Мектеп-колледж жүйесінде кәсіби даярлау баяндама

«МЕКТЕП-КОЛЛЕДЖ» ЖҮЙЕСІНДЕ СТУДЕНТТЕРДІ КӘСІБИ-ПЕДАГОГИКАЛЫҚ ІС-ӘРЕКЕТКЕ ДАЯРЛАУ

Андатпа

Мaқaлaдa «мектеп-колледж» жүйесінде студенттерді кәсіби-педагогикалық іс-әрекетке даярлау мәселелері бeрілгeн. Педагогикалық колледж бен мектеп құрылымы болашақ мамандардың жалпы гуманистік кәсіпке дейінгі міндеттерді шешуге мүмкіндік береді, өздерінің кәсіби ұмтылыстарын жүзеге асыруға көмектеседі, ғылыми-педагогикалық ізденістер бағытын өзектендіреді, жүйенің түлектері санын көбейтуге, олардың мамандығына, мәртебесіне қанағаттануына және жоғары оқу орнына түсіге, сондай-ақ, колледжді аяқтағаннан кейін мектептерде жұмыс істеу мәселелері шешіледі.

Үздіксіз кәсіби-педагогикалық білім беру жүйесінде мектеп ресурстық орталықтың қызметін қабылдайды, бұл үздіксіз кәсіптік педагогикалық оқытудың бүкіл жүйесін гуманизациялауды білдіреді. Бұл тек болашақ педагогтардың кәсіби біліктілігін арттыру туралы ғана емес, «Өмір бойы білімге» бағытталған «Адам-адам» жүйесіндегі маман дайындауды айтамыз. «Мектеп-колледж» жүйесінде студенттерді кәсіби-педагогикалық іс-әрекетке даярлау тиімділігінің сипаттамасы: гуманистік педагогикалық ұстанымның; мұғалімнің кәсіби және жеке қасиеттерінің көрсеткіштері жоғары, сондай-ақ эмпатия, шыдамдылық, шығармашылық ойлау мүмкіндіктері; іргелі кәсіптік білім мен кәсіби дағдылар; шығармашылық іс-әрекеттің тәжірибесі қалыптасып, дамиды.

Түйін cөздeр: мектеп, колледж, үздіксіз кәсіби білім бeру, студент, мұғалім-оқытушы, кәсіби және тұлғалық қасиеттер, кәсіби маман даярлау

ПОДГОТОВКА СТУДЕНТОВ К ПРОФЕССИОНАЛЬНО-ПЕДАГОГИЧЕСКОЙ ДЕЯТЕЛЬНОСТИ В СИСТЕМЕ «ШКОЛА-КОЛЛЕДЖ»

М.С. Нурамбаева2

В cтaтьe изложены пролемы подготовки студентов к профессионально-педагогической деятельности в системе «школа-колледж». Включение в структуру педколледжа и школы позволяет решать задачу общей гуманистической допрофессиональной направленности будущих специалистов, помогает им реализовать свои профессиональные устремления, актуализировать направление собственного научно-педагогического поиска, способствует увеличению количества выпускников комплекса, удовлетворенных своей профессией, своим статусом, мотивированных на поступление в высшее учебное заведение и на дальнейшую работу в школах по завершению обучения в педколледжа.

В системе непрерывного профессионального педагогического образования школа берет на себя выполнение функций ресурсного центра, что предполагает гуманитаризацию всей системы непрерывной профессиональной педагогической подготовки. При чем речь идет не только о допрофессиональной подготовке будущих педагогов, а о подготовке специалиста в системе «Человек-человек», ориентированного на образование «в течение всей жизни». Характеристики результативности непрерывной профессиональной подготовки студентов колледжса в системе «школа-колледж» являются: гуманистическая педагогическая позиция; профессионально-личностные качества учителя, также эмпатия,толерантность, креативность, способность к рефлексии; фундаментальные профессиональные знания и профессиональные умения; опыт творческрй деятельности.

Ключeвыe cловa: школа, колледж, непрерывное профессиональное обрaзовaниe, студент, учитель-преподаватель, профессиональные и личностные качества, подготовка профессиональных специалистов.

Abstrac

PREPARATION OF STUDENTS FOR PROFESSIONAL AND PEDAGOGICAL ACTIVITIES IN THE «SCHOOL-COLLEGE» SYSTEM

M. Nurambaeva2

The article describes the problems of preparing students for professional and pedagogical activities in the "school-college" system. Inclusion in the structure of the pedagogical college and the school makes it possible to solve the problem of the general humanistic pre-professional orientation of future specialists, helps them realize their professional aspirations, actualizes the direction of their own scientific and pedagogical search, helps increase the number of graduates of the complex, satisfied with their profession, their status, motivated to enter higher education institution and for further work in schools after completing the training in the pedagogical college.

In the system of continuous professional pedagogical education, the school assumes the functions of a resource center, which implies the humanitarization of the entire system of continuous professional pedagogical training. What does it mean not only about the pre-professional training of future teachers, but about training a specialist in the "Man-Man" system, focused on education "throughout life". Characteristics of the effectiveness of continuous professional training of college students in the system "school-college" are: a humanistic pedagogical position; professional and personal qualities of the teacher, as well as empathy, tolerance, creativity, ability to reflect; fundamental professional knowledge and professional skills; experience of creative activity.

Key words: school, college, continuous professional education, student, teacher-teacher, professional and personal qualities, training of professional specialists.

Елбасымыз Н.Ә.Назарбаев «... Сапалы білім мен ғылымсыз Қазақстанның келешегі жоқ! «Қазақстанға біздің ұлтымыздың әлеуетін оятып, жүзеге асыруға мүмкіндік беретін интеллектуалдық төңкеріс қажет. Бізге халықаралық деңгейде бәсекелесуге қабілетті жан-жақты мамандар қажет!» - деп атап өткен [1].

Мектеп – болашақ негізін қалыптастыратын, ел мерейін асқақтататын тұлғалар тәрбиелейтін киелі орда, алтын ұя. Колледж, жоғары оқу орны жас жеткіншекті болаттай шынықтырып, білікті маман иесі етіп тәрбиелейтін құтты мекен. Осы үш арнаны алтын көпірдей тоғыстыратын дарынды, жан-жақты дамыған, саналы шәкірт.

Жоғарыда аталған қағидаларды ұстана отырып Қазақстанда ұлттық және жалпы адамзаттық құндылықтарды, тарихи тәжірибелерді, сан ғасырлық мәдени ұлттық дәстүрлерді есекере отырып, қазіргі білім мазмұнын жаңғыртуда, жаңа талаптар қоя отырып ұлттық рухта болашақ ұрпаққа бейіндік оқыту мен тәрбие беру, әрі оны психологиялық тұрғыдан алдын алу мүмкіндіктері университет, колледж бен мектеп арасындағы ықпалдастықтың кепілі екені белгілі.

Жыл сайын мектеп қабырғасынан түлеп ұшқан шәкірттеріміз қазіргі таңда коллдеж, университет студенттері, әрі түлектері.

Мектеп және колледж, ЖОО-да Қазақстанның қарыштап дамуына үлес қосатын, халықтың, Елбасының жастарға артқан үмітін орындау жолында сан мыңдаған дарын мен ғалымды тәрбиеленетініне сеніміміз мол [2].

«Мектеп-колледж-ЖОО» кешені негізінде мектеп пен колледж, университет ықпалдастығын, шығармашылықпен жұмыс жасайтын мектеп мұғалімдері, колледж оқытушылары мен университет ғалымдарының ынтымақтастығын, ғылым мен білім сабақтастығын жетілдіру арқылы болашақ педагогтардың кәсіби іс-әрекетін дамыту мүмкіндіктері ашылады. Сонымен қатар, қабілетті оқушыларды пән олимпиадаларына дайындауда, дарынды балалармен жұмыс жасауда мектеп мұғалімдеріне ғылыми-әдістемелік көмектер көрсетіліп, танымдық жиындар, конференциялар мен семинарларға мектеп оқушылары мен қызметкерлерінің қатысып отыруына қолдау көрсетіледі.

Біздің қарастыратын мәселеміз «мектеп-колледж» жүйесінде студенттерді кәсіби-педагогикалық іс-әрекетке даярлау болып отыр.

Сонымен, «мектеп-колледж» жүйесінде үздіксіз кәсіби даярлауды зерттеу - кешеннің әрбір құрылымдық компоненттері мен жүйелік-қызметтік ерекшеліктерінің сипаттамалары, біртұтас педагогикалық процесі мен студенттердің кәсіби-педагогикалық іс-әрекетке даярлауды құру шарттарымен қамтамасыз ету болып табылады.