Күйзеліс және оның алдын алу туралы мақала

Күйзеліс және оның алдын алу

Күйзеліс – ағзаның күш түсуге, алаңдаушылыққа және күнделікті қарбаласқа реакциясы. Асыра күш түскен жағдайда адамның көңіл-күйі нашарлайды, басқа да белгілер пайда болады. «Күйзеліс» деген сөз ағзаның жай-күйін айқындайды, ол өмірдің қиын жағдайларына бейімделуге тырысады. Адам аса қиын физикалық және психологиялық қысымға ұшыраған кезде, ең алдымен оның ағзасы қорғануға тырысады. Бірақ одан кейін бейімделіп алады және аса жоғары қысымдағы реакциясы оңтайлы жағдай болып қалады. Мұндай жағдай оң күйзеліс деп аталады. Ол адамның дұрыс психикалық дамуына және қоршаған ортаға бейімделуі үшін қажет. Алайда ағза жиі миға салмақ түсуге немесе физикалық жүктемеге шамасы келмейді. Мұндай жағдайда кез келген қосымша қысым адамның дұрыс жай-күйін бұзуы және ауруға шалдықтыруы мүмкін.

Жалпы психологиялық күйзеліс рухы әлсіз адамдарда жиі кездеседі. Рухтың әлсіреуі неден? Егер адам жастайынан шыңдалмаса сол бала рух әлсіреуіне бейім болады. Адам жастайынан дене еңбегімен көп айналысса (қара жұмыс, спорт түрлерімен), бұл адамда төзімділік, табиғи күшінің өсуі процесі байқалады. Бұл процесс психологиялық жағынан шыңдалуға апаратын баспалдақ. Яғни төзімділік – психологиялық табандылыққа, табиғи күшінің өсуі – өзіне деген сенімділікке апарады. Бұндай мектептен өткен адам, табиғаттың дүлей күштерін (қар, аяз, жаңбыр, ыстық, суық, дауыл) елеумен қатар, кез-келген әлеуметтік ортада өзінің толыққанды жеке тұлға екенін мойындата алады. Неге? Өйткені ол адамның бойында өзгелерге қарағанда қорқыныш сезімі анағұрлым аз. Ал қорқыныш – ол рух ауруы. Сондықтан бұл адам психологиялық күйзеліске өте аз ұшырайды. Баса айтатын жағдай, біздің көмегімізді қажет ететін тұлғалар – рух жағынан әлсірегендер. Қазіргі таңда бес саусақ бірдей емес. Бір оқушы жастайынан шындалған болса, біреуі ондай жағдайды басынан кешірмеген. Осы орайда педагог-психологтар әрбір баланың мінез-құлқын (темпераментін) дөп басып дұрыс диагностика жасай білуі керек. Өткені барлық оқушының әлеуметтік шыққан тегі

Орындаған: психолог Байдулаева З.С.