Микроорганизмдер ашық сабақ 7 сынып

Күні:

Сынып: 10

Пәні: Биология

Сабақтың тақырыбы: Микроорганизмдер, саңырауқұлақтар, прокариоттар-биотехнологиялық нысандар. Микроорганизмдер селекциясы және оның микробиологиялық өнеркәсіп үшін маңызы.

Сабақтың мақсаты:

Білімділік. Оқушыларды селекцияның қандай ғылым екенін оның генетика ғылымынан айырмашылығын түсіндіру. Вавиловтың өмірбаянымен таныстыру. Дамытушылық. оқушылардың оқу материалдарының мазмұнын меңгеру, ойлау қабілетін дамыту .

Тәрбиелік. Оқушыларға экологиялық тәрбие беру. .

Сабақтың түрі: семинар.

Сабақтың әдісі: эврикалық сұбхат,шығармашылық жұмыстар.

Сабақтың пән аралық байланысы: география,тарих.,

Сабақтың көрнекілігі: кеппешөп,карта, Вавилов портері.

Сабақтың барысы:

І. Ұйымдастыру бөлімі.

а) сәлемдесу;

ә) оқушыларды түгелдеу;

б) сынып тазалығына көңіл бөлу;

ІІ Үй тапсырмасын тексеру кезеңі

Шағылыстыру типтерін атаңыз?

Гибридологиялық әдіс дегеніміз не?

Моногибридті будандастыру жайлы не білесің?

ІІІ Жаңа сабақ

Микроорганиамдөрді адамзат ерте заманнан бері нан пісіруде, сүт өнімдерін дайындауда, шарап ашытуда және т.б. мақсаттарда қолданып келеді. қазақ халқының ұлттық тағамдары - қымыз бен шұбатты ашыту және ірімшік пен қүртты қайнатып-өзірлөу микроорганизмдердің қызметіне тікелей байланысты.

Сонымен қатар микроорганизмдерден адамның денсаулығы үшін қажетті дәрі-дәрмектер алынады. Көптеген ауруларды емдеуде қолданылатын антибиотиктер - бактериялар мен саңырауқұлақтардың өнімдері болып табылады. Мысалы, пенициллин зең саңырауқұлағынан, стрептомицин мен биомицин актиномицөттөрдөн алынады.

Микробиологиялық зерттеулер, әсіресе ХІХ ғасырдың соңы мен ХХ ғасырдың бас кезінде қарқынды дами бастады. Соған байланысты микроорганизмдердің табиғатта көп тараған түрлерін тауып пайдаланумен қатар, селекциялық жолмен олардың жаңа түрлерін шығару қажет болды. Соның ішінде сұрыптау арқылы адамға пайдалы өнімдер - антибиотиктер, витаминдер, ферменттер және т.б. беретін микро организмдердің түрлері іріктеліп алынды.

Микроорганизмдер селекциясында жасанды мутагенез ӘДІСІ де кеңінен қолданылады. Радиоактивті сәулелермен немесе кейбір химиялық қосылыстармен әсер ету арқылы микро организмдердің жоғары өнімді түрлері алынған. Мысалы, осы әдіспен қазақ ғалымы М. Х. Шығаева бактериянын бірқатар пайдалы, мутантты түрлерін шығарды. Мұндай зерттеулердің антибиотиктер өндіруде де үлкен маңызы бар. Ресей оқымыстысы С. и. Алиханян алған микроорганизмдердің мутанттары бастапқы түрлеріне қарағанда антибиотиктөрді ондаған есе көп береді.