Математикалық сауаттылық авторлық бағдарламасы

Математикалық сауаттылыққа арналған тапсырмалары арқылы оқушылардың дарындылығын арттырудың тиімді жолдары мен әдістері

Игілік Арайлым Досымханқызы

Қостанай облысы, «Әулиекөл ауданы әкімдігінің білім бөлімінің

№28 Құсмұрын орта мектебі» ММ

Бағыты: «Математика сабақтарындағы зерттеу есептер арқылы балалардың дарындылығын дамыту»

Бұл жұмысым математикалық сауаттылыққа арналған тапсырмалары арқылы оқушылардың дарындылығын , қызығушылығын, қабілеттерін арттыру, логикалық ойлауға машықтандыру арқылы дарындылықтарын арттыру мақсатын көздейді.

Қазіргі кездегі ғылым мен техниканың даму деңгейі әрбір оқушыда сапалы және терең білім мен іскерліктің болуын, олардың шығармашылықпен жұмыс істеуін, ойлауға қабілетті болуын талап етеді. Математика пәнін оқыту үдерісінің негізгі мақсаты арнайы педогогикалық әдістермен мақсатты жүйелі түрде пайдаланып оқушылардың интеллектін, шығармашылық ойлауын, ғылыми көзқарасы мен белсенділігін қалыптастыру, өз бетімен білім алу дағдыларын дамыту болып келеді. Жалпы білім беретін мектеп оқушылардың тиянақты білім алуын мақсат ете отырып, оларды өз бетінше білімдерін толықтыру, жаңа білімдерді алу тәсілдерімен қаруландыру, алған білімдерін теориялық және практикалық мәселелерді шешуге саналы түрде қолдана білу сияқты ақыл-ой белсенділігін дамыту қажет. Ендігі жерде білім беру жүйесінен шығармашыл, техникада, экономикада, жаңа жолдар мен әдістерді таба алатын, батыл да жаңашыл, ақыл-ой дамыған адамдарды даярлау талап етіліп отырғаны баршаға аян. Оқу-танымдық қызметі барысында оқушылар қажетті көлемдегі білімді игеріп қана қоймастан, олардың қабілеті мен шығармашылық ойлауы да дамытылады. Қазіргі математиканы оқыту әдістемесі оқушының танымдық қызметі мен ойлау жүйесінің ара қатынасын анықтай түс

Оқушы қабілетіне дұрыс көзқараспен қарау, оқушының өз бетінше жұмыс жасауына жағдай жасау оқу-тәрбие ісінде оң жетістіктер береді. Үздіксіз оқыту үдерісінің барлық бөліктерінде танымдық қызметтің артуына байланысты жаңа ойлау жүйесі қалыптасып отырады. Оқушының алғаш алған қарапайым білім қоры оны күрделі ғылым салаларын оқып үйренуге жетелейді. Міне, осы аралықта әр пән бойынша алған білім заңдылықтарды біріктіре қорытындылай білетін бала зор табысқа жетеді. Сондықтан осы тұста әрбір мұғалім оқушының ойлау жүйесін дамытуда өзін өте жоғары талап деңгейінде көрсете білуі басты мақсат.

Оқушының есепті шығару шеберлігі арқылы, оның математикалық ойлау жүйесінің дамуын және оның іс-әрекетінің белгілі бір сапасын анықтауға болады. Оның логикалық ойлау жүйесі, арнаулы саладағы терең білімінің, практикалық тәжірибелі іске деген ынтаның негізінде дамиды. Дамытудың маңызды шарты адамның табандылығы мен инициативасы болып табылады.

Қазіргі уақытта оқушыларды ғылыми білімдерге ынта ықылас қоюға тәрбиелеуге және зерттеу еңбегіне деген қабілетті дамытуға қажетті негізгі мақсаттарды атауға болады:

-ғылыми көзқарас пен белсенділікті қалыптастыру;

-өз бетінше білім алу дағдыларына негіз салу;

-интеллекті мен шығармашылықты дамыту;

-интуицияны әрі қарай дамыту;

-табиғи қасиеттерін, математикалық білім деңгейлерін тереңдету.

Дарынды оқушымен жұмыс істеудің негізгі мақсаты: олардың шығармашылық жұмыста өзінің қабілетін іске асыруға дайындығын қалыптастыру. Ал мақсат қажет оқу бағдарламасын тереңдетіп, оқыту және оқушының танымдық белсенділігін дамыту арқылы жүзеге асады.

Дарынды, жас талапты жастар – бүгінгі егеменді еліміздің жарқын болашағы. Елбасымыз Н.Ә.Назарбаев: «Бізге керегі – шын дарындар. Нарық қол-аяғымызды қалай қыспасын мемлекет өзінің талантты ұлдары мен қыздарын, нағыз жүйріктерін қолдауға, қорғауға міндетті»,- деп еліміздің болашағы жастарға үлкен мән берген. Сонымен, дарынды дегеніміз - адамзат баласының басқаларға қарағанда ерекше ойлау, талдау, еске сақтау қабілеті бар шығармашылық пен табысты жұмыс істейтін еңбекқор адамдарда (оқушыларда) кездесетін қасиетті айтамыз.

Дарындылықты анықтаудың мынадай параметрлері бар:

Оқушының танымдық іс-эрекетінің басқа оқушылардан озық дамуы;

Психологиялық жоғары дамуы;

Дені сау ,жан-жақты толық дамуы;

Ойлау қабілетінің озық болуы;

Айналадағы құбылыстарды не басқа үдерістерді етене жақын түсінуі;

Туа бітті шығармашылық қабілеттілік.

Дарындылықтың түрлері:

- Интеллектуалды;

- Академиялы;

- Шығармашылық;

- Көсемдік /лидер/;

- Көркем орындаушылық.

Дарындылықты анықтау критерийлері:

- Теориялық материалды толық игеруі;

- Материалды игеруде табандылық көрсетуі;

- Алынған білімді әр сабақ сайын дамыту;

- Өз ойларын баяндағанда ғылыми терминологияны пайдалану;

- Пәнді игеруде негізгі проблеманы бөліп алуы және өз алдына шеше алуы;

- Өзіне-өзі талап қоя білуі;

- Тапсырылған жұмысты сапалы орындауы.

Дарынды балалармен жүргізілетін жұмыс түрлері:

Тақырып бойынша модель құруға үйрету;

Алынған білімдерді өз бетінше дамыта білуі;

Ғылыми жобалармен шұғылданғанда өз бетінше іздене алуы;

Өзіне – өзі талап қоя білуі;

Тапсырылған жұмысты сапалы орындалуы.

Дарынды оқушының коммуникативтік әрекеттерінің негізгі түрлерін қалыптастыру;

Өз мүмкіндіктерін сезініп, өзге адамдардан жеке ерекшеліктерін түсіне білу