Марфуға Айтқожаның 80 жылдығына арналған әдеби кеш

Садықбаева Толқын Төлеубекқызы Талдықорған политехникалық колледжінің қазақ тілі мен әдебиеті пәнінің оқытушысы

Марфуға Айтқожаның 80 жылдығына орай «Жыр жазамын жүрегімнен » атты әдеби кеш

Мақсаты: мемлекеттік тілдің қолданылу аясын кеңейту, тіл мәдениетін көтеру, көркем әдебиетті насихаттау, талапты, талантты жастардың шығармашылық ізденістерін ынталандыру, ақиық ақын Марфуға Айтқожа шығармашылығын жастар арасында насихаттау.

1. Кіріспе сөз: Оның жыр жинақтарында ақындықтың ақ құсын көрсететін әсем сезім мен мөлдір тіл, бұлақ суындай әдемі сөз, өзінің табиғи ағынымен жаныңа жай тапқызатын тіркестер баршылық. (Т.Кәкішев) М. Айтқожа жырлаған жырлар - ақынның өзіндік толғаныстары, өзіндік түйіні көзге шалынып отырады. Ол табиғаттың басқалар көрмеген жаңа бір көріністерін, жұмбақ сырларын, әсем сұлулығын ашуға бар ынтасын қояды. Ақын лирикасының үлкен кейіпкерлері – қазақтың құба даласы, отаны атамекені.

2. Марфуға Айтқожа туралы бейне ролик көрсету. 2-3 мин

1 жүргізуші: Армысыздар, «Жыр жазамын жүрегімнен» атты кешке келген құрметті оқытушылар мен білімгерлер!

2 жүргізуші: Бүгінгі өткізілгелі отырған әдеби кешіміз поэзия әлемінде өзіндік үн, өзіндік сыр, өзіндік бояу, ажары бар, сырлы да нәзік өлеңдерімен оқырман қауымын елең еткізіп, жырмен тербеп жүрген, есімі республикаға танымал дарынды ақындарымыздың бірі - жерлесіміз Марфуға Айтқожаның 80 жылдық мерейтойына арналады.

1 жүргізуші: Автор жайлы айтар болсақ, Марфуға Айтхожа 1936 жылы 25 тамызда Құлжа қаласында (ҚХР) дүниеге келген. 1956 жылы Құлжадағы қыздар гимназиясын, әл-Фараби атындағы Қазақ Мемлекеттік ұлттық университетінің филология факультетін (1965), Мәскеудегі жоғары әдеби курсты бітірген (1971). 2 жүргізуші: Тәркі дүние! Тартсаң да етегімнен, Жүргем жоқ ырқыңа еріп, жетегіңмен. Жалтарыссыз, Бірбеткей мінезіммен, Бір күні бұл пәниден өтемін мен,- деп, жыр жауһарын төккен - Марфуға Айтхожа.

2 жүргізуші:

Дүниеге шыр етіп сәбидің келгені - өлең, оның бесікке бөленіп, анасын емгені - өлең, қаз-қаз тұрып, тәй-тәй басқаны - өлең, бозбала мен бойжеткен болып сырласқаны, қырды асқаны - өлең, жігіт болып, қалыңдық болып қалжыңдасқаны - өлең, аға не жеңеше болып есейгені - өлең, ақсақал не ана болып ақыл айтқаны - өлең. Өмірге келген күннен оның өлең сапары- өмір сапары басталды. Бесікте жатқан кезінде тыңдаған бесік жырының әуені көкірегіне ұя салды. Бұл туралы ақын Олжас: «Әрбір ақынның өз әні бар. Марфуға Айтқожаның да өз әуезі бар. Менің поэзия мен әнді салыстыруым да кездейсоқ емес», - деуі тегін емес.

1 жүргізуші: Әзілхан Нұршайықов: «Ақындықтың асқар шыңына шыққан, шашасына шаң жуытпас Марфуға ақынның» шығармашылық жолының тұсауы Жұмағали Саиннің ақ батасымен «Қазақ әдебиеті» газетінде 1950 жылы жарияланған топтама өлеңдерімен кесілді,- деген еді. 2 жүргізуші: Ақын үздіксіз іздену, үйрену, талаптану арқасында өзінің бойына біткен табиғи дарынын жетілдіріп, белестен белеске шығып, өз биігіне жеткен ақын» деген бағыттарда жылы пікірлер айтылып келеді. Соның дәлелі - Қазақстан Мемлекеттік сыйлығының лауреаты атануы. Талай толқын жас буынды туған елді, жерді сүюге тәрбиелеген өр, тәкаппар жырлары үшін Елбасының өз қолынан «Құрмет», «Парасат» ордендерін алды. Қырықтан астам алыс-жақын шет ел тілдеріне өлеңдері аударылып, басылып шықты.

1 жүргізуші: Назарларыңызға ақынның атасы, анасы және ұлы тұлғаларға арналған өлеңдерін ұсынамыз. «Айтқожа қажы», «Ұйықта енді алаңсыз», «Жан аға», «Алдында бар ғаламды жүгіндірген», «Мұхтар аға»

2 жүргізуші: Туған жер, қатар өскен құрбы, атамекен, елге деген махаббат, перзенттік парыз туралы тебірене жыр шертпейтін ақын жоқ. Туған жерді жырлау - барлық ақынның перзенттік парызы. Туған үйіңмен, туған жеріңмен үлкен Отаның басталады. Балалық, жастық, махаббаттың да ұясы сол.

1 жүргізуші: М. Айтхожа жырлаған туған жер табиғатынан ақынның өзіндік толғаныстары, өзіндік түйіні көзге шалынып отырады. Ол табиғаттың басқалар көрмеген жаңа бір көріністерін, жұмбақ сырларын, әсем сұлулығын ашуға бар ынтасын қояды. «О,туған ел», «Шыңбұлақ», «Туған ел жүрегінде»

2 жүргізуші: Марфуға Айтхожаның жан – жақты ашылып, жыр гауһарын шашқандай ерекше шабытқа бөленіп жырлайтын тақырыбы табиғат лирикасы екен. Табиғат ақын үшін – шабыт көзі ғана емес, өмірдің философиясы, жүрек тынысы, көз нұры, тіршіліктің мән – мағынасы.

1 жүргізуші: