Мәңгілік елдің батырлары 10 сынып бағдарламасы

Мәңгілік елдің батырлары

Қобыланды батыр

Қабанбай батыр

Бөгенбай батыр

7. Батыр Баян.

8. Салқам Жәңгір.

9-10. Абылай хан

Тапсырма 1. Сандар сөлейді.

Тапсырма 2.

Тапсырма 3. Ой толғау. Абылай хан

Тірек-сызбамен жұмыс

XVIII ғасырдың 50-жылдарындағы үш мемлекеттің сыртқы саясаты

Қытай-жоңғар қатынасы

Жоңғар-қазақ қатынасы

Қытай-қазақ қатынасы

Мына жылдары Қазақстанда қандай оқиға болды?

4.Картадан көрсетіңдер. Абылай қай жерде жерленген?

11-12. Сырым Датұлы

Сырым Датұлы бастаған Кіші жүз қазақтарының көтерілісі

1.1785 жылы Орынбор өлкесінің билеушісі Игельстром Кіші жүздегі жағдайды пайдаланып және II Екатеринаның тапсырмасымен Кіші жүзді басқару жобасын әзірлейді, яғни «Игельстром жобасы» деген атқа ие болган жобаның мәні мен салдары қандай болды?

2. Кестені толтырыңдар.

Көтерілістің жеңілу себептері

Көтерілістің тарихи маңызы

3. "Ойлан, тап!" ойыны: «Қай жылы болды?»

Жылдар

Оқиғалар

Сырым Датұлы бастаған көтерілісшілер қатары 1000 адамға жетті

Көтерілісті басуға арнайы генерал-майор Смирновтың әскері келді.

Орынбор губерниясы таратылды.

Сырымның Орал казактарымен кескілескен күресі.

Сырым тобы Мұғалжар тауларына қарай ойысты.

Ералы Кіші жүз ханы болып сайланды.

Казак әскерінің атаманы Д. Донсковтың қатыгездігі туралы шетелдер коллегиясының мүшесі граф А.А. Безбородкоға шағым жасалды.

Есім хан болып сайланды.

Көтерілістің жеңілуі, аяқталуы.

Сырымның өзін қолдаған ауылдармен бірге

Сырдарияға қарай қонысын өзгертуі.

13-14.Исатай Тайманұлы және Махамбет Өтемісұлы

Тапсырма. Хронологиялық кестені толтыр.

Жылдар

Адамдар

Оқиғалар

1836 ж., ақпан Наурыз Қыркүйек

1837 ж. басы

1837 ж.жаз-күз

1837 ж.қазанның соңы

1837 ж.15 қараша

1837 ж.13 желтоқсан

1838 ж.басы

1838 ж.12 шілде

1845 ж.

Ішкі Ордадағы көтеріліс үш кезеңге бөлінеді

I кезең

1836 жылдар-көтерілістің басты алғышарттарының қалыптасуы

II кезең

1837 жылдың басынан осы жылдың аяғына дейін-көтерілістің етек алған кезеңі, патша жазалаушы әскерімен, хан итаршыларымен қақтығыстар

III кезең

1837 жылдың желтоқсан айынан 1838 жылдың шілде айына дейін- көтерілісшілер күшінің әлсіреп, жеңілу кезеңі

3. "Ойлан, тап!" ойыны.

Қашан?

Қайда?

Қандай оқиға болды?

1837 ж. желтоқсанның 13-і

Жаманқара бекінісінің маңы

1838 ж. басы

Батыр Жоламан Тіленшіұлы жасақтары Кенесарыға қосылды

Ақбұлақ деген жерде

Көтеріліс басшысы Исатай өлтіріліп, көтеріліс талқандалды. Махамбет бастаған топ қоршауды бұзып шықты

1838 ж. шілденің 23-і

Сұлтандар ауылына

1842 ж.

А. Қошайұлы мен Лаубай Монтайұлы бастаған антифеодалдық қозғалыс болды

Орал қаласында

Қозғалыс басшыларына әскери сот болды

жылдардағы Бөкей ордасындағы шаруалар көтерілісі

4.Кестені толтырыңдар.

Көтерілістің барысы

Болған

уақыты

Оқиғалар

Маңызы, ерекшеліктері

5. Исатай мен Махамбет бастаған шаруалар көтерілісінің салдарын талдап көрсетіңдер.

6. К.Қасымұлы генерал-губернаторға жолдаған өтінішінде патша үкіметінің жергілікті басшыларының қандай озбырлықтарын көрсетеді?

15-16,Кенесары хан

1837 – 1847 жылдардағы Кенесары Қасымұлы бастаған көтеріліс

1. Кенесары Қасымұлы бастаған көтерілістің ұлт-азаттық сипатта болғанын немен дәлелдейсіңдер?

2. Кенесары ұйымдастырған феодалдық мемлекеттің хандық биліктегі ерекшеліктері:

1) Хандық кеңесте

2) Хандық сотта

3) Жер саясатында

4) Әскери істе

3.К.Қасымұлы басқарған көтерілістің тарихи маңызы неде екендігін жазыңдар. Өз жауаптарыңды негіздеңдер.

1837 – 1847 жылдардағы Кенесары Қасымұлы бастаған көтеріліс

1. Сызбаны толтырыңдар.

Көтерілістің басталу себептері

Көтерілістің мақсаты

Көтерілістің басты қозғаушы күші

Көтеріліс қамтылған аймақ

Көтерілістің әлеуметтік ұлттық құрылымы

2.Бос орындарды толтыр.

1.Би соттардың орнына ол.................................................. енгізді.

2.Басқаруды ол ...........................................................................арқылы жүзеге асырды.

3.Өзіне сенімді бастырлар, би-сұлтандардан ........................................................ құрды.

17. Тарихи шығарма жазу

Тақырыбы: «Тарихи тұлғалар және ұрпақ жалғастығы»

«Ел қорғаған батырлар»

«Елі үшін жанын қиған батырлар»

«Қазақтың атын шығарған батырлар» т.б.

18-19. Рефераттар.

Реферат тақырыптары:

Қабанбай батыр

Бөгенбай батыр

Баян батыр

Салқам Жәңгір

Абылай хан

Сырым Датұлы

Исатай Тайманұлы және Махамбет Өтемісұлы

Кенесары Қасымұлы

Оқушылар жоғарыда берілген тақырыптардың біреуін таңдап, реферат дайындайды. Даярлаған рефераттарын қорғайды.

20-21. Амангелді Иманов-халық батыры.

Анаграмма. «Амангелді»

А

М

А

Н

Г

Е

Л

Д

І

1. Қарқара көтерілісінің көрнекті ұйымдастырушыларының бірі.

2. "Картқожа" романының авторы.

3. Мерке ауданы Құрақты болысындагы көтеріліс басшысы.

4. Верный уезіндегі көтеріліс басшысы.

5. Патша үкіметінің саясатын айыптаған, Қостанайдағы социал-демократиялық ұйымды құрушылардың бірі.

6. Қарқара көтерілісінің ұйымдастырушыларының бірі.

7. "Тар жол, тайғак кешу" романының авторы.

8. 1916 жылы көтеріліске байланысты өз көзқарасын ұсынған қазақтың либерал-демократтарының бірі.

9. Торғай өңіріндегі көтеріліс басшыларының бірі, атақты мерген.

https://storage.kaztube.kz:8080/storage2/video/8e/db/61/07/94/8edb610794950ec6bdd72ed0de999b82.mp4

Тапсырма 1. Амангелді батыр –тарихи тұлға.

Амангелді батыр

Тапсырма: Амангелді сарбаздарының жасақталу ерекшелігіне сипаттама бер.

Төмендегі әдеби шығармаларды сәйкестіру . Көркем әдебиеттерден үзінді жазып келу

22. Кейкі батыр.

Тапсырма. Хронологиялық кестені толтыр.

Жылдар

Оқиғалар

Тапсырма 2.

Кейкі батыр

23. Бауыржан Момышұлы

Тапсырма: 1. Бауыржан атамыздың нақыл сөздерін жазып келу.

2. « Ұщқан ұя» шығармасынан үзінде жазып келу.

3. Бауыржан атамыздың келіні Зейнеп апайдың ұлағатты сөздерін тауып жазып келу

4. « Жаудан да , даудан да қорықпаған басым 3 нәрседен қорқам. Ол......» жалғастырып жазу, мағынасын ашу

24-25. Шығыстың қос шынары

Тапсырма: « Бейбіт өмірдің батыр қыздары деп кімдерді айтар едік» – эссе жазып келу

26. Сұлтан Баймағамбетов

Тапсырма 2. Сұлтан Баймағамбетов кім?

Сұлтан

« Батыр есімі мәңгілік» эссе жазу

27. Талғат Бигелдинов, Төлеген Тоқтаров, Р.Қошқарбаев

Тапсырма: оқушыларды 3 топқа бөліп, 3 тұлғаға хронологиялық кесте құрастыру.

Жылдар

Оқиғалар

29. Қазақстандық партизан-Қасым Қайсенов

Тапсырма: « Жау тылында» кітабынан үзінді жазып келу.

30. Қайрат Рысқұлбеков.

Тапсырма: « Мен қазақпын мың өліп, мың тірілген...» эссе жазып келу

Қайраттың отбасына жазған хатынан үзінді.

Амандық хат!!!

Армысыздар Рысқұлбековтер әулеті,

Біреудің қымбат та ыстық ұлы ұясы.

Біреуді бір көруге зәру қылған,

Шыңнан биік, қиямет қайым құз қиясы.

Жанымның туып - өскен жылы ордасы,

Сол жерден басталған ғой өмір басы.

Жоқ менде жылы ұя бұл жалғанда,

Одан артық, одан қымбат, одан жақсы.

Я, дендерің сау, жағдайларың жақсы мА?

Жақсы ма екен, жұмыс, оқу барысы да?

Аман ба екен ауру-сырқат пәледен

Үйдегі барлық жан да , анам да.

Әрқашанда сендер аман болыңдаршы,

Күліп-ойнап бір-біріңді сыйлаңдаршы.

Болмашыға ренжіспей, жанжалдаспай,

Жүріңдерші барлы-жоқты ептеп-септей.

31. Тарихи шығарма

Тақырыбы: «Ел қорғаған батырлар».

32-33. Рефераттар қорғау.

Реферат тақырыптары:

Амангелді Иманов – халық батыры.

Кейкі батыр

Б.Момышұлы

Шығыстың қос шынары

Даңқты жерлесіміз - Сұлтан Баймағамбетов

Т.Бигелдинов, Т.Тоқтаров, Р.Қошқарбаев

Қазақстандық партизан – Қасым Қайсенов.

Оқушылар жоғарыда берілген тақыраптардың біреуін таңдап, реферат дайындайды. Даярлаған рефераттарын қорғайды

34. Тест орындау

1. Е.Пугачев бастаған шаруалар соғысы болған жылдар:

1) 1773-1772 жылдар;

2) 1773-1775 жылдар;

3) 1776-1778 жылдар;

4)1783-1885 жылдар.

2. Пугачев бастаған шаруалар соғысына қатысқан қазақ жүздері:

1) Орта жүз, Ұлы жүз;

2) Ортажүз, Ұлыжүз, Кіші жүз;

3) Кіші жүз, Ұлы жүз;

4) Кіші жүз, Орта жүз.

3. Кіші жүз қазақтарының шаруалар соғысына қатысуының кезеңдері:

1) 2 кезең;

2) 3 кезең;

3) 5 кезең;

4) 4кезең.

4. Кіші жүзде Пугачев көтерілісін қолдап, көмек берген сұлтан:

1) Айшуақ;

2) Ералы;

3) Досалы;

4) Нұрғожа.

5. Орта жүзде көтерілісті қолдауға старшындармен келісе отырып, шешім қабылдаған би:

1) Дәуітбай би;

2) Қазыбек би;

3) Жоламан би;

4) Мұратбек би.

6. Казақтардың Сібір шебіне шабуыл жасаған жылы:

1) 1773 жыл;

2) 1774 жыл;

3) 1776 жыл;

4)1777 жыл.

7.1774-1775 жылдары патша үкіметі Сібір шебіндегі тұрақты әскер санын:

1) азайтты;

2) көбейтті;

3) 620 адамға жеткізді;

4) 1035 адамға жеткізді.

8. Пугачев көтерілісі жеңілгеннен кейін қазақтардың қозғалысы:

1) тоқтады;

2) тоқтаған жоқ;

3) Сырым Датұлы көтерілісіне жалғасты;

4) 1776 ж. көтеріліс әлсіреп, басылды.

1. Әбілқайыр хан қай жылы өлтірілді?

а) 1728 жылы;

ә) 1738 жылы;

б) 1748 жылы;

в) 1758 жылы

2. XVII ғасырдың екінші жартысында патша өкіметінің Қазақстанды отарлауы неден көрінді?

а) орыс шаруаларын әкелуден;

ә) реформалар жцргізуден;

б) хандық билікті жоюдан;

в) әскери шептер салудан.

3. Жоңғар мемлекеті тарих сахнасынан қай жылы кетті?

а) 1745 жылы;

ә) 1749 жылы;

б) 1755 жылы;

в) 1758 жылы.

4. Жоңғар аумағын кім жаулап алды?

а) Ресей;

ә) Қытай;

б) Қоқан хандығы;

в) Қазақ хандығы.

5. Жоңғар жерінде 1761 ж. қандай әкімшілік бірлестік құрылды?

а) Қашқар;

ә) Құлжа;

б) Шәуешек;

в) Шыңжаң.

6. Орта Азия көпестері жиі келетін Қазақстандагы ірі сауда орталығының бірі:

а) Қызылжар;

ә) Семей;

б) Кереку;

в) Түркістан.

7. Жайық бойына қазақтардың малын жаюға қашан шек қойылды?

а) 1731 жылы;

ә) 1745 жылы;

б) 1756 жылы;

в) 1762 жылы.

8. Абылай хан қай жылдары өмір сүрді?

а) 1711-1781 жылдары;

ә) 1700-1770 жылдары;

б) 1680-1775 жылдары;

в) 1680-1765 жылдары.

9. Орта жүз ханы Әбілмәмбет пен Абылай сұлтан Ресей империясының билігін қашан мойындады?

а) 1738 жылы;

ә) 1739 жылы;

б) 1740 жылы;

в) 1741 жылы.

10. Абылай тұсында қай жылы қытайлар қазақ шекарасына басып кірді?

а) 1754 жылы;

ә) 1758 жылы;

б) 1762 жылы;

в) 1771 жылы.

11. Абылай тұсында хан билігі туралы қандай өзгеріс енгізілді?

а) хандық кеңес енгізілді;

ә) хан билігін шектеулі етті;

б) хандық билікті шектеусіз етті;

в) хан би кеңесінің шешімі мен есептесетін болды.

12. Е. Пугачев бастаған соғыс қай жылдары болды?

а) 1763-1765 жылдары;

ә) 17 73-17 75 жылдары;

б) 1783-1785 жылдары;

в) 17 93-1795 жылдары.

13. Қазақ шаруаларының Е. Пугачев соғысына қатысуына не түрткі болды?

а) саяси мәселелер;

ә) діни мәселелер;

б) жер мәселесі;

в) хандық биліктің жойылуы.