Мағжанның Батыр Баян поэмасы бойынша 8 сынып сабақ

«Батыр Баян» поэмасындағы кейіпкерлерге талдау жасау

Сабақтың мақсаты:

Білімділік: Поэмамен терең таныса отырып, шығармадағы Абылай, Баян, Ноян, қалмақ қызы бейнелерін ашу, кейіпкерлер сипатын сан қырынан талдай отырып, оларға баға бергізу.

Тәрбиелік: Мағжан поэмасындағы образдар жүйесіне баға бере отырып, ақынның асқақ тұлғасы мен бай шығармашылығына деген қызығушылықтары мен сүйіспеншілігін ояту.

Дамытушылық: Оқушыларды сөйлеу мәдениетіне, өзгенің пікірін тыңдай білуге, өзінше ой түюге, шығармашылықпен жұмыс істей білуге үйрету.

Сабақтың түрі: аралас сабақ.

Сабақтың әдісі: алдын - ала тапсырма беру, талдау, жинақтау, пікірталас, сұрақ -

жауап, әңгімелеу.

Сабақтың көрнекілігі: Мағжанның портреті, шығармалар жинағы, пікірлер

жазылған слайдтар.

Пәнаралық байланыс: қазақ тілі мен тарих.

Сабақтың барысы:

І. Ұйымдастыру. Оқушылармен сәлемдесу, оқушылардың сабаққа қатысын тексеру, зейіндерін сабаққа аудару.

ІІ. Негізгі бөлім.

«Батырлық дегеніміз – жан дүниенің ұлы қасиеті».

«Батыр Баян» поэмасын құрылысына қарай талдау.

Жалпы сұрақ.

- Поэмада қазақ халқы тарихындағы қай кезең суреттеледі?

- ХҮІІІ ғасырдағы Жоңғар шапқыншылығы.

І. Шығарманың басталуы (неден?)

ІІ. Оқиғалар байланысы (Баян қайда, батырсыз соғысқа қалай барамыз?)

ІІІ. Дамуы (Ноянның 14 - тегі қалмақ қызын алып қашуы)

ІҮ. Шиеленісуі (Батыр Баян інісі Ноянды, қалмақ қызын атып өлтіреді).

Ү. Шешуі: Батыр Абылайға қарсы өзінің көзқарасын білдірді.

Баян қалмақтарға қарсы шықты.

Оқушыларға жалпы сұрақтар берілді.

- Поэма ұнады ма?

- Поэманың таңғалдырған тұсы.

- Қандай тарихи тұлғалар бар?

- Абылай хан туралы не білеміз?

- Поэмада Абылай қалай суреттеледі?

Оқушылар жауап берді.

Абылай саясаткер, дипломант, 1843 жылғы Жоңғария мемлекетінің әлсіреуіне күш салды.

Дәптермен жұмыс.

Баян туралы білетіндерін жазу.

Тарихи дерек.

1710 - 1757 жылдар аралығында

өмір сүрген. Абылайдың серігі,

ағасы Сары екеуі, Қарағанды

облысында бейіті бар.

Поэма

Жаудың албастысы. Абылайдың

қанаты, қанды балақ серігі.

Ноянның ағасы, ел еркесі.

Ауқымды сұрақтарға кезек.

1) Егер сіз Баянның орнында болсаңыз, не істейсіз?

- Ноянды кері қайтарар едім.

2) Поэмада Баяннан кеткен қателік.

- Сұлу қызды еліне алып келуі.

3) Егер екі жасты Баян өлтірмесе олардың өмірі қалай болар еді?

- Екі жас бақытты өмір сүрер еді.