Жасөспірімдер қылмысының алдын алу мақаласы

Жасөспірімдер қылмысының алдын алу – ортақ міндет

Қоғамның тұрақты дамуы мен болашағының берік іргетасы – жас ұрпақтың тәрбиесімен тығыз байланысты. Әсіресе, бүгінгі таңда жасөспірімдер арасындағы құқықбұзушылық пен қылмыстың алдын алу мәселесі қоғам үшін аса өзекті. Себебі бала жастан тәртіп бұзуға бейімделген тұлға – ертеңгі күні елдің заңына бағынбайтын азаматқа айналуы мүмкін. Осы орайда, жасөспірімдердің қылмыстық жауапкершілікке тартылмауы үшін алдын алу, болдырмау, ерте кезеңде бақылауға алу – тек мектептің емес, ата-ана, қоғам, құқық қорғау органдары және барлық мүдделі тараптардың ортақ міндеті.

Е.Бозғұлов атындағы №249 мектеп-лицейінде оқушылардың құқықтық сауатын арттыру және олардың қылмыстық жауапкершіліктен аулақ болуын қамтамасыз ету бағытында жүйелі жұмыстар жүргізіліп келеді. Соңғы үш жылда мектеп қабырғасында ешқандай қылмыс, суицид әрекеті немесе оқушылар тарапынан құқық бұзушылық жағдайлары тіркелмегені – бұл бір реттік шаралардың емес, мақсатты әрі үйлесімді жүргізілген тәрбие жұмыстарының нақты нәтижесі. Біз бұл жетістікке мектеп ұжымы, ата-аналар қауымы, инспекторлар мен жергілікті билік өкілдері арасында орнаған өзара сенім мен жауапкершілік арқасында жетіп отырмыз.

Жасөспірімдер қылмысының алдын алуда ең алдымен баланың тәрбиесі мен мінез-құлық қалыптасуындағы мектептің рөлі ерекше. Осы мақсатта мектебімізде құқықтық мәдениет қалыптастыруға бағытталған тәрбие сағаттары, дөңгелек үстелдер, пікірсайыс сабақтары, арнайы құқықтық дәрістер өткізіледі. Бұл шаралар балалардың өз құқықтары мен міндеттерін білуіне, заң алдындағы жауапкершілікті терең түсінуіне ықпал етеді. Әсіресе «Мен – Қазақстан Республикасының азаматы ретінде», «Заңды білу – заман талабы», «Тәртіп – табыс кепілі» тақырыбындағы тәрбиелік бағыттағы сабақтар оқушылардың бойына құқықтық сана мен азаматтық жауапкершілік ұғымын қалыптастыруға бағытталған.

Бала қылмысқа жайдан-жай бармайды. Ол көбіне назарсыздықтың, немқұрайлылықтың, бақылаудың жоқтығынан орын алады. Сондықтан мектеп психологтары мен сынып жетекшілері оқушылардың мінез-құлқына үнемі мониторинг жүргізіп, әлеуметтену деңгейін, агрессия мен күйзеліс белгілерін, отбасындағы қарым-қатынасты назарда ұстайды. Психолог тарапынан қажет болған жағдайда жеке жұмыстар жүргізіліп, ата-аналарға кеңестер беріледі. «Қиын оқушы» деген ұғым біз үшін тікелей қолдауды қажет ететін бала дегенді білдіреді. Сондықтан әрбір балаға жеке көзқарас, жанашырлық, түсіністік таныту – маңызды қағида.

Жасөспірімдердің құқықбұзушылыққа баруына себеп болатын тағы бір фактор – бос уақытты тиімді пайдаланбау. Осы мәселенің шешімі ретінде мектебімізде түрлі үйірмелер, спорт секциялары, өнер және шығармашылық бағытындағы ұйымдар жұмыс істейді. Бұл ортада оқушылар өз қызығушылықтарын дамытып, қабілеттерін ашуға мүмкіндік алады. Әсіресе, пікірсайыс клубы, шахмат…