Мектепке дейінгі балалардың танымын зерттеу арқылы дамыту

Мектепке дейінгі балалардың

танымдық қабілетін зерттеу

әрекеті арқылы дамыту

Тәрбиеші : Бурамбаева

А.Ж.

«Мектепке дейінгі балалардың танымдық қабілетін

зерттеу әрекеті

арқылы дамыту»

«...Айтсаң – ұмытармын, көрсетсең – еске сақтармын, татқызсаң – түсінермін...» қытай халық мақалы

Қазіргі заман талабы – білімді, саналы, мәдениетті, адамгершілігі мол, қоғамда өз орнын таба білетін тұлға қалыптастыру. Тұлға мәселесі қай уақытта да өзінің сан қырлы жақтарымен заман талабынан түскен емес. Бүгінгі мектеп жасына дейінгі жас ұрпақтарға келешекте өз өмірлерінің, олардың жастық қабілеттерінің нені қабылдап өрістете алулары қабілеттеріне жаңалықтылық концепцияларды үйлестіре білуге тәрбиеленуде және де осының арасынан дұрыс бағыт тауып өз кірген ортасында негізгі бейімділік тауып әрқашан өзгерістерге бейімділікпен тәрбиеленуі қажет. Кішкентай балалардың бір нәрсені зерттеуге деген талпынысы биологиялық құбылыс. Үнемі бір нәрсені зерттеуге деген талпыныс бала мінезіне тән қасиет. Ол өзін қоршаған ортаны үнемі танып білгісі келеді. Баланың бір нәрсені зерттеп білем деген талпынысы, оны зерттеп оқу іс- әрекетіне итермелейді. Баланы өзінің іс-тәжірибесі арқылы оқуға қызығушылығын арттыру, яғни «зерттеу арқылы оқыту» білім беру саласын демократияландыру кезеңінен байқалады, педагогтер баланың оқу іс-әрекетін танымдық іс-әрекетіне жуықтауға талпыныс жасайды. «Зерттеу арқылы оқытудың» басты мақсаты – оқушыларда адам мәдениеті дамуының кез-келген сатысында атқарылатын іс-әрек

Зерттеу әрекеті – мектеп жасына дейінгі балалардың жеке шығармашылығына бағытталған әрекет. Мұндай әрекет мектеп жасына дейінгі балалардың жеке білім аумағын қалыптастыру арқылы нәтиженің туындауына мүмкіндік береді. Мектеп жасына дейінгі балаларда арнайы білімді қалыптастыруға, сондай-ақ жалпы зерттеулік ізденіске қажет білік пен дағдыны дамытуға қажетті бағдарламаны өңдеу қағидаларын анықтаған. Тәрбиешінің ғана қолынан келетін нәрсе – ол балалардың ісініне деген қызығушылығын өшіріп алмай, ары қарай астыруы. Яғни, ойлау қабілетінің ерекшеліктерін дамыту, белсенділіктерін арттыру, қызығушылығын дамыту, балаларға берілетін тапсырмалардан ерекше тапсырмаларды беру, көбірек ойландыру, танымдық, дидактикалық ойындар беру арқылы қызығушылығын үстемдеу, сұрақтармен мәселерді шешуді, өз бетімен іс істеуге үйрету, зерттеуге баулу. Тәжірибе жасаудың басқа іс-әрекеттермен байланысы Тәжірибе ізденісі бақылау, еңбек, тіл дамыту, бейнелеу өнері, қарапайым математикалық түсініктерін қалыптастыру іс-әрекеттерімен байланысты. Бақылау кез-келген тәжірибенің негізгі бөлігі болып табылады. Себебі ол арқылы жұмыс барысын қабылдау және қорытындылау іске асырылады. Тіл дамыту және тәжірибе ізденісі бай

1.Балалардың қоршаған ортаға деген қызығушылығын үдетіп отыру; 2.Балалардың танымдық қабілетін дамыту (саралау, талдау,жіктеу, топтастыру,салыстыру, жинақтау); 3. Зерттеу ізденісін жасау барысында талқылау, пікірін айту, болжам жасау, сауалдар таңдау арқылыбалалардың ой-өрісін, тілін дамыту. 4. Балаларды табиғатты қорғау әрі сақтауға,сұлулығын көруге, экологиялық ережелерді сақтауға тәрбиелеу; 5. Зерттеу өткізуде қауіпсіздік ережелерін сақтау дағдыларын қалыптастыру. Балалардың тәжірибе ізденісінің құрылымы:

1. Проблеманың қойылуы (зерттеу тақырыбы); 2. Болжам немесе гипотеза ұсыну; 3. Шешім қабылдаудың іздестіружолдары; 4. Мәліметтер жинақтау; 5. Алынған деректерді түйіндеу.

Тәжірибе ізденісіне дайындалу және өткізу алгоритмі 1. Тәжірибе ізденістерінің алдын алу жұмыстары

(экскурсия, бақылау, әңгімелеу,көрнекіліктер); 2. Балалармен өткізілетін жұмыстың мақсаттары мен

міндеттерін таңдау; 3. Балалардың зейінін,қабылдау, еске сақтау, ой-өрісін

және логикасын дамытатын ойындарын өткізу. 4. Құрал-жабдықтар, оқу құралдары арқылы алдын ала

ізденіс жұмыстарын өткізу(мини-лабораторияда немесе ғылым орталығында); 5. Ізденіс жұмыстарын таңдауда, оқу құралдары мен

жабдықтарды жыл мезгіліне, баланың жас ерекшелігіне сай болуы қажет. 6. Тәжірибенің қорытындысы әртүрлі формада

қарастырылуы мүмкін (бақылау күнделігі, коллаж, мнемокесте, фотосурет, пиктограмма, әңгімелеу, сурет т.б.) Ғылым орталығындағы зерттеу құралдары мен жабдықтары: