Мектепке дейінгі балаларға арналған әдеп жоспары

Түсініктеме «Егер сен бір жылдық- өміріңді ойласаң, онда арпа ек, он жылдық өміріңді ойласаң онда ағаш ек, ал ғасырлық өміріңді ойласаң ,онда бала тәрбиеле» ,- деп халық даналығында айтылғандай қазақтың ұлттық педагогикасының сарқылмас бұлағы мол қазынасындағы баға жетпес байлықтың бірі- әдеп тәрбиесі.

Әдеп-белгілі бір халықтың әдеп-ғұрпында тұрақтанып, қалыптасқан эстикалық тәртіп екені белгілі.

Әдеп тәрбиесі жас ұрпақты ізеттілік, сыпайлық, инабаттылыққа тәрбиелеудің бірден-бір жолы.

Әдеп тәрбиесінің мақсаты- халқымыздың ізгі қасиеттерін баланың бойына сіңіріп, жастардың имандылық мінез-құлқын қалыптастыру.

Қазақ халқы ежелден әдеп тәрбиесіне ерекше мән берген.Ізет сақтаған адамды «әдеп тақты»деп, сыпайылық еткен жанды «әдеп сақтады»сыпайгершілік көрсеткен кісіні «әдеп тұтты»деп мақтаған

Сөз қадірін білетін ата- бабамыз былапыт, дөрекі сөзді « әдеп сіз сөз» деп санаған.Осыдан келіп әдеп тәрбиесінің негізгі міндеті- инабатты, ізетті, сыпайы, ұлттық асыл қасиеттерді бойына сіңірген адамзат тәрбиелеу екенін көреміз.

Балабақшаларда «әдеп», «әдептілік» деген сөздер айналасында әңгіме, ойын ұйымдастылады, ертеңгіліктер өткізіледі.Көшеде жүру көпшілік ортасында болу, үлкенге орын беру, кішіге қамқор жасау,қарт адамды қадірлеу, ата-ананы ардақтау жолдастық қарым-қатынас, сәлемдесу табиғатты қорғау(тал егу, гүл түптеу, көгалды таптамау т.б)тақырыптарында тәрбиешілер әдеп сақтау жөнінде жоспарлы түрде тәрбие жұмыстарын жүргізеді.

« Әдептілік-әдемілік» дейді халық .Әдептілік имандылық, кішіпейілділік, көпшіл деген сөз. Әдептілік , имандылық, мейірімділік, қайырымдылық, ізеттілік, ілтипаттылық , қонақжайлық қасиеттерін әрбір ұстаз ұлттық мәдиниет үрдістерін өркениетті өмірмен байланыстырып, тәлім- тәрбиеге пайдалана білуге міндетті.»

«Тәрбие табалдырықтан басталады»- дегендей , бақшағакелген күннен бастап парасат билігіне, адамгершілікке тәрбиелеу- ата-ананың,тәрбиешілердің ,ұстаздардың міндеті.Балаларды ежелгі халық тәрбиесі үлгісімен адамгершілік дағдысына үйрету- тәрбие жұмысының негізгі бөлігі.

Әдептілік әдемілік

Тақырыбы

Мақсаты

Қолданылған әдебиеттер

Сағ. саны

«Сәлем -сөздің анасы»

Халқымыздың салт – дәстүріндегі инабаттылық ережесі туралы

түсініктерін тереңдету арқылы балаларды сәлемдесу мәдениетіне, үлкенді сыйлауға, имандылыққа тәрбиелеу. Балаларды әдептілікке, кішіпейілділікке, сыпайылыққа, адамдар мен қарым – қатынас жасай білуге баулу.

А.Асылбеков. « Әдептілік әліппесі”

«Әдептілік - адамгершілік әліппесі»

Балалардың адамгершілік қасиеттерін шыңдау. Әр ортада өздерінің жан-жақтылығын жетілдіру, таныту, толеранттылыққа баулу, ой - санасын оята отырып, өзін - өзі тануға және бағалауға, адамгершілікке, бауырмалдыққа тәрбиелеу.

өсиет сөздер, мақалдар

«Тәртіпті бала сүйеніш»

Балаларды тәртіпті болуға шақыру.Ой - санасын оята отырып,сыпайылыққа, адамдар мен қарым – қатынас жасай білуге баулу. Ойншықтарын ұқыпты ұстауға үйрету.

«Әдептілік әліппесі» Е.Өтетілеуов

«Ата - ананың тілегі»

Ата-анасын сыйлауға, құрметтеуге және айтқан сөзін екі етпей, тыңдай білуге бейімдеу.Бауырмалдық, сыйластық сияқты асыл қасиеттерді бала бойына сіңіру.

Өтетілеуұлы, Ермек. Біздің шаңырақ / Е. Өтетілеуұлы

«Тәртіпсіз бала ұрыншақ»

Балаларды жаман қылықтан жиіркеніп, өнегелі, тәртіпті,

әдепті болуға шақыру.Өтірікші, ұрлық жасау, өсекші, ешкімді тыңдамау, амандаспау, өркөкірек, мақтаншақ, қызғаншақ – бұл сөздердің мағынасын түсіндіру.

Тұрманжанов, Өтебай. Үйіме қонақ келсін деп

«Ақылды бала ардақты»

Әдепті, сыпайы балалар айналасындағыларға жағымды, сүйкімді екенін түсіндіру. Әрдайым әдепті, сыпайы болуға, кездескен адамдармен амандасуды, кешірім сұрауды, өтінемін деген жылы сөздерді үнемі айтуға үйрету. Жақсы мен жаман әдет қалыптарды ажыратуды, жақын адамдарға қамқорлық, оларға көмек көрсету дағдыларын үйрету.

«Әдептілік әліппесі» Е.Өтетілеуов

«Әдептілік, ар - ұят - адамдықтың белгісі»

1.Адамгершілікке, кішіпейілділікке, жаман әдеттерден аулақ болуға баулу;

2.Адам бойындағы ұнамды, ұнамсыз қылықтарды ажырата отырып, әдеп әліппесін бойына дарыту. «Әдеп», «әдептілік» туралы түсініктерін кеңейту;

3.Әдептілікке, сыпайылыққа тәрбиелеу;

" Жұбан Молдағалиевтің "Ар-ұят туралы" өлеңі

«Ізет инабат- сыпайылық»

Адамгершілікке, қарапайымдылыққа, кішіпейілділікке, әдептілікке, еңбексүйгіштікке, өз халқының салт- дәстүрін үйрене отырып, жаман әдеттерден аулақ болуды түсіндіру.

ӘдепА. Естенов

«Сыйласым- құрмет»

Адам бойындағы ұнамды, ұнамсыз қылықтарды ажырата отырып, әдеп әліппесін бойына дарыту, тіл байлығын, таным белсенділігін арттыру сыпайылыққа, жаманнан жиренуге, жақсыны үйренуге тәрбиелеу.

Бала мен балабақша №5,2012

«Кешірімді бола біл!»

1.Балалардың білгендерін бір жүйеге келтіру, толықтыру, сыпайы сөздерді орнымен қолдануға үйрену.

2.Балалардың сөздік қорларын молайту, әдептілік пен әдепсіздік туралы өз ойларын қорытып, тұжырымдай білуге үйрету.

3. Үлкенді сыйлауға, адамгершілікке, имандылыққа тәрбиелеу, жақсы қасиетке үйрету, жаман қасиеттен жиренту арқылы адамгершілік қасиетін дамыту.

ӘдепА. Естенов

«Ұқыпты екен бұл дейміз»

Баланың дүниетанымын, ой өрісін кеңейтіп, сөздік қорын байыту, эстетикалық талғамын арттырып, адамгершілікке баулу.

Мақал-мәтелдер

«Қамқорлық – асыл қасиет»

«Үлкенге - құрмет , кішеге - ізет» деген сөздің мағынасын түсіндіріп,

нақыл сөздер

«Тыйым сөздер»

Әдеп туралы нақыл сөздер, мақал- мәтелдер, тақпақтар .Адам бойындағы ұнамды, ұнамсыз қылықтарды ажырата отырып, әдеп әліппесін бойына дарыту, тіл байлығын, таным белсенділігін арттыру сыпайылыққа, жаманнан жиренуге, жақсыны үйренуге тәрбиелеу.

«Тыйым сөздер»

«Еңбексүйгіш – елгезек»