Мақжан Жұмабаевтың Түркістан өлеңіне ашық сабақ

Қысқа мерзімді сабақ жоспары.

Сабақ: әдебиеттік оқу

Мектеп: №28 жалпы орта мектеп

Күні: 26.03.2018ж.

Мұғалімнің аты-жөні: Сарыпбекова Замира Абдиманаповна

Сынып: 4 "Б"

Қатысқандар: Қатыспағандар:

Тараудың аты:

ЖАРЫҚ ЖҰЛДЫЗДАР

Сабақтың тақырыбы:

Мағжан Жұмабаев. «Түркістан»

Осы сабақта қол жеткізілетін оқу мақсаттары:

Тыңдалым: М.Жұмабаевтың өмірі мен қызметіне,Түркістан тарихына шолу, қаланың тарихи кезеңдері мен түркі әлеміндегі болмысын ролін ашып көрсету.Түркістан қаласының заманауи жаңғыруы туралы түсіну.

Айтылым: Мақал-мәтелдер, тірек сөздер, терминдер мен архаизм, неологизмдерді дұрыс қолдана отырып, өлеңнің мазмұнын дамыту.

Сабақтың мақсаты:

1.Барлық оқушылар:

Өлеңді түсініп оқи алады

2.Оқушылардың басым бөлігі:

Өлеңнің мазмұнын айтып бере алады

3.Кейбір оқушылар:

Өлеңді салыстырады, қандай мақсатта жазылғанын және тәрбиелік мәнін түсінеді, ойын толық жеткізеді.

Құндылықтарға баулу

Түркістан мәдениетінің терең тарихи - рухани құндылық екендігін тусіну.

Пәнаралық байланыс

География, бейнелеу өнері, тарих, музыка.

Осыған дейін меңгерілген білім:

Мағжан Жұмабаевтың өмірі мен қызметі, өлеңдері және оның қазақ қоғамындағы алатын орны туралы айтады

Сабақ барысы:

Сабақтың жоспарланған кезеңдері

Сабақтағы жоспарланған жаттығу түрлері

Ресурстар

Сабақтың басы.

Ұйымдастыру кезеңі.

Бағалау критерийлері

Үй тапсырмасын тексеру.

Ынтымақтастық атмосферасын құру. Үш тілде (қазақ, орыс, ағылшын) сәлемдесу. «Шаттық шеңбері» Жылы тілектер тренингі.

Бағалау шкаласы бойынша ( Мұндағы нотаның суреті М.Жұмабаев халық жауы болып атылып кетсе де, «Бәрінен де сен сұлу» әні қазақ жастарының рухын көтеріп бүгінге дейін өмір сүруде екенін білдіреді десек болады.)

Топқа бірігу. Топқа бірігу.Үстел үстіне қызыл, жасыл, сары түсті қаламсаптар қойылады. Қатысушылар осы қаламсаптардан әрқайсысы біреуден алады да, түстері бойынша топтарға бірігу қажеттілігі ескертіліп, топтарына бөлек топтасуға мүмкіндік беріледі. Қызыл түсті қаламсап алған оқушылар «Тұран» тобы, көк түсті қаламсап алған оқушылар «Яссы» тобы, сары түсті қаламсап алған оқушылар «Түркістан» тобы болып бірігеді, өз орындарына жайғасады. Топ көшбасшысын сайлап алуға 1 минут беріледі. Бағалау парағы әрбіріне таратылып, баға қою тәртібі түсіндіріледі. (Көшбасшы өз тобының мүшелерін ақылдаса бағалап отыруы қажет). Мұғалім үйге берілген бөлім бойынша қайталау тапсырмасын сұрақ-жауап әдісі арқылы қорытындылайды.

Халық ертегісі дегеніміз не? Қандай халық ертегілерін білесіз?

Әдеби ертегі мен халық ертегісінің ұқсастығы неде?

Мысал деп нені айтамыз? Қандай мысалдар білесіз?

Ы.Алтынсарин жөнінде не білесіз?

А.Байтұрсыновтың әдебиеттегі орны.

С.Торайғыров жөнінде не білесіз?

Диалог дегеніміз не?

Монолог дегеніміз не?

«Қара батыр», «Әйел-Ана» ертегілерінің қандай айырмашылықтары бар?

«Арыстан мен Тышқан» мысалындағы арыстан мен тышқан әрекетінен адамның қандай қасиеттерін аңғаруға болады?

«Қырық мысал» кімнің шығармасы?

«Бірлік», «ынтымақ» туралы қандай мақал білесіз?

«Дән – қауынның жүрегі. Осы өлмесе, ол мәңгі жасайды» дегенді қалай түсінесіз?

«Қара батыр» ертегісінде балаға қай құс қайырымдылық жасады?

Әдеби ертегі дегеніміз не? Қандай әдеби ертегілерді білесіз?

Үй тапсырмасын қорытындылау.

(«Бас бармақ» әдісі арқылы топтар бірін- бірі бағалау)

«Миға шабуыл» әдісі

Ортаға «Тайқазан» макетін қою арқылы қатысушылардың қызығушылығын ояту. Бұл қандай зат?, «Тайқазан» туралы кім не біледі?

Тайқазан Қожа Ахмет Яссауидің кесенесінің қақ ортасында орналасқан. Ал тура төбесінен Ай мен Жұлдыздар көрініп тұратын тесік қалдырылған. Біз Тайқазанға жан бітірейік.Осы жерден қазанға бірнеше жұлдыздар түскендей және бұл жұлдыздар Түркі әлемінде есімдері зор ілтипатпен, үлкен құрметпен танылған рухани жарық жұлдыздар. Қане, қарап жіберейік. Абай Құнанбаев, Ыбырай Алтынсарин, Міржақып Дулатов, Мұхтар Әуезов, Мағжан Жұмабаев, Шоқан Уәлиханов, Спандияр Көбеев, Шерхан Мұртаза, Әнуарбек Жапаров,т.б. Бізге Аспаннан тек қана «Жарық жұлдыздар» түскен екен. Демек, алдағы уақытта «Жарық жұлдыздар» бөлімінде осы тұлғалардың жарқын бейнесі, өшпес өнегесі туралы әңгіме-естеліктермен, қазақ әдебиетінде өшпес із қалдырған әйгілі адамдардың шығармаларымен танысамыз. Түркі тілдес мемлекеттер шеңберінде «ТҮРКСОЙ» халықаралық ұйымының бастауымен 2018 жылды «Мағжан Жұмабаев жылы» деп Түркияның Анкара қаласынан бастау алған іс-шараға біз де қатысып, бүгінгі сабақта Алаш арысы М.Жұмабаев жайлы білетін боламыз. Ақынның әрбір шығармасында туған еліне, жеріне деген сүйіспеншілік аңғарылады. Сондай шығармасының бірі – «Түркістан» өлеңі. Ақынның шабытын оятқан қала жайында бейне роликке назар аударайық.

(Мұғалім қажетті деректерді түртіп алып отыру қажеттілігін ескертеді).

Оқушыларды түгелдеп,оқу

құралдарын

тексеру

«Тұран» тобы

«Яссы» тобы

«Түркістан» тобы

Тайқазанның

макеті

Бірнеше жұлдыздардың суреттері

Сабақтың ортасы

Жаңа сабақты түсіндіру. Оқулықпен жұмыс.

Қалыптастырушы бағалау

Дәптермен жұмыс

Сабақтың соңы

Үйге тапсырма

Бейнеролик көрсетіледі. «Түркістан». Түркістан қаласының тарихы туралы көрсетіледі. Көнерген сөздер мен түсінуге тиісті терминдерге түсінік беріледі. Әркім өз дәптеріне көрген бейне қойылымнан керегін жазып отыруға кеңес беріледі.

Тұран- көне түріктер мекені.

Несібі- байлығы, ырысы

Ер Түрік-кең ақылды, отты жүректі батыр

Алты Алаш-қазақ, қырғыз, балқар, қарашай, жағауыз, өзбек т.б.

Ер Түріктің бесігі- бүкіл түркінің рухани астанасы (Бейнероликтен кейін глоссарий көрсетіліп жіберіледі).

Мағынаны тану:Топ мүшелері бейнероликтен көрген жайттарды дәптерге сүйене отырып айтып өтеді.