Мемлекеттік тілде сөйлеу – әр қазақстандықтың парызы эссе

Бейнеу ауданы «Үстірт орта мектебі» ММ

Ергалиева Жулдыз Смагуловна

І санатты, ІІІ деңгейлі қазақ тілі мен

әдебиеті пәні мұғалімі

Мемлекеттік тілде сөйлеу - әр қазақстандықтың парызы

Мемлекеттік тілді білу- Қазақстан Республикасының

әрбір азаматының міндеті мен парызы

Н.Ә.Назарбаев

Мен мемлекеттік тілде сөйлеудің әрбір Қазақстан тұрғындарының міндеті екенін айтқым келеді. Дүниежүзінде халық та, тіл де көп. Ұлттарды бір-бірімен ажыратып білетін де , жақындатып туыс ететін де – оның тілі. Тіл – әр ұлттың ұлт ретінде сақталуының кепілі. Тіл – адамзат қоғамындағы ортаны біріктіруші, ұйымдастырушы құрал.

Елбасы қазақ тілінің болашағына сенеді. «Үштұғырлы тіл саясаты» негізінде қазақ, ағылшын, орыс тілдерін дамыту мәселесі көтерілгелі, мемлекеттік тілдің дамуына нұқсан келетін болды деп уайымдайтындар да баршылық. Дегенмен, Елбасының өзі: «Қазақ тілі үш тілдің біреуі болып қалмайды. Үш тілдің біріншісі, негізгісі, бастысы, маңыздысы бола береді»- деп ескертті. Ал, көпұлтты мемлекет ретінде орыс тілінің дамуы Қазақстанды мекендеген әр ұлт өкілдерінің арасындағы қарым- қатынас тілі ретінде, сыртқы саясатта, көршілермен байланыста аса маңызға ие.

Ал тілді талдамас бұрын осы тілде сөйлейтін ұлт туралы айта кетуім керек деп есептеймін.Осы арада қазақ халқы туралы белгілі ғалымдардың еңбектерінен үзінділер келтірейін.

В.В.Радлов «Сібір жазбаларында» былай деген:

«Мен өзім қазақ арасында тұрып, мынаған көзім жетті: қазақтар тамаша шешен сөйлеп, әңгіме айтуды ұнатады,күлдіргі әзілді жиі айтады.Қазақтың сөзді ойнақы ететіні соншалық, ол өлең сөзде ұзын сонар суырып салма шешендік өнер танытып қоймайды, сонымен бірге оның әдеттегі тілі сөздері мен тіркестер құрылымында белгілі бір әуен –ырғақпен ерекшеленеді, сөз төркіні айқын да дәлме-дәл мағынада береді, демек қазақтарды Батыс Азияның француздары деп атауға толық негіз болады».

Біздің тәуелсіз Қазақстанымыз – көп ұлтты ел. Біздің елімізде достығымыздың, татулығымыздың, бірлігіміздің арқасында 130-дан астам ұлт өкілдері тату-тәтті өмір сүруде. Еліміздегі өзге мемлекеттер қызыға қарайтын мамыражай тыныштық, өзара достық қарым-қатынас-ынтымақтастың жемісі. «Береке басы – бірлік» дейді қазақ. Ал, береке-бірлігі жарасқан елдің туы биік, болашағы жарқын болатынын тарихтың өзі дәлелдеп отыр. Біздің мектебімізде ұйғыр халқының ұлт өкілі жұмыс істейді. Ол өзін қазақ қызы санайтын орыс тілінің мұғалімі, әріптесім, Замирамен сұхбаттасудың сәті түскен еді.

- Замира, Қазақстанда қай жылдардан бастап тұрасың?

- Иә,мен 1987 жылы Бейнеу ауданында туылдым.Сонымен бірге Қалдығараев атындағы орта мектебінде оқыдым. Менің қоршаған ортам, жан-жағым қазақы тәрбиеде болды.

- Қазақстан халқы Ассамблеясы туралы айтып өтсең?

- Қазақтардың мәдени-этникалық дәстүрлерінен мұра болған рухани саладағы төзімділік қазіргі уақыт пен келешекте азаматтық әлемді сақтаудың берік негізі болып табылады. Бүгінгі күні Қазақстан Республикасында 40-тан астам конфессия мен деноминация өкілдері, сондай-ақ 130 ұлт пен этникалық топ өкілдері бейбіт және өзара түсіністікте өмір сүруде. Қазақстандағы әрбір ұлттың өзінің этноқұрылымдары бар, 22 республикалық және аумақтық ұлттық мәдени орталықтары құрылған. Елбасымыз Нұрсұлтан Әбішұлы өз қолымен құрып, тікелей өзі басқарып отырған Ассамблея Қазақстан…