Менің ауылым тақырыбындағы 7 сынып ғылыми жобасы

Аңдатпа

Зерттеу мақсаты: Құдықағаш ауылының шығу тарихын анықтау.

Зерттеу міндеттері:

Құдықағаш ауылы туралы кітапханалардан,мұражайлардан,газет материалдарынан дерек іздеу

Интернет желісі арқылы мағлұматтар жинау

Құдықағаш ауылындағы мұражайына барып,нақты ақпарат алу.

Зерттеу болжамы: нақты тарихи деректерді қолдану.

Зерттеу пәні:тарих,әдебиет

Зерттеу обьектісі: Құдықағаш ауылы

Зерттеу әдісі:ақпарат іздеу және жинау

Зерттеу жаңашылдығы: Құдықағаш ауылының тарихын деректермен дәлелдеу және өскелең ұрпақты елін ,жерін сүюге үйрету.

Abstract

The aim of the research: to determine the history of the village Qudıqagas.

Research objectives:

1) Qudıqagas. village libraries, museums, newspapers materials about the data search

2) collecting information through the Internet

3) For detailed information, go to the museum in the village of Qudıqagas.

Research: The actual use of historical data.

The object of the research subjects: history.

literature research: the village Qudıqagas.

research method: the collection of information search and research the history of the.

village of novelty: Qudıqagas data to prove and to teach the younger generation to love their native land.

I Кіріспе

Тәуелсіз Қазақстанның соңғы жылында қазақ халқының жәдігерлері қайта қалпына келтіріліп жатыр. Бүгін біз жастар мен жасөспірімдердің отансүйгіштік пен азаматтық тәрбиесін қалыптастыру үшін әртүрлі кезеңде мемлекеттің дамуына едәуір үлес қосқан, оның егемендігі мен тұтастығын қамтамасыз етіп, халықтың мәдениеті мен тілін сақтауға үлес қосқан, ұмыт қалдыруға болмайтын Қазақстан тарихының беттерін парақтап,соның ішінде Құдықағаш ауылының тарихына шолу жасамақпын.

Әрбір адамның, ауылдың тағдыры - елдің тарихы. Елдің саяси- экономикалық даму кезеңдері өмірге лайық өз тұлғаларын туғызады. Ондай тұлғалар қай заманда да болған және олар өскелең ұрпақтың жадында жаңғыруы керек.

Біздің жобамыз Құдықағаш ауылының тарихы туралы болмақ.

IІ. Менің ауылымның тарихы

Сексен көл Көкшетаудың саясында,

Әрқайсысы алтын кесе аясында.

Ауасы дертке дауа, жұпар иісі

Көкірек қанша жұтса тоясыңба? – деп Сәкен Сейфуллин жырлағандай, сұлу Көкшенің бір бөлшегіндей Құдықағаш – қарағайлы орманды алқабымен, сылдыраған бұлағымен, жұпар иісті ауасымен, елге аңыз болған Мақпал таумен ауыз толтырып айтарлықтай ауыл. Туған жердің күні де ыстық, түні де ыстық демекші, әр адамның да өз елі жайлы айтары болады.

Облысымыздың көптеген елді мекендерінің өзіне сай құрылған тарихы, өркендеп өскен даму жолдары бар.

Ертеде қазан төңкерісінен бұрын Құдықағаш ауылы құрылғанға дейін ауылдың қазіргі тұрған орнының аты Көкше Омбы дуанына мәлім болған Сатыбай байдың қонысы болған деседі. Құдықағаш пен Сәуленің арасындағы орман етегі меншектеліп жатқан кең жазира даланы «Сатыбай жұрты» деп аталған екен. Атынан белгілі болып отырғандай осы алқапта ауыл болғанын байқау қиын емес. Сатыбайдың ен жайлауы қазіргі Кішкентай ауылының өзегінен Сәуле ауылына дейінгі алқапты-Мойнақ,Өтей, бір жағы Мақпал, солтүстік шығысында Қарашілік, Жыланды, одан әрі Аталықтың арғы беткейіне дейінгі жерді алып жатқан ауыл деседі.

Кеңес өкіметі орныққаннан кейін 1929 жылы шыққан жарлық бойынша ұйымдастыру науқаны басталады. Осы кезеңде ауылдың құрылу тарихы басталады. Ауданнан келген өкілдер мен ақсақалдар ең алғаш колхоз болып орналасатын жер қарауға шыққанда ауылдың қазіргі тұрған орнынан шығыс жақтағы Қарагер деп аталатын төбешіктің ығына қоныстанбақшы болады. Бірақ ауыз су тапшылығын көрген соң тұщы су мол жер қарастырады. Сөйтіп батыс жақ беткейінен сылдырлап аққан мөлдір бұлақпен көмкерілген кең жазиралы алаңды көріп ауылдың алғашқы уығын осы «Жерұйықтай» табиғаты тамылжыған жерге шаншиды. Құдықағаш деп аталу себебі қырдан қараған адамға қалың қарағай мен арудай сылаң қаққан ақ балтырлы қайыңдардың қоршауыңдағы алаң құдық сияқты көрінеді екен. Сол себепті осындай атқа ие болған.

Сөйтіп 1930 жылы Құдықағаш ауылының іргетасы қалана бастайды. Ұйымдастыру кезіңде бұл жерде әр рудан адамдар көп болған. Сол себепті алғашқы кезде «Құдықағаш», «Атан», «Жаңатілек» деген үш колхоз ұйымдасқан екен. Артынан сол кездегі саясат бойынша үш колхоз біріктіріліп «Құдықағаш» колхозы құрылады.

Құдықағаш қарағайлы-қайыңды орманның саясына орналасқан ауданымыздағы колхоздастыру жылдары құрылған ауылдардың бірі.

Алғашқы құрылған кезде колхозд алты пар өгіз, он екі жылқы, екі түйе және 200 га жер болған. Бұл 1930-1934 жылдары болған еді. Осы кезде бөлімшеде 7128 га астық алқабы, ал мал фермасында 3000 жуық қара мал болған. 1990 жылы Ұлы отан соғысының жеңісіне 45 жыл толуына байланысты 9 мамыр күні ауылдың орталық көшесіне соғыста апат болған ел азаматтарына арналып ескерткіш – понарама ашылыпты. «Елдің атын ер шығарады» десек, сол Құдықағаштың атағы мен даңқын шығарған азаматтарға арналған ауыл мұражайында көптеген мәліметтер бар екен. Атап айтсам:

Ұлы Отан соғысына сүбелі үлес қосқан жауынгер сазгер Рамазан Елебаев, ол «Амангелді туралы ән», «Ана сыры», «Біз Отанның солдаты», «28 панфиловшылар» және иісі қазаққа мәлім әйгілі «Жас қазақ» әнінің авторы. Ұрыс даласында Төлеген Тоқтаровтың ерлікпен қаза тапқаны жауынгерлер арасында аңыз болып тарайды. Бұл жағдай Рамазанды толғандырмай қоймапты, сөйтіп «Жас қазақ» әні дүниеге әкеліпті. Еңбегін бағалай отырып есімін мәңгі есте сақтау мақсатында мектепке 1991 жылы аты берілген екен.

Мағауия Биғалиев, Құдықағаш ауылынан түлеп ұшқан ұландарының бірі ауыл мектебін күміс медальмен бітіріп, Алматы қаласындағы Қазақ тау-кен институтының инженер-геология факультетіне түсіп, 1954 жылы «геология және пайдалы қазбалардың шығуын зерттеу» мамандығын алып шығыпты. Қарағанды қаласындағы қазақ геология орталығына («Цинкзгеология») жолдамамен жіберілді. 1956 жылы Мағауия Биғалиев «Еңбек данқы үшін» медалімен және 1977…