Манометрлер тақырыбындағы ашық сабақ, 7 сынып

Күні: 19.02.2015 ж

Физика. 7-сынып

Сабақ тақырыбы: §42.§43.Манометрлер. Сорғылар.

Сабақ мақсаты:

1. Оқушыларға манометрлер, олардың түрлері, сорғының

құрылысы, жұмыс істеу принциптері туралы ұғым қалыптастыру. 2. Оқушыларды өз бетімен ғылыми ой қорытындыларын

жасай алуға жетелеу. 3. Оқушыларды жауапкершілікке, тиянақтылыққа,

еңбекқорлыққа, ізденімпаздыққа тәрбиелеу. Сабақ түрі: аралас

Сабақ әдісі: баяндау, сұрақ-жауап

Техникалық оқыту құралдары: компьютер, экран, деңгейлік тапсырмалар, тоқыма жіп

Демонстрациялар: шприц арқылы сұйықтықты сору.

Сабақ барысы:

І. Ұйымдастыру кезеңі.

ІІ. Үй тапсырмасы бойынша сұрақтар: «Өрмекші торы» ойыны.

Мақсаты: оқушылар қоржыннан тапсырма жасырылған парақты алып, онда жазылған сұраққа жауап беру арқылы жіпті келесі оқушыға лақтырады.

1. Атмосфера деген не? Оның құрамы қандай? 2. Атмосфераның негізгі қабаттарын ата. 3. Қалыпты атмосфералық қысым деген не? 4. Қалыпты атмосфералық қысымның мәні қаншаға тең

және оны паскальға айналдырғанда қанша болады? 5. Атмосфералық қысымның өлшем бірлігіне не алынған? 6. Альтиметр деген не? 7. Атмосфераның ең төменгі қабатын ата. 8. Тропосферадан кейінгі қабат 9. Альтиметрлер қайда қолданылады? 10. Атмосфералық ауа райына да байланысты өзгеріп отыратынын кімдер дәлелдеген? 11. Адам қандай қашықтыққа дейін өмір сүре алады? 12. Анероид дегеніміз не және қандай мағынаны білдіреді?

13. Атмосфералық қысымның сандық мәнін есептеген ғалым және ол қысымды өлшеу үшін қандай құралды ойлап тапты? Ой қозғау: Үй тапсырмасына берілген шығармашылық тапсырмалар сұралады.

ІІІ. Жаңа сабақ.

Атмосфералық қысымнан жоғары немес төмен қысымды өлшеу үшін қолданылатын аспап манометр деп аталады. Манометрлер - грекше манос-сирек, тығыз емес, метрео - өлшеймін деген мағынаны білдіреді.

АШЫҚ СҰЙЫҚ МАНОМЕТР

Қарапайым ашық сұйық манометр латын әрпі U пішінді шыны түтіктен тұрады. Түтікке қандай да бір сұйық (май, спирт, су) құйылады. Түтіктің бір жағы ашық қалдырылып, екінші жағы резеңке түтікшемен жалғасады.

Бурдон манометрі

Техникада көбінесе сұйықтың, газдың немесе будың қысымын өлшеу үшін түтікті метелл манометр қолданылады, кейде оны Бурдон манометрі деп те атайды. Оның жұмыс істеу принципі үрлеген кезде түзулене түсетін сыбызғы тәрізді ойыншыққа ұқсайды. Түтікті манометрді 1848 жылы француз ғалымы Э.Бурдон ойлап тапқан.

Металл манометрдің негізгі бөлігі- доға тәрізді иілген металл түтікше.

1- доға тәрізді иілген

металлтүтікше 2-меңзер

3-тісті тегершіктер

4-кран

СФИГМОМАНОМЕТР

Адамның қан айналым жүйесіндегі қысым сфигмоманометр немесе сфигмотанометрмен өлшенеді. ГРЕКШЕ СФИГМОС – ЖҮРЕК СОҒУЫ)

СОРҒЫЛАР

Сорғылар –атмосфералық қысымның әрекетіне негізделген құрылғылардың бірі. Сорғыларды пайдалануда сұйықтар мен газдарда бағытталған қозғалысты тудыруға болады.

Су сорғысының құрылысы:

Жұптық жұмысқа дайындық: Оқушыларға физикалық шамалар және олардың өлшем бірліктері бар қағазшалар беріледі. Физикалық шама өзінің өлшем бірлігін табу арқылы оқушылар жұптасады.

1- металл манометр

2-манжет

3-манжетте қысым тудыруға арналған алмұрт

пішінді құрылғы

1-сорғы корпусы

2-саңылау

3- поршень

4-нипель

1- цилиндр

2-поршень

3- қақпақшалар

4-құбыр

5-кран