Мағжан Жұмабаевқа арналған мақала қазақ әдебиеті

Қазақ әдебиетінің сыршыл да сындарлы ақыны.

Биыл қазақтың ұлы ақыны,бес арыстың бірі, алаш қайраткері жерлесіміз Мағжан Жұмабаевтың туғанына 125 – жыл толады. Қазақ әдебиетінің сыршыл да сындарлы ақыны атанған Мағжан Жұмабаев 1893 жылы Солтүстік Қазақстан облысындағы Сасықкөл жағасында дәутетті отбасында өмірге келген.Қызылжардағы медресеге оқуға түсіп,оны жақсы аяқтайды.Арманы оқу оқып,білімді болу болғандықтан,ол оқу іздеп Уфаға келіп,медресе-Ғалияға оқуға түседі.Медресеге мұғалім болып істейтін белгілі жазушысы Ғалымжан Ибрагимовтың көзіне түседі.Мағжанның үлкен дарын иесі екенін дәл сол кезде танып,өз қамқорлығына алып,қолынан келген көмегін тигізеді.Ол Қазан қаласында Мағжанның «Жалын» атты тұңғыш жинағының жарық көруіне ықпал етіп,Омдыдағы мұғалімдер семинариясына түсуге кеңес береді. 1913-1917 жылдары Омбыдағы мұғалімдер семинариясын үздік бітіріп, «Бірлік» атты әдеби үйірме жұмысына белсене араласады, «Балапан» журналын шығаруға атсалысады.Білімін тереңдету мақсатымен 1923-1926 жылдары В Я Брюсов ашқан Мәскеудегі жоғары көркем әдебиет институтында оқиды.В Я Брюсов оның

талантына сүйсініп, «қазақтың Пушкині» деп атады.Ақынның жанжақтылығына Брюсов: «оның поэзиялық таланты жоғары,табиғаттан дарыған.Оған қоса математикадан,бейнелеу өнерінен,музыкадан білімінің тереңдігі ғажап!» деп таңырқаған.Мағжанның алғашқы өлеңдері ағартушылық жазылды.Ақын өлеңдерінде заман шындығы халықтың басынан өткен тарихи кезеңдермен байланыста түсіндіреледі. Халықтың болашағы үшін күресетін негізгі күш- жастар да,өмір бойы «алаш» ұранын көтеріп өткен Мағжан үшін жастардың орны бөлек.Жастардың бойынан қайрат пен жігерді,таза жүрек пен сүйкімді мінезді,туған жерге деген шексіз махабатты көреді.Ақынның «Бостандық», «Есімде тек таң атсын» атты өлеңдері төңкеріс кезіндегі қазақ даласын көрсетеді.Мағжан Жұмабаев бостандықты аңсаған,сезімі аса күшті өлеңдерінің бірі – «Сағындым».Өлең абақтыда отырған ақынның жан дүниесінен хабар береді.Ақынның анасына,жарына деген сағыныштан туған ыстық сезімі туған жеріне деген махаббатымен астасын жатады.Өмірге құштарлық,айнала- сындағы адамдарға туған табиғатқа,жер-анаға ғашықтық туралы ойлар да- Мағжан өлеңдерінің басты сиапттарының бірі.Ақын нені жырласа да,ерекше махаббатпен, шынайылықпен жырлайды.Сондықтан да оның өлеңдері сырлы,сазды көр