Меруертгүл туралы биология таныстырылымы

Меруертгүл

Меруертгүл , мамыр қынжыгүлі , мамыр інжугүлі , май інжугүлі (лат. Convallaria majalis ) – қасқыржемдер тұқымдасының інжугүл туысына жататын көп жылдық өсімдік . Биіктігі 30 см, тамыры ұзындығы Жемісі – қызыл жидек ( кейде сары ). Қазақстанның Қызыл кітабына енгізілген

Өсімдік туралы

Меруертгүлдің елімізде табиғи өсетін түрі бар. Ол лалагүлдер тұқымдасына жатады . Көгалдандыруда мамырлық меруертүлдің ( Convallaria majalis ) деген түрі қолданылады . Ол сәуір , мамыр айларында гүлдейді . Гүлдерінің түсі сұрпына қарай ақ немесе қызғылт түсті . Жапырағы жалпақ , ширатылып келеді . Гүлсидамы жапырақтарының ортасынан шығады . Бір гүлсидамында 6-20 дана кішкене қоңырау секілді гүлдері болады . Меруертгүл өте нәзік өсімдік . Оны көгалдандыруда көбінесе топтап егеді . Меруертгүлді тал, теректердің астына , альпі шоқысына немесе көктемгі гүлзардың жиегіне егеді . Гүлдеп болған соң қып-қызыл моншақ тәрізді жеміс салады . Меруертгүлдің барлық бөлігі тұтастай улы болып келеді , соған қарамастан табиғаттағы меруертгүл ерекше қорғауға алынған . Себебі оның көктемгі әдемі гүлімен қатар , жидегі дәрілік мақсатта қолданылады .

Күтімі

Көп күтімді қажет етпейді . Құнарлы , жеңіл топырақта тез көбейіп , жақсы өседі . Көлеңкеде өскен меруертгүлдің гүлі сабақ басында ұзақ сақталады .

Көбейтілуі

Меруертгүлді тұқымын себу , қалемшелеу арқылы да көбейтеді . Ең оңай тәсілі ерте көктемде немесе күзде тамыр сабағын бөлу арқылы көбейту .

Емдік қасиеттері

Оның құрамында жүрек глюкозидтері , сапониндер , эфир майлары , аспарагин, крахмал, алма және лимон қышқылдары , жапырақтарында С витамині бар. Меруерт гүл жүректің жұмысын жақсартып , қалпына келтіретін қасиеттері бар. Ғылыми медицина меруертгүлден жасалған дәрілерді нерв жүйесін тыныштандыру үшін , жүректің қызметін қалпына келтіріп , қан айналысын жақсарту үшін пайдаланады . Меруертгүл ғылыми медицинаға белгісіз кездердің өзінде-ақ халық медицинасында бұл өсімдіктің сулы тұнбалары кеңінен пайдаланылған . Нерв жүйесін тыныштандыру үшін меруертгүлдің бір бөлігін , түркістандық сасықшөптің жарты бөлігін , дәрілік шүйгіншөптің бір бөлігін , долананың…