Мектепке дейінгі және бастауыш білім сабақтастығы туралы мақала

Өскемен қаласының әкімдігі

«Оралхан Бөкей атындағы

№ 44 лицейі» КММ

Даутбекова Нәзерке Ақжолқызы

Бастауыш сынып мұғалімі

МЕКТЕПКЕ ДЕЙІНГІ ЖӘНЕ БАСТАУЫШ БІЛІМ БЕРУ АРАСЫНДАҒЫ САБАҚТАСТЫҚТЫ ЖҮЗЕГЕ АСЫРУДЫҢ КЕЙБІР МӘСЕЛЕЛЕРІ

Ел дамуының ертеңгі бағыт-бағдарынсаралаған Елбасының Жолдауында білім беру саласына: «Ұлттықбәсекелестік қабілеті бірінші кезекте оның білімділік деңгейіменайқындалады. Әлемдік білім кеңістігіне толығымен кірігу білім беружүйесін халықаралық деңгейге көтеруді талап ететіні сөзсіз» деп ерекшемән берілген. Алайда, жаһандану дәуірінде қатаң бәсекеге төтеп береалатын мемлекет қана өркениет көшіне ілесе алады. Мемлекеттіңбәсекелестік қабілеті ең алдымен оның білімділік сипатыменайқындалатынын ескере келе, білім мен тәрбие беру саласының маңызыерекше екенін мойындауымыз керек.

Білім – кез-келген мемлекеттің әлеуметтік-экономикалық даму деңгейін көрсететін басты фактор. Сондықтан білім беруде жоғары сапаға қол жеткізу қазіргі уақытта барлық қоғамдық дамудың маңызды мәселесі. Осыдан жас ұрпаққа үздіксіз білім мен тәрбие беруді жетілдірудің өзектілігі туындап отыр.

Сабақтастықтық үздіксіз білім берудегі педагогикалық үдерісте қолайлы жағдай туғызуы үшін қажет. «Сабақтастық» ұғымы ғылымның әр алуан салаларында қолданылады және көп мағыналы ұғым болып табылады. Бұған ғылыми әдебиеттердегі оған берілген әр түрлі тұрғыдағы анықтамалар дәлел бола алады. Осыған орай, біздің зерттеуімізде оқытудағы сабақтастықтың философиялық, педагогикалық, психологиялық және әдістемелік негіздері қарастырылады.Сабақтастық – бұл күрделі және көпжақты ұғым. Философиялық әдебиеттерде осы күнге дейін «сабақтастық» терминіне бір мәнді түсіндірме жоқ. Осы ұғымға берілген анықтамалар мазмұны біздің көзқарасымыз бойынша даму үдерісі, жаңа мен ескі арасындағы байланыс, жаңада ескінің сәл дамыған элементтері мен үдерістері, дамушы құбылыстардың жаңа қасиеттері мен сапалары, ішкі бүтіндіктер сияқты сабақтастықтың мәндік белгілерін қамтиды.

Сабақтастықты жүзеге асырудағы кемшіліктердің тәжірибеде орын алып отырғандығын 2007 жылы Қазақстан алғаш рет қатысқан оқушылардың білім жетістіктерінің сапасын бағалау жөнінде Халықаралық қауымдастық өткізген ТIMSS зерттеуінің нәтижесі де айғақтап отыр.Педагогикалық энциклопедияда оқытудағы сабақтастық оқытудың әр түрлі сатыларында оқу пәнінің бөлімдері арасында қажетті байланыс пен дұрыс арақатынасты орнатудан, оқытудың әрбір кезеңінде оқушылардың білімі мен білігіне қойылатын нақты талаптардан, оқу материалын беру логикалық желісі мен түсіндіру әдістерінен, сондай –ақ оны меңігеруді ұйымдастыру тәсілдерінен тұрады делінген.

Сабақтастық мәселесін шешу үшін оның мазмұндық және процессуалдық сияқты екі аспектісін ескеріп кешенді қарау керек.

Білім беру мен тәрбиелеу процесінде сабақтастықтың қажеттілігі зор. Педагогикада сабақтастың идеясы қалыптасқанға дейін жалпы еңбек іс-әрекетінде бірыңғай талаптарды сақтау және әдіс- тәсілдерді тізбектей меңгеру қарастырылған. Осы кездегі оқытудағы сабақтастықты тура педагогикалық мағынасында қолданған Есипов Б.П.. Ол білім берудің әр түрлі сатысын бір жүйеге келтіре отырып, сабақтастық шарты қажет екендігін көрсетті.

Сабақтастықтың сипатты белгілері:

Сабақтастық – бұл оқып үйретілетіннің бұрында оқып үйретілгенмен байланысы;

Сабақтастық байланысты жүзеге асыру сипаты әрбір келесі кезеңдерде бұдан бұрынғы кезеңде оқушылардан алған пәндік білім, білік және дағдыларын пайдаланудың қажеттілігімен анықталады, яғни оқытудың тірек нәтижелерін белсендіру.Осы тұрғыдан алғанда бастауыш мектепте жалпы және нақты мақсаттары мен міндеттері анықталып, білімділік, тәрбиелік және дамытушылық пен практикалық бағыттары бойынша тиянақты тұжырымдалады.