Көзсіз ерлік пен Сталинград шайқасындағы қазақстандықтар 8 сынып

Көзсіз ерлік пен Сталинград шайқасындағы қазақстандықтар

Ерлан Русланұлы Баймағамбетов

Сталинград түбіндегі майданда ерлігі үшін төрт қазақстандық Кеңес Одағының батыры атағын алған. Олар: ұшқыш Нұркен Әбдіров, полк командирі Тимофей Позолотин, взвод командирі Гаяз Ромаев және минометші Қарсыбай Сыпатаев. Жалпы Кеңес Одағының батыры атанған 450 қазақстандықтың әрбір оныншысы бұл батыр-қала үшін болған шайқасқа қатысқан. Тарихшылардың айтуынша, Сталинград шайқасында оқ пен оттың ортасында жүріп, Отан қорғағандардың 60%-ы майданға қазақ жерінен аттанған сарбаздар мен офицерлер болған.

Нұркен Әбдіров

Әскери ұшқыш-штурмовик, сержант, Кеңес Одағының батыры. Ол Сталинград шайқасында 16 рет әуе шайқасына қатысып, фашистердің 12 танкісін, 28 жүк автомобилін, 18 оқ-дәрі тиеген машинасын, жанармай құйылған 3 цистернасын, 3 зеңбірегін жойып, 50-ден астам неміс солдаты мен офицерін жер кұштырған. 23 қазан күні тұңғыш рет әуе шайқасына аттанар алдында Нұркен былай деп жазған екен: “Егер біз фашистерді құртпасақ, олар біздің түбімізге жетеді. Сөйтіп қуанышты, бақытты өмірмен қоштасамыз…” 1942 жылдың 19 желтоқсанында Боковская-Пономаревка ауданында болған әуе шайқасында қарағандылық ұшқыш бірнеше дзотты, зенит артиллериясының 2 нүктесін, 6 танкті жойды, бірақ өзінің ұшағы да зақымданды. Ұшағы өртеніп бара жатқанына қарамастан, оны жау техникасы шоғырланған тұсқа бағыттап, қаһармандықпен қаза тапты. Бұл кезде Нұркен бар-жоғы 23 жаста еді. Кеңес Одағының батыры атағы оған қаза болған соң берілді. Қазіргі кезде Ростов облысының Вешенск ауданының Коньки хуторында, Волгоградтағы Мамаев қорғанында ескерткіш қойылып, сондай-ақ батырдың туған жері Қарағанды облысы Қарқаралы ауданы бұрынғы 5-а ауылына есімі берілген. Бір өкініштісі, Волгоград қаласындағы “Сталинград шайқасы” музей-панорамасында Нұр

Қарсыбай Сыпатаев

Минометші. Ол Сталинград шайқасында асқан ерлік пен батырлық көрсетті. «Красный герой» ұжымшарының маңында болған шайқаста фашистердің бір взводқа жуық жаяу әскерінің көзін жойды. Шарнумовский ауылының түбінде 36 танкімен айқасқа түсті. Сол кезде қасындағы миномет расчеттері істен шығып, Қарсыбай қолында қалған жалғыз минасымен танкінің астына түсті. Осылайша, танкті тоқтатып, өзі ерлікпен көз жұмды. 24 жасар Сыпатаевқа жасаған ерлігі үшін КСРО Жоғарғы Кеңесі Төралқасының Жарлығымен Кеңес Одағының Батыры атағы 1943 жылы…