Мәтінмен жұмыс және оқылым тапсырмалары 10 сынып

Оқылым

9-сынып

Мәтінді оқып, астындағы тест тапсырмаларын орындаңыз.

Әкені бақытқа бөлеген бала

Ауыл жайлауға көшті.Шідерті өзеннің бойын жағалай киіз үйлер тігілді. Тай-құнан мінген балалар шапқыласып, қуанып жүр.

-Жүр , бірге ойнаймыз,-деп шақырғанымен,Әлкей балаларға қосыла қоймайды.Басқалар сияқты ойынға көп елікпейді.Оның қолынан кітап түспейді.Үйінде бес-алты кітабы бар.Соны қайта-қайта ақтарады. Тіпті бәрін жаттап та алған.Әлкей-зерек бала. Ертегіні жақсы көреді, ұйып тыңдайды.

Әлкейге әкесі төрт-бес жасында-ақ әріптерді үйретіп, ежіктеп оқыта бастаған еді.Содан бері өз бетімен кітап оқитын болды.

Бір күні ауыл балалары жидек теруге шықты. Таңертең топтана шоғырланып, өзенге беттеді. Әлкейді де ертіп алды. Ө зеннің арғы жағына өткенде, Әлкей кейіндеп қалды.

Жалғыз өзі су жиегінде отыр. Көйлегінің ішіне тыққан кітабын алды.Оңаша отырып,, түске дейін батырлық дастанын жаттаумен болды.Балалар қайтқанша жырдың біразын жаттап үлгерді.

Ертеңіне балалар тағы да жидекке кетті. Түстен кейін бәрі көңілді оралды. Кешегідей су жағасында отырып қалған Әлкей жидектен құралақан еді.Бірақ оның өз қуанышы өзінде. Өйткені ол кешегі дастанды түгел жаттап алған еді.

Кешке жақын үй сыртында үлкен кісілер жиналып қалды. Әкесі Әлкейді шақырып алып:

-Кәне, балам, батырлар жырын айтып берші,- деді.

Әлкей кешеден бері жаттаған жырын әндете, термелеп айта бастады. Үлкендер сүйсініп тыңдады. Оны бәрі мақтап жатыр.

Әлкей зеректігімен ауыл ақсақалдарының ықыласына бөленді.Әкесі болса баласының үлкендерден алғыс алғанына қатты қуанып, өзін баласымен бақытты сезінді.

1.Кейіпкердің назарын өзіне аураду мақсатында қолданылған сөзі бар сөйлемді анықта.

А. Әлкейге әкесі төрт-бес жасында-ақ әріптерді үйретіп, ежіктеп оқыта бастаған еді.

В. Таңертең шоғырланып, өзенге беттеді.

С. Тай –құнан мінген балалар шапқыласып, қуанып жүр.

Д. Әкесі өзін баласымен, баққытты сезінді

Е.Кәне, балам, батырлар жырын айтып берші,-деді.

2.Мәтіннің негізгі идеясына қарама-қарсы мағынадағы мақал-мәтел

А.Әдепті бала -арлы бала

В.Ағайын бірде араз, бірде тату

С.Еріншектің ертеңі бітпес

Д.Әйел-үйдің көркі

Е.Отан оттан да ыстық

3.Сілтеу есімдігі бар сөйлемді анықта

А.Жүр, бірге ойнаймыз.

В.басқалар сияқты ойынға көп елікпейді.

С Ертегіні жақсы көреді, ұйып тыңдайды.

Д. Таңертең шоғырланып, өзенге беттеді.