

Мәтін құрылымын сақтай отырып, күрделі жоспар құрамыз.

Ғаламтор,энциклопедия,газет-журналдар, оқулықтардан алынған деректерді қолданамыз, авторына сілтеме жасаймыз.

/Оқушылар оқу мақсатымен танысады, өздеріне мақсат қояды./

«Алақанға жан бітіру» әдісі

Ytub

НКЦ «КӨШПЕНДІ-ЛЕР АТАМҰРАСЫ»

Сабақ ортасы

15 минут

10 минут

1 минут

Топтық жұмыс. Екі топқа да бірдей мәтін беріледі.

Тапсырманың орындалуын оқушыларға түсіндіремін.

1-тапсырма.

Мәтінді оқып, тақырыбын қойыңдар.

Мәтін бойынша күрделі жоспарды «Торлы диаграмма» әдісіне салып құрыңдар.

Берілген деректерге сілтеме жасаңдар.

Мәтін.

Ғұндар көшпелі мал шарушылығымен айналысқан. Ат құлағында ойнаған шабандоз, ержүрек жауынгер халық болған. Археологиялық қазбалардан табылған мата, кілем қалдықтары, зергерлік бұйымдар ғұндардың тұрмысқа қажетті бұйымдар жасаудағы асқан шеберліктерін көрсетеді. Ат баптау өнері, түрлі атқа байланысты ұлттық ойындардың негізін салған да осы ғұндар. «Ат – ер қанаты» деген нақыл сөз де бізге ғұн дәуірінен жеткен.

Қаңлылар да қазақ халқының негізін құраған ежелгі тайпалардың бірі. Қаңлылар біздің жеріміздің оңтүстігін – Сырдария, Арыс, Бадам өзендерінің алқаптарында өз мемлекетін құрған.

Үйсін тайпалары Қазақстан аумағында б.з. ІІ – б.з. VІ ғасырларға дейін өмір сүріп өздерінің мемлекетін құрған.Алакөлден соң Талас өзеніне, Жетісу жерлеріне қоныстанған. Тарихшы ғалым Нығмет Мыңжанның деректерінде: «Біздің жыл санауымызға дейін үйсін молаларынан шыққан ою – сызу өрнектері 19 ғасырдағы қазақтың ою өрнектеріне ұқсас.» делінген.Сол ежелдегі көшпенділердің мәдениеті мен салтын сипаттацтын ең үлкен қалалардың бірі Тараз қаласы еді.Тарихшылардың айтуына қарағанда, бұл қала даңқы шыққан, іскерлік байланысы кең, бай қала болған-ау!…