Масса тақырыбы сабақ жоспары 7-сыныпқа

Сабақ тақырыбы: МАССА ЖӘНЕ ДЕНЕНІҢ МАССАСЫН ӨЛШЕУ

Сабақ түрі: Жаңа тақырыпты түсіну және өтілген тақырып бойынша білім мен біліктілікті дамыту. Сабақтың оқу мақсаттары:

таразылардың (электронды,серіппелі, рычагты)

көмегімен дененің массасын өлшеу; туынды өлшем бірліктер мен негізгі ХБЖ бірліктерді

ажырату. Жетістік критериялар ы

Масса ұғымына анықтама бере алады; Шамалардың өзгеруі қандай параметрлерге тәуелді болатындығын сипаттай алады; Иінді таразының көмегімен дене массасвн өлшей алады.

Құндылықта рды дарыту:

Оқушылардың танымын кеңейту; Оқушылардың функционалдық сауаттылықтарын дамыту; Оқуда өзінділік пен жауапкершілікті дамыту; Логикалық ойлау, салыстыру, өздігінен қорытынды

жасау дағдыларын дамыту; Белсенділік, шығармашылық қызығушылық ояту.. Тілдік мақсаттар:

Оқушылар «масса», «көлем» терминдерін жазбаша және ауызша біледі. Арнайы пәндік лексикалық терминология: масса, биіктік, ұзындық, ен, аудан, көлем, тығыздық. Диалогқа арналған тіркестер Әр түрлі денелердің массасы әр түүрлі болады. Пәнаралық байланыс:

Математика сабақтарында оқушылар массаның негізгі және туынды өлшем бірліктерін біледі: кг, грамм, тонна, шамаларды бір біріне айналдыра алады. Алдыңғы білім:

Алдыңғы сабақтарда оқушылар құралдардың бөлік құны ұғымын, тура өлшеулерді қателіктерді ескере отырып жазуды үйренген. Мәліметтерді жинау барысында кесте толтыру ережелерімен таныс.

Жоспар Сабақтың кезеңдері

Сабақтағы жоспарланған іс-әрекет Ресурстар

Сабақтың басы

0-2 мин.

3-5 мин.

6-11 мин.

(Т) Ұйымдастыру кезеңі. Мұғалім сыныптың сабаққа даярлығын тексереді.

Мұғалім оқушыларды сабақтың мақсаты мен міндеттерімен таныстырады.

Негізгі міндет дененің массасын иінді таразымен өлшеуді үйрену.

(Т/D) Оқушылардың назарын жаңа сабаққа аудару мақсатында мәселе қойылады.

Демонстрация: Ілінген бөтелкелерді қағаз

Екі бөтелке

12-15 мин.

парағының көмегімен орнынан қозғалту керек.

Сұрақ: Неге бөтелкелердің бірін орнынан қозғалта алмадық?

Жұппен талқылау. Оқушылардың әрбір жұбының жауабы. Жауап нұсқалары тақтаға жазылады.

1. Демонстрация. Үй таразылары

(серіппелі таразы).

Сұрақ: Бұл зат күнделікті өмірде не үшін қолданылады? Біз оның көмегімен нені білеміз? Осындай таразылардың көмегімен массаны қалай анықтайды?

Мүмкін, соңғы сұраққа барлығы жауап бере алмайтын шығар, ал егер оқушылардың біреуі білетін болса, сол оқушыдан оның қолдану тәсілін көрсетуін сұраңыз. Сұрақ қойыңыз: егер дене массасы осы таразы өлшей алатын шамадан асып кетсе не болар еді?

2. Демонстрация. Әсерлесу нәтижесінде дене жылдамдықтарының өзгеретіндігін және осы өзгеру шамасының әр денеде әр түрлі болатындығын екі арбашаның көмегімен демонстрациялау. Алдымен массалары бірдей арбашалар демонстрацияланады, сонан соң массалар әр түрлі арбашалармен демонстрация көрсетіледі. Нәтижелерін салыстырады.

Сұрақ: Осы тәжірибенің негізінде қандай қорытынды жасауға болады?

1). Денелердің әрекеттесуі оның жылдамдығының өзгеруіне алып келеді.

2). Әсерлесуден кейін денелердің алатын жылдамдықтары олардың массаларына байланысты болады.

3). Әсерлесуге байланысты олардың массалары туралы болжам жасауға болады.

(1 боялған суы бар, 2 бос)

Серіппелі таразы

Демонстраци ялық арбашалар

16-26 мин

(Т) Жаңа тақырыпты меңгеру. Массаның анықтамасы енгізіледі. Дененің массасы Өткізілген тәжірибелер бойынша массасы көп дене өз жылдамдығын аз шамаға өзгертеді деген қорытынды жасауға болады. Денелердің бірінің массасын білу арқылы екіншісінің массасы туралы болжам жасауға болады:

 Егер әрекеттесу нәтижесінде денелер жылдамдықтары бірдей шамаға өзгерген

презентация

27-35 мин

болса, ол денелердің массасы бірдей.  Егер жылдамдықтар әр түрлі шамаға өзгерген болса, екінші дененің массасын осы денелердің жылдамдықтарының қатынасы арқылы табуға болады. ХБЖ массасның бірлігі ретінде 1 кг қабылданған. Массаның эталоны Франциядағы Севр қаласында сақтаулы.

Сұрақ: Бұл эталон не үшін қажет? Егер уақыт өте келе эталон өзгеретін болса, не болар еді? Массаның туынды өлшем бірліктері: 1 г = 0,001 кг 1 т = 1000 кг 1 мг = 0,000001 кг 1 ц = 100 кг 1т=10 ц Физикадан масса m әрпімен белгіленеді.

(АСТ/LAB) Денелерді өлшеу. Оқушылар иінді таразымен өлшеулер жүргізеді. ТҚ және өлшеу ережелері талқыланады. Өлшеу нәтижелерін тексеруді өздігінен электронды таразылардың көмегімен жүзеге асырады. Мұғалім өлшеу процесін бақылайды, таразыны баптауға көмектеседі, әр оқушыға таразының қосымша шкаласымен қалай жұмыс жасау керек екендігін түсіндіреді.

Өлшеу бойынша нұсқау ауызша беріледі.

1. Таразыны шкаласын өзіңізге қаратып

қойыңыз. Жүгірткіні сол жақ шетіне қарай жылжытыңыз. 2. Таразы табақшаларының тепе теңдігіне

көз жеткізіңіз. Қажет болған жағдайда таразының оң жағындағы бұранданы бұрап теңдікке келтіріңіз. 3. Массасы өлшенетін денені абайлап

таразының бір табағына, ал гир тастарын екінші табағына салыңыз. 4. Массасы өте аз гир тастарын арнайы

қысқыштың көмегімен ұстаңыз. 5. Таразы өлшей алатын шамадан артық

жүкті өлшеуге болмайды. 6. Қажет болған жағдайда таразы

шкаласындағы жүгірткіні жылжытыңыз.

Таразы, дұрыс және бұрыс пішінді әр түрлі денелер.