Логикалық есептерді шығару жолдары туралы баяндама

«Ақыл ойды тәртіпке келтіретін математика,

сондықтан оны оқу керек »

М.В.Ломаносов

Математиканы оқыту арқылы мәселені талдай білуге, нақтылауға, ұғымдарды анықтауға, ой қорытулар жасауға дәлелдеуге тағы басқа іс- жүзінде қадам сайын логикалық білім беріледі. Математиканың өмір мен байланысы анық. Миды жаттықтыру үшін адамға математиканы үйрену, есеп шығару, математиканың бүкіл заңдарын басқа ғылымдарды оқығанда пайдаланады. Біздің өміріміздің бәрі бір-бірімен байланысты. Тіршілік құбылыстарын бір- бірінен бөлініп зерттеуге болмайды.

Математиканы оқып үйрену, есеп шығаруды ғана емес, кез келген проблеманы шеше білуге, өз қабілетіңді жетілдіру үшін де қажет. Біз өз өмірімізді мағыналы қылып, барлық жетістіктерге жету үшін табиғаттағы бүкіл білімді пайдалана білуіміз керек. Соның ішінде адамды тез ойлай білуге, аңғарымпаздыққа, ой ұшқырлығына жетелейтін логикалық есептердің орны ерекше.

Қазіргі таңда математикалық логиканы білмейінше, оны ойдағыдай меңгеру қиын екенін түсіне отырып, бүгінгі күні ғылым мен техниканың дамуына байланысты адамзат баласы ой және дене еңбегін жеңілдететін техникалық құрылғылардың түр- түрін ойлап табатын, барлық адамның ойлау қабілетінің ең бір ірі жетістіктері дер едім.

Логикалық тапсырмалар қарапайымнан басталып, бір- бірден қиындап оқушылардың қызметін жақсартады. Логикалық есептерді шығаруда шығармашылықпен жұмыс істеу әрбір оқушыға тиімді. Ең бастысы шығармашылықпен жұмыс істеген адамның өзіне және өз ісіне деген сенімі, жауапкершілігі артады, іскерлік дағдысы қалыптасады.

Сөзім дәлелді болу үшін өз тәжірибеме келейін. Мен сабақ өткізу барысында оқушының математика пәніне қызығушылығын ояту үшін үнемі логикалық тапсырмаларды қолданамын. Сабақтың басында, ортасында, аяғында да қолдануға болады.

Логикалық тапсырмаларды тек есеп түрінде емес, түрлі тапсырмаларды қолдануға болады дер едім.

Сөзім дәлелді болу үшін қолданылған сабақтарымды, сыныптан тыс шараларымды алайын.

Мысалы: 1) Ашық сабақтарым;

5- сынып.Сабақтың тақырыбы: «Ондық бөлшектерді қосу және азайту»

Сабақтың мақсаты. Білімділік. Оқушылардың ондық бөлшекті қосу және азайту тақырыптарынан алған білімдерін жүйелеу,тиянақтау

Дамытушылық: Іскерліктерін, өз бетімен іздену сезімдерін, білімдерін дамыту

Тәрбиелілік: Оқушыларды көпшіл болуға, өз білімін ғана емес басқа оқушылардың білімдеріне жауапкершілікпен қарауға дағдыландыру

Сабақтың типі. Қайталау- пысықтау сабағы

Сабақтың түрі: Сайыс сабақ

Сабақтың әдісі: Деңгейлік тапсырмалар, СТО,Сәйкестендіру тест,Логикалық есеп

Сабақтың көрнекілігі: карточка, интерактивті тақта,

Пән аралық байланыс: геометрия, тарих, өмірмен байланыс

Сабақтың жүрісі: 1. Ұйымдастыру

2.Үй тапсырмасын тексеру

3.Өткенді қайталау

4. Есептер шығапу

5.сәйкестендіру тест

6.Логикалық есептер

7.Қатесін тап

8.Үйге тапсырма

9.Қортынды

Логикалық есептер:

Алғашқы он санның ішінде неше жәй сан бар? (2,3,5,7)

Екі санның қосындысы 6-ға, көбейтіндісі 5-ке,айырмасы 4-ке тең. Олар қандай сандар? (5, 1)

60-ты - ге бөліп, 5-ті қосқанда нәтижесі қандай? (185)

Он екі көлді жайлар отыз үйрек,

Он екі аққу бір шетте жүрер бөлек.

Қырық сегіз сол көлдердің ұясы бар,

Адамға қиын болар мұны білмек. (102)

5)Отыз омыртқа,

Қырық қабырға,

Бәрін ұстап тұрған ауыз омыртқа.(71)

6)+Бес бұтақты қайыңда

Бұтақ сайын бес алма

Біреуін бер Сайынға

Сонда қалмақ неше алма?

Қатесін тап: 5

5-сынып.Сабақтың тақырыбы: Бұрыш тақырыбына есептер шығару

Сабақтың мақсаты:

а) Бұрыш туралы алған түсініктерін пысықтау. Шығармашылық тапсырмаларды орындау барысында қолдана білу.

б) Оқушылардың логикалық ой- өрісін, танымдық қызығушылығын дамыту.Пәнге деген қызығушылығын, белсенділігін арттыру.

в) Оқушыларды математикалық мәдениетке, қиындыққа төзе білуге, ұйымшылдыққа, еңбекқорлыққа тәрбиелеу.

Сабақтың түрі: Бекіту сабағы.

Сабақтың әдісі: Сұрақ- жауап, практикалық.

Сабақтың көрнекілігі: интерактивті тақта, карточкалар

Пән аралық байланыс: геометрия

Сабақтың жүрісі: 1) Ұйымдастыру

2) Үй тапсырмасын сұрау

3) оқулықпен жұмыс

4) сөз жұмбақ шешу «Құрбан айт»

5) Логикалық есеп

6) үйге тапсырма

7) Қортындылау

ІV.Сөз жұмбақ «Құрбан айт»

1.Математикалық амал

2. Бас нүктесі ортақ екі сәуледен құралған фигура

3. Көп бұрыштың қабырғаларының қосындысы

4. Математикалық амал

5.Барлық қабырғалары тең тік төртбұрыш

6.Нәрселерді санау үшін қолданылатын сан

7.180° тең бұрыш

8. Математикалық амал

9.Бұрышты өлшейтін құрал

Жауабы:

1)Қосу, 2).бұрыш,3)периметр, 4)бөлу, 5)квадрат, 6)натурал, 7) жазыңқы 8) азайту,9)транспортирV.

Ү.«Неше үшбұрыш бар»

8-сынып.Сабақтың тақырыбы: Квадрат теңдеулер арқылы есептер шығару

Сабақтың мақсаты: Білімділік: Квадрат теңдеулерді шешуде алған білімдерін жүйелеу, тиянақтау, толықтыру.

Дамытушылық: Оқушылардың логикалық ой-өрісін дамыту, пәнге деген қызығушылығын арттыру,өз бетімен жұмыс жасауға, шығармашылыққа баулу.

Тәрбиелік: Оқушыларды топтық жұмыс арқылы өз ойларын ашық айтып,ойланып жауап беруге, жолдастарының ойын тыңдап, жауабын бағалауға, сыйластыққа, адамгершілікке тәрбиелеу.

Сабақтың типі: Білімді бекіту

Сабақтың түрі: Топтық жарыс сабақ

Сабақтың әдісі: Сұрақ-жауап, топтық тапсырмалар, деңгейлік тапсырмаларды орындау, сәйкестендіру тест, тест, кестелер, формулалар.

Сабақтың көрнекілігі: Интерактивті тақта, слайдтар,парақшалар,формула

Жаңа технология: Оқытудың үш өлшемді әдістемелік жүйесі

Пән аралық байланыс: Қазақ тілі мен әдебиеті,геометрия, өмірмен байланыс

Сабақтың жүрісі: І. Ұйымдастыру

Әдемі әуенмен жүрекшелер тарату

Есептің жалғасын табу арқылы топқа бөліну

Әр топ аттарын қойып, топ ережелерін жазу

ІІ. Үй тапсырмасын сұрау

І. Оқушылық деңгей.

«Қызығушылықты ояту» 1) Сұраққа жауап беру

2)Сәйкестендіру тест

ІІ. Алгоритімдік деңгей.

«Ой қорыту» (оқулықпен жұмыс)

А-деңгей №205 (1,2)

В-деңгей №212(1,2)

ІІІ. Эвристикалық деңгей.

«Ой сергіту» (логикалық сұрақтар)

ІV. Шығармашылық деңгей.

«Ой шыңдау» (тест жұмысы)

V. Психологиялық тренинг.

VІ. Үйге тапсырма

VІІ. Қортындылау: 1) «Дөңгелек үстел» бүгінгі сабақ туралы пікір айту

2)Рефлекция

VІІІ. Бағалау

Бүгінгі сабағымыз «Квадрат теңдеуге берілген есептерді шеше білу»

Сабағымызды қазақтың Ұлы ақыны Абай атамыздың «Ғылым таппай ,мақтанба» өлеңіндегі адамдарды жаман нәрседен алшақ болуға үйреткен сөздерін негізге ала отырып, өткізгелі отырмын. Осы сөздерді тапсырмаларды орындау арқылы табамыз.

«Ой сергіту» (логикалық сұрақтар)

1.Төрт қойдың неше аяғы бар? 16 м

нің квадраты? 24 а

3.Тең қабырғалы үшбұрыштың әр ішкі бұрышы неше градус?

60° л

4. 48 сағат неше тәулік? 2 ш

гм неше тонна? 5 а

6.11-дің квадраты неге тең? 121 ш

7.Әлем картасында Қазақстан жер көлемі бойынша нешінші орында? 9 п

8.Ең кіші натурал сан 1 а

9.Үш май шам жанып тұр, екеуін сөндірсе нешеуі қалады?

2 қ

м

а

л

ш

а

ш

п

а

қ

Мақал: Мал қадірін білмеген, жан қадірін білмейді.

2) Сыныптан тыс шаралар;

Тәрбиелік шараның тақырыбы: « Озық ойлы оқушы »

Тәрбиелік шараның мақсаты:

оқушылардың пәнге деген қызығушылығын, ынтасын аттыру;

логикалық ойлауын, шығармашылық қабілеттерін дамыту;

алғырлыққа, шапшаңдыққа, ұйымшылдыққа тәрбиелеу.

Көрнекілігі: нақыл сөздер.

Түрі: математикалық сайыс.

Жүрісі: Сәлемдесу

І. « Тапқырлық » сайысы ( логикалық есептер)

ІІ. « Біліктілік » сайысы ( формула жазу)

ІІІ. « Ойымды жалғастыру » ( мақал- мәтел)

ІV. Сөз жұмбақ ( үйге тапсыма, шығармашылық жұмыс)

V. « Қас қағым сәт »

Қорытындылау.