Күштік трансформатор физика сабақ жоспары 11 сынып

Сабақтың тақырыбы: Трансформатор.

Сабақтың мақсаты: а/ білімділік мақсаты: оқушыларға трансформатор ұғымын,

трансформатордың атқаратын қызметі, құрылысы, трансформация

коэффициенті, катушканың құрылысы туралы түсінік беру.

ә/ Оқушылардың трансформатор туралы түсініктерін қалыптастыру арқылы

логикалық ойлау қабілеттерін және есеп шығару икем дағдыларын

арттыру. Есте сақтау қабілетін, қабылдауын, зейінін тұрақтандыру.

б/ қарым – қатынас арқылы сөйлеу мәдениетін қалыптастыруға, өз ойын

толық жеткізе алуға тәрбиелеу.

Сабақтың типі: жаңа материалды меңгерту

Сабақтың әдісі: ауызша түсіндіру, сұрақ-жауап, есеп шығару,ойын элементтері

Сабақтың пәнаралық байланысы: Автомобииль құрылысы

Сабақтың көрнекілігі: «Трансформатор» тақырыбындағы презентация, плакаттар, домино, суреттер,трансформатор, катушка, диапроектор

Сабақтың барысы:

І. Ұйымдастыру кезеңі.

білімалушылармен сәлемдесіп, топты түгелдеу. Білімалушыларға сабақтың мақсатымен таныстыру.

ІІ.Жаңа материалды меңгертуге дайындық.

Оқушылар, біз физиканың қандай тарауын қарастырып жатырмыз? (Айнымалы ток. Электр энергиясын өндіру, жеткізу және тұтыну)

Олай болса, алдыңғы өтілген материалдарды еске түсіру үшін «ДОМИНО» ойынын ойнайық.

«ДОМИНО» ойынының сұрақтары:

Айнымалы ток дегеніміз не? (Тізбекте орныққан еріксіз электромагниттік тербелістерді айнымалы ток деп атайды.)

Төменгі кернеуге қанша вольтқа дейінгілер жатады? (1000 В.төмен)

Жоғарғы кернеуге қандай вольттарды атаймыз? (1000 В. жоғары)

Электр тогын қайдан аламыз? (Ағын судан, желден, ЖЭС, АЭС)

Электр энергиясын механикалық энергияға ненің көмегімен айналдырады? (Электр қозғалтқыштардың көмегімен)

Ток генераторы дегеніміз не? Оның негізгі бөліктері мен атқаратын қызметі қандай? (Ток денераторы деп энергияның қандай да бір түрін электр энергиясына айналдыратын қондырғыны айтады. Кез келген индукциялық генератордың негізгі бөліктері мыналар:

Индуктор – магнит өрісін тудыратын қондырғы.

Якорь – ЭҚК индукцияланатын орама;

Щеткалар мен сақиналар – айналып тұрған бөліктерден индукциялық токты шығарып алатын немесе электромагнитерге қоректенетін ток беретін қондырғылар;)

ІІІ. Жаңа материалды меңгерту.

Көптеген жағдайда бiр ток көзiнен әртүрлi кернеуге арналған құралдарды қоректендiру қажет болады. Мысалы, теледидарды 220 В-тық ток көзiне қосқан кезде оның iшiндегi қыздыру шамдарына 6,3 В, транзисторларға 1-2 В, ал электронды-сәулелендiру түтiкшесiне 15000 В кернеу беру қажет. Кернеудi осылай қажетiмiзше көтерiп, немесе төмендету үшiн трансформаторлар деп аталатын құралдар пайдаланылады.

Қуаттың тұрақты дерлік мәнінде айнымалы ток кернеуінің ток күшімен қатар өзгеруін айнымалы токтың трансформациясы дейді.

Айнымалы токтың трансформациясын жүзеге асыратын құрал трансформатор деп аталады. Ол электромагниттік индукция құбылысына негізделген.

Трансформаторды алғаш рет 1878 жылы орыс ғалымы П.Н.Яблочков ойлап тапқан, кейін оны 1882 жылы И.Ф. Усагинжетілдірді. Қарапайым трансформатор ферромагниттi өзекшеге кигiзiлген өткiзгiштердiң екi жақты орамдарынан тұрады