Математикадан сыныптан тыс викторина сценарийі

Математикалық викторина

Викторина - әр түрлі білім салаларынан қойылған сұрақтарға ауызша немесе жазбаша жауап беру ойыны.Түрлері: әдеби викторина,музыкалық викторина, математикалық викторина, т.б.

Математикалық есептер

1-есеп. Тәуліктің алдағы қалған уақыты өткен уақыттан екі есе көп болса, қазір сағат қанша болғаны?

Ш е ш у і: Тәуліктің өткен уақытын x сағ деп белгілеп,есептің шарты бойынша теңдеу құрамыз:

2х + х=24, осыдан х=8(сағ).

Жауабы: 8 сағ.

2-есеп. Оқушылардың арасынан сайланған мектеп директоры өз кабинетіне бірнеше оқушыны жиналысқа шақырды.Кабинетке кірген әрбір оқушы іштегі адамдардың бәрімен қол алысып амандасты.Егер барлық қол алысулар саны 78 болса,жиналысқа қанша оқушы қатысқан?

3-есеп. Әрбір алманы 3-тен артыққа бөлмей, 5 алманы 6 қызға қалай тең бөліп беруге болады?

4-есеп. Жарысқа қатысқан оқушылар фотосуреттерімен алмасты.Егер олар барлығы 870 фотосуретпен алмасқан болса,онда жарысқа қанша оқушы қатысқан?

5-есеп. Франциядағы Гавр қаласынан АҚШ-тағы Нью-Йорк қаласына почта таситын кеме жолға шықты және тура сол күні осы уақытта Нью-Йоркпен Гаврға сол компанияның басқа кемесі жолға шықты.Осы кемелердің әрқайсысы жолда дәл 7 күн жүреді.Гаврдан Нью-Йорк қаласына қатынайтын кеме жолда өз компаниясының неше кемесін кездестіреді?

6-есеп. Көне грек мифтерінің кейіпкерлері тез жүретін Ахиллес пен тасбақаның жүрісін көз алдына елестетейік.Айталық, олардың бастапқы арақашықтығы 1 км болсын және олар бір бағытта түзу бойымен,яғни Ахиллес тасбақаны қуып келе жатқандай бағытта орын ауыстырады делік.Ахиллес еш уақытта тасбақаға жете алмайтын сияқты,себебі Ахиллес 1 км жүгіргенде, тасбақа алға 100 м жылжиды, ал Ахиллес осы 100 м-ді жүгіріп өткенде тасбақа алға 10 м-ге жылжиды, Ахиллес осы 10 м-ді жүгіріп өткенде,тасбақа алға 1 м-ге жылжиды, міне, осылай тасбақа әрқашан Ахиллестің алдында жүруі қайталанып отырады. Ахиллес тасбақаны қуып жетуі үшін қанша жол жүруі керек?

Логарифмнің даму тарихына байланысты викториналар

1.Логарифмді ойлап шығарған ғалымдар қай елден, олар кімдер? Жауабы: Шотландия маематигі Джон Непер (1550-1617), швейцариялық И. Бюрги және ағылшын математика профессоры Г. Бригг (1556-1630).

2.Натурал логарифмдердің алғаш таблицасын жасаған кім? Жауабы: Өзінің «Жаңа логарифмдер» (1619 жылы) деген еңбегінде ағылшын математигі Спейдель жасады.

3.Натурал логарифмдердің кемелденген кестесін жасаған кім? Жауабы: Голландия математигі Вольфрам, оның кестесі 1778 жылы шыққан.

4.Ресейде ондық логарифмдер кестесі қай жылдары шықты? Жауабы: Ресейде алғаш 1703 жылы, қайта басылып 1719 жылы шықты.Оны математика су қатынас мектебінің оқытушылары Л. Магницкий, А. Фархварсон және Т. Гвин жасады.

5.Натурал логарифмдерді басқаша қалай атайды? Жауабы: «Гиперболалық логарифм.»

6.Логарифмдік сызғышты ғылыми негізінде жасаған кім? Жауабы: 1623-1627 жылдар арасында Лондон университетінің профессоры Гунтер (1581-1626).

7.Гуетер сызғышын жетілдірген кім? Жауабы: 1633 жылы ағылшын ғалымы Оутред (1574-1660).

8.Тәжірибеде қолданылатын сызғышты алғаш жасаған кім? Жауабы: 1627 жылы ағылшын ғалымы Вейнсгат.

9.Жиі қолданылатын логарифмдік сызғыштың ұзындығы қандай? Жауабы: 250мм.

10.Логарифм теориясын жасаған қандай ғалымдар еді? Жауабы: Италия ғалымы Сент-Винцент (1584-1667), неміс ғалымы Н. Меркатор, ағылшын ғалымы Б. Тейлор (1685-1731), И. Ньютон (1643-1727), математик Л. Эйлер.

11.Кез келген логарифм ондық бөлшектен тұрады. Оның бүтін бөлігін характеристика, ал бөлшегін мантисса деп атайды. Осы мағынадағы мантисса сөзін математиктерге кім ұсынды? Жауабы: Л. Эйлер өзінің « Введение в анализ бесконечно малых» (1748) атты еңбегінде бұл сөзді логарифм ушін пайдаланды. Әрине, мантисса сөзі бұдан да бұрын колданылды. Мысалы, ағылшын математигі Дж. Валлис санның бөлшек бөлігін белгілеу үшін пайдаланады.

12.Натурал логарифм терминін ғылымға ұсынған кім? Не үшін алынды? Жауабы: Голландиялық картограф, ғалым-математик Герард Меркатор (1523-1594), Д. Непердің құрметіне осылай атаған.

13.Логарифмдік есептеудің идеясын алғаш кімдердің еңбегінен байқаймыз? Жауабы: Архимедтің «қиыршықтар есебі», әл-Кәшидің 1427 жылы жазылған «Арифметика кілті» деген еңбектерінде логарифмнің идеясы баяндалған.

14.Логарифм арқылы жоғарғы басқыш амлын төменгі басқыш амалына келтірудің негізгі идеясын кім, қандай еңбегінде баяндаған? Жауабы: Неміс математигі Штифельдің (1486-1567) «Всеобщая арифметика» (1544) деген шығармасында баяндалған.

15.Характеристика терминін математикаға кім енгізген? Жауабы: Генри Бергинст.

16. Натурал логарифмнің негізі үшін алынатын е таңбасын кім ұсынған? Жауабы: Л.Эйлер өзінің «Механикасында» 2,718... санын тұрақты белгілеу үшін «е әрпі натурал немесе гиперболалық логарифмнің таңбалаүы болады»,-- деп жазды.

17.Мантисса қай елдің, не деген сөзі? Жауабы: Латынның мантисса—үстеме, қосымша деген сөзі.

18.Логарифм қай елдің, не деген сөзі? Жауабы: Бұл «лог» және «арифм» элементтеріне құралған. Грек тілінде логос- ілім, аритмос- сан, қатынас. Сонда логарифм – сандар арасындағы қатынасты зерттеу деген сөз.

19.«Логарифм терминін ғылымға енгізген кім? Жауабы: Джон Непер

20.«Логарифмді ойлап табу бірнеше айлық есептеу жұмысын бірнеше күнге, ал астрономдар үшін өмірін екі есе ұзартқанмен тең болды»,-- дегенді кім айтты? Жауабы: Француз математигі С. Лаппас (1749-1827).

21.Ақыл ойды тәртіпке келтіретін «математика» деген сөзді қай ғалым айтқан? Ломоносов

22.Жанұяда 4 ұл және әр баланың бір әпексі бар. Жанұяда неше бала бар? 5

23. оқушы тоғызқұмалақты 4 сағат ойнайды. Оның әрқайсысы неше сағат ойнайды? 4 сағат

24.Пифогор теоремасы с2=a2+b2

25.Қандай сан барлық санға қалдықсыз бөлінеді? 0

26.Сыбайлас бұрыштардың қосындысы 1800

27.tg450=1

28.Тік бұрышты үшбұрыштың бір бұрышы 300 болса…қарсы жатқан катет гипотенузаның жартысына тең